Zurück zue d Markgräfler Alemannische Bibel (Markgräflerland Eschbach)

D erschte Bref vum Paulus an Korinther

 

Was in däm Buech schtoht

Dr Paulus het uf sinere zweite Missionsreise in d griechische Schtadt Korinth ä Gmeinde grindet. So erfahre mir’s üs d Aposchtelgschichte, Kapitel 18.

Schpeta, wo na (er) nimmi in Korinth war, sin ä Hufe Probleme ufkumme. Üs däm Grund het er do der Bref an di Gläubige in Korinth gschribe.

Er zeigt dorin uf Mißschtänd hi un will ä baar Glieda vu d Gmeinde zuer Fununft ruefe. De hän nämlich nit nur si Autorität als Aposchtel in Frog gschtellt.
Sie hän au s Obendmohl mißbruucht. Sie hän au dodriba vuhandlet, wer d Wichdigschte in d Gmeinde isch.
Ußerdäm hän si nit gwißt, ob si s Fleisch ässä derfe, wo d griechische Götta gopfat wore isch. Sie hän Schtritt ka, wo si mitänanda vor Gricht üsdrage hän un duldet, daß d Ehe broche wird. Au d Proschdidution hän si tolariert un hän abgschtritte, daß di Dode uferschtehn.

Um zue vuhindere, daß d Gmeinde üsänandaflege doet, goht Paulus uf di einzelne Probleme üsfihrlich i un zeigt dodbi ä Hufe grundlegendi Wohrete vum chrischtliche Glaube uf.

Er vusuecht de Probleme vu d Gläubige in Korinth dodurch z lese, daß sa (er) uf Jesus hiwiese doet:
Sini Lebi zue d Mensche soll's Maß si, we sich d Chrischte eina im andere gegeiba vuhalte sollt.

We des Buech ufbaut isch

1,1-9: D Paulus greßt d Korinther
1,10-4,21: Paulus will, daß de Üsenandasetzige in d Gmeinde ibawunde wäre
5,1-13: Paulus rueft dodzue uf, d Hurarai nit durchgo z lo
6,1-11: Paulus haltet di Gläubige dzue a, um nit mitänanda z prozessiere
6,12-20: Paulus mahnt zuem richtige Gebruuch vum Lyb
7,1-40: Paulus schribt iba de Ehe
8,1-11,1: Paulus git Awiesige fir d Umgang mit nem Götzeopfafleisch
11,2-34: Paulus schribt iba's Vuhalte im Gottesdenscht un iba's Obendmohl
12,1-14,40: Paulus git Undaricht iba de Gabe vum Geischt, wo gschenkt wäre
15,1-58: Paulus handelt de Uferschtehig vu d Dode ab
16,1-24: Paulus git Näjigkeide un Greß wida

Die Einleitungen und der Aufbau von Dieter Zimmer hier --->

 

S 1. Kapitel

D Paulus greßt d Korinther

1,1 Paulus, bruefe zuem Aposchtel Chrischti Jesus durch d Wille Gottes, un Sosthenes, unsa Brueda, 1,2 an de Gmeinde Gottes in Korinth, an de (a) Gheiligte in Chrischtus Jesus, de bruefene Heilige samt alle, de (b) (c) d Name vu unsrem Herrn Jesus Chrischtus aruefe an jedäm Platz, bi nene un bi uns:

1,3 Gnade isch mit äich un Friide vu Gott, unsam Vada, un däm Herrn Jesus Chrischtus!

Gott segnet uns durch Jesus Chrischtus

1,4 I dank minem Gott alliziit äiretwägä fir de Gnade Gottes, de äich ge isch in Chrischtus Jesus, 1,5 daß ihr durch nen in alle Schtickli rich gmacht sin, in alli Lehr un in alli Isicht. 1,6 Denn de Predigt vu Chrischtus isch in äich schtark wore, 1,7 so daß sa kei Mangel hän an irgendeinarä Gabe un (a) (b) warte nur uf de Offenbarig unsares Herrn Jesus Chrischtus. 1,8 Der wird äich au (a) feschtigä bis ans End, daß ihr (b) untadelig sin am Dag unsares Herrn Jesus Chrischtus. 1,9 Denn (a) Gott isch treu, durch den na bruefe sin zue d Gmeinschaft vu sinem Suhn Jesus Chrischtus, unsares Herrn.

Schpaltung in d Gmeinde

1,10 I vumahn äich aba, Lebi Breda, im Name unsares Herrn Jesus Chrischtus, daß ihr alli mit eina Schtimm schwätze un len kei (a) Schtritt unda äich si, sundern halte änanda fescht (b) (c) in einem Sinn un in eina Meinig. 1,11 Denn s isch ma bekannt wore iba äich, Lebi Breda, durch de Lit vu d Chloë, daß Händel unda äich isch. 1,12 I mein aba des, daß unda äich dr eine sait: (a) I ghär zue Paulus, dr andere: I zue (b) Apollos, dr dritte: I zue (c) Kephas, dr vierte: I zue Chrischtus. 1,13 We? Isch Chrischtus öbbe vudeilt? Isch denn Paulus fir äich kriizigt? Odr sin ihr uf d Name vum Paulus dauft? 1,14 I dank Gott, daß i nemads unda äich dauft ha üßa (a) Krispus un (b) Gajus, 1,15 dmit nit ebber sage ka, ihr wäre uf minem Name dauft. 1,16 I ha aba au (a) Stephanas un si Huus dauft; sunscht wüßt i nit, ob i noh ebber dauft ha. 1,17 Denn Chrischtus het mi nit gschickt z daufe, sundern des Evangelium z predige - nit mit schlaue Wort, dmit nit des Kriiz Chrischti znicht wer.

Des Wort vum Kriiz

1,18 Denn des Wort vum Kriiz isch ä Dümmi däne, (a) de vulore gehn; uns aba, de ma selig wäre, isch's (b) ä Gotteskraft. 1,19 Denn s schtoht gschribe (Jesaja 29,14): "I will znicht mache de Gschytheit vu d Weise, un d Vuschtand vu d Vuschtändige will i vuwerfe." 1,20 Wo sin de Schlaue? Wo sin de Schriftglehrte? Wo sin de Weise vu d Welt? (a) (b) Het nit Gott de Gschytheit dr Welt zuer Dümmi gmacht? 1,21 Denn wel de Welt, umgebä vu d Gschytheit Gottes, Gott durch ihri Gschytheit nit erkenne, gfallt's Gott wohl, durch de Dümmi vu d Predigt selig z mache, de dra glaube. 1,22 Denn (a) (b) de Jude fordare Zeiche, un (c) de Grieche froge nohch Gschytheit, 1,23 mir aba predige d gekriizigte Chrischtus, d Jude ä Ärganis un d Grieche ä Dümmi; 1,24 däne aba, de bruefe sin, Jude un Grieche, predige ma Chrischtus als Gottes Kraft un (a) Gottes Gschytheit. 1,25 Denn de Dümmi Gottes isch weiser, als d Mensche sin, un de Schwachheit Gottes isch schtärka, als d Mensche sin.

We Gott schafft

1,26 Luege doch, Lebi Breda, uf äiri Bruefig. Nit vieli Weise nohch rem Fleisch, nit vieli Mächtige, nit vieli Agsäheni sin bruefe. (a) (b) 1,27 Sundern was dumm isch vor dr Welt, des het Gott üsgwählt, dmit er de Weise zschande macht; un was schwach isch vor dr Welt, des het Gott üsgwählt, dmit er zschande macht, was schtark isch; 1,28 un des Gringe vor d Welt un des Vuachtete het Gott üsgwählt, des, was nigs isch, dmit er znicht macht, was ebis isch, 1,29 dmit sich kei Mensch vor Gott rehmt. (a) (b) 1,30 Durch nen aba sin ihr in Chrischtus Jesus, der uns vu Gott gmacht isch zuer Gschytheit un zuer (a) (b) Grechtigkeit un zuer (c) Heiligung un zuer (d) Erlesig, 1,31 dmit, we gschribe schtoht (Jeremia 9,22.23): (a) "Wer sich rehmt, der rehmt sich des Herrn! "

S 2. Kapitel

D Predigt vum Aposchtel iba d Gkriizigte

2,1 Au i, Lebi Breda, als i zue äich kumme war, war i nit kumme mit hohe Wort un großa Gschytheit, äich des Gheimnis Gottes zue vukindige. 2,2 Denn i heb (halt) s fir richtig, unda äich nigs z wisse als ällei Jesus Chrischtus, der Gkriizigte. (a) 2,3 Un i war bi äich (a) in Schwachheit un (b) (c) in Angscht un mit großem Zitterä; 2,4 un mi Wort un mi Predigt sin nit mit ibaredende Worte menschlicha Gschytheit gschehe, sundern (a) in Erwisig vum Geischt un dr Kraft, 2,5 dmit äira Glaube nit schtod uf Menschegschydheit, sundern uf (a) d Gottes Kraft.

De Gschytheit vu d Welt un de Gschytheit Gottes

2,6 Wovu ma aba schwätze, des isch trozdäm Gschytheit bi d Vollkummene; nit ä Gschytheit vu d Welt, au nit vu d Herrscha dr Welt, de vugoht. 2,7 Sundern ma schwätze vu d Gschytheit Gottes, de (a) (b) im Gheimnis vuborge isch, de Gott vorrüsbschtimmt het vor alla Ziit zue unsera Herrlichkeit, 2,8 de keina vu d Herrscher dr Welt erkennt het; denn wenn sie des gwißt hätte, so hätte sie d Herrn dr Herrlichkeit nit kriizigt. 2,9 Sundern s isch kumme, we gschribe schtoht (Jesaja 64,3): "Was kei Aug gsähne het un kei Ohr ghärt het un in kei Mensche Herz kumme isch, was Gott gmacht het däne, de nen leb hän." 2,10 Uns aba (a) (b) het s Gott zeigt durch si Geischt; denn dr Geischt erforscht alli Sache, au de Defi vu d Gottheit. 2,11 Denn wela Mensch weiß, was im Mensch isch, als ällei dr Geischt vum Mensch, der in nem isch? So weiß au nemads, was in Gott isch, als ällei dr Geischt Gottes. 2,12 Mir aba hän nit gregt d Geischt dr Welt, sundern (a) d Geischt üs Gott, daß ma wisse kenne, was uns vu Gott gschenkt isch. 2,13 Un dvu schwätze ma au nit mit Worte, we sie menschlichi Gschytheit lehre ka, sundern mit Worte, de dr Geischt lehrt, un ditte geischtlichi Sache fir geischtlichi Mensche. 2,14 D normale Mensch aba vunimmt nigs vum Geischt Gottes; s isch nem ä (a) (b) Dümmi, un na (er) ka s nit erkenne; denn s mueß geischtlich beurdeilt wäre. 2,15 D geischtliche Mensch aba beurdeilt alles un wird doch selba vu nemads beurdeilt. 2,16 Denn (a) "wer het des Herrn Sinn erkennt, odr wer will nen undawiese" (Jesaja 40,13)? Mir aba hän Chrischti Sinn .

S 3. Kapitel

Paulus un Apollos dene Gott

3,1 Un i, lebi Breda, ka nit zue äich schwätze we zue geischtliche Mensche, sundern we zue fleischliche, (a) we zue kleine Kinda in Chrischtus. 3,2 (a) Milch ha i äich z trinke ge un nit feschtes Ässä; denn ihr kenne sie noh nit vutrage. Au etze kenne ihr's noh nit, 3,3 wel ihr noh fleischlich sin. Denn (a) (b) wenn Eifasucht un [Schtritt un] Zank unda äich sin, sin ihr do nit fleischlich un läbä nohch d Menschewart? 3,4 Denn wenn d eine sait: I gher zue Paulus, d andere aba: I zue Apollos -, isch des nit nohch d Menscheart gschwätzt 3,5 Wer isch etze Apollos? Wer isch Paulus? [Was sin sie anderes als] Dena, durch de ihr gläubig wore sin, un des, we s dr Herr einem jedäm ge het: 3,6 I ha abaut, Apollos het gosse; aba Gott het des Wachse ge. 3,7 So isch etze nit der pflanzt noh der gießt ebis, sundern Gott, der des Wachse git. 3,8 Der aba pflanzt un der gießt, sin eina we dr andere. Jeda aba wird si Lohn gregä nohch sinere Arbet.

3,9 Denn ma sin Gottes Mitarbeita; ihr sin Gottes Ackafeld un Gottes (a) Bau.

Gott vordaret Recheschaft

3,10 I nohch Gottes Gnade, de ma ge isch, ha d Grund glegt als ä weise Baumeischta; ä andere baut druf. Jeda aba luegt, we na (er) druf baut. 3,11 Ä andere Grund ka nemads lege als der, der glegt isch, wela isch Jesus Chrischtus. (a) 3,12 Wenn aba ebber uf d Grund baut Gold, Silba, Edelschtei, Holz, Haii, Schtroh, 3,13 so wird de Sach vu jedäm bekannt wäre. (a) D Dag vum Gricht wird's klar mache; denn im Fiir wird sich's offenbare. Un vu wela Art vu jedäm si Sach isch, wird des Fiir erwiese. 3,14 Wird jemandes Sach bliebe, des sa (er) druf baut het, so wird er Lohn gregä. 3,15 Wird aba jemandes Sach vubrenne, so wird er Schadä liede; er selbscht aba wird grettet wäre, doch so we durchs Fiir.

3,16 Wißt ihr nit, daß ihr Gottes Tempel sin un dr Geischt Gottes in äich wohnt? 3,17 Wenn ebber d Tempel Gottes vudirbt, den wird Gott vuderbe, denn dr Tempel Gottes isch heilig; der sin ihr. 3,18 Nemad bschießt sich selba. Wer unda äich meint, schlau (gschyt) z si in dr Welt, der wird we ä Narr, daß sa (er) weise wird. (a) 3,19 Denn de Gschytheit vu d Welt isch Dümmi bi Gott. Denn s schtoht gschribe (Hiob 5,13): "Di Weise fangt er in ihra Schläui", 3,20 un nomol (Psalm 94,11): "Dr Herr kennt s denke vu d Weise, daß sie nichtig sin." 3,21 Drum rehmt sich nemads vumä Mensch; denn alles isch äich: 3,22 s isch Paulus odr Apollos odr Kephas, s syg Welt odr Läbä odr Tod, s isch Jetziges odr Zuekinftiges, alles isch äich, 3,23 ihr aba sin Chrischti, Chrischtus aba isch Gottes. (a)

S 4. Kapitel

Gott ällei schtoht's zue, iba Paulus z urdeile

4,1 Dofir halte uns alli: fir Dena Chrischti un (a) Huushalta iba Gottes Gheimniss. 4,2 Etze fordert ma nimmi vu d Huushalta, als daß sie fir (a) treu gfunde wäre. 4,3 Mir aba isch's ä Gringes , daß i vu äich grichtet wir odr vu nem menschliche Gricht; au richt i mi selba nit. 4,4 I bi ma zwar nigs bwußt, aba dodrin bi i nit fir grecht bfunde; dr Herr isch's aba, der mi richtet. 4,5 Drum richte nit vor d Ziit, bis dr Herr kummt, der au ans Lecht bringe wird, was im Finschtere vuborge isch, un wird des Trachte vu d Herze offebare. Deno (a) wird jede vu Gott si Lob zdeil wäre.

Mir sin noh nit am Ziel

4,6 Des aba, lebi Breda, ha i im Blick uf mi selba un Apollos gsait um äich, dmit ihr an uns lerne, was ses heißt: [In äirem Denke] nit iba des üsä, was gschribe schtoht!, (a) dmit sich keina gege d andere ufblost. 4,7 Denn wer git dir ä Vordeil? Was hesch dü, des dü nit gregt hesch? Wenn dü s aba gregt hesch, was rehmsch dü dich deno, als hättesch dü s nit gregt? 4,8 Ihr (a) sin scho satt wore? Ihr sin scho rich wore? Ihr (b) herrscht ohni uns? Ja, wott Gott, ihr würdet scho herrsche, dmit au mir mit äich herrsche kennte! 4,9 Denn i mein, Gott het uns Aposchtel als de Allagringschte higschtellt, we (a) zuem Tod Vuurdeilti. Denn ma sin ä (b) Schauschpiel wore d Welt un d Engel un d Mensche. 4,10 Mir sin (a) Narre um Chrischti wille, ihr aba sin schlau in Chrischtus; mir schwach, ihr aba schtark; ihr herrlich, mir aba vuachtet. 4,11 Bis uf de Schtund liede ma Hunga un Durscht un Blöße un wäre gschla un hän kei feschtes Dheim 4,12 un (a) (b) mehä uns ab mit unsra Händ Arbet. Ma schmäht uns, so (c) (d) segne ma; ma vufolgt uns, so ertrage ma's, 4,13 ma vuläschtert uns, so schwätze ma fründlig. Mir sin wore we dr Abschum dr Mensche, jedamas Kähricht, bis hiit.

Paulus dr Vada vu d Gmeinde in Korinth

4,14 Nit um äich z bschäme, schrib i des; sundern i vumahn äich als mini lebi Kinda. 4,15 Denn wenn ihr au zehnduusig (10000) Ufbasser hättet in Chrischtus, so hän ihr doch nit vieli Vädare; denn (a) (b) i ha äich zeugt in Chrischtus Jesus durchs Evangelium. 4,16 Drum vumahn i äich: (a) Folge minem Baischpiel! 4,17 Üs dämselbe Grund ha i (a) Timotheus zue äich gschickt, der mi lebe un treue Suhn isch in däm Herrn, dmit er äich erinneret an mini Wiesige in Chrischtus Jesus, we i sie iba all in alle Gmeinde lehr.

4,18 S hän sich ä baar ufbläht, als würd i nit zue äich kumme. 4,19 I wir aba, wenn dr Herr will, recht bald zue äich kumme un nit de Worte vu d Ufblosene kennelerne, sundern ihri Kraft. 4,20 Denn des Rich Gottes schtoht nit in Worte, sundern in (a) Kraft. 4,21 Was wen ihr? Soll i mit däm Bängel zue äich kumme odr mit Lebi un sanftmetigem Geischt?

S 5. Kapitel

Ä Fall vu Bluetschande

5,1 Ibahaupt goht des Gschwätz um, daß Unzucht unda äich isch, un zwar ä solchi Unzucht, we's nit ämol unda d Heide git: daß eina (a) des Wieb vu sinem Vada het. 5,2 Un ihr sin (a) ufblose un sin nit truurig wore, so daß ihr den üs äira Middi vuschtoße hätte, der des doe het ? 5,3 I aba, (a) der i nit selba bi äich si ka, doch mit däm Geischt, ha i, als wer i bi äich, urdeilt iba den, der des doe het: 5,4 wenn ihr in däm Name unsares Herrn Jesus vusammelt sin un mi Geischt (a) (b) (c) samt dr Kraft unsares Herrn Jesus bi äich isch, 5,5 soll der Mensch (a) däm Sadan ibageh wäre zuem Vuderbe vum Fleisch, dmit dr Geischt grettet werd am Dag vum Herrn.

5,6 Äira Rehme isch nit guet. Wißt ihr nit, daß (a) ä weng Suurdeig d ganze Deig durchsiirt? 5,7 (a) (b) (c) (d) Drum schafft d alde Suurdeig wäg, dmit da (ihr) ä näje Deig sin, we ihr jo ungsiirt sin. Denn au mir hän ä Passalamm, des isch Chrischtus, der [fir uns] gopfat isch. 5,8 Drum len uns des Fescht feschtle nit im alde Suurdeig, au nit im Suurdeig vu d Bosget un Schlechtigkeit, sundern im ungsiirtem Deig dr Erlichkeit un Wohret.

5,9 I ha äich in däm Bref gschribe, daß ihr nigs z schaffe ha solle mit däm Unzichtige. 5,10 Dmit mein i nit allgemein di Unzichtige in dr Welt odr di Giezige odr Raiba odr Götzedena; sunscht meßtet ihr jo d Welt rümä. 5,11 Vielme ha i äich gschribe: Ihr sollt nigs mit nem z schaffe ha, der sich Brueda nenne losst un isch ä Unzichtige odr ä Giezige odr ä Götzedena odr ä Läschtera odr ä Trunkebold odr ä Raiba; mit so einem solle ihr au nit ässä. (a) 5,12 Denn was gehn mi de druße a, daß i sie richte soll? Hän ihr nit de z richte, de drinne sin? 5,13 Gott aba wird, de druße sin, richte. (a) (b) Vuschtoßt ihr den Bese üs äira Middi!

S 6. Kapitel

Rechtsache unda Chrischte

6,1 We ka ebber vu äich wage, wenn na (er) ä Händel het mit einem andere, si Recht z sueche vor d Ungrechte un nit vor d Heilige? 6,2 Wißt ihr nit, daß (a) di Heilige d Welt richte wäre? Wenn etze d Welt vu äich grichtet wäre soll, sin ihr deno nit guet gnoe, kleini Sache z richte? 6,3 Wißt ihr nit, daß ma iba Engel richte wäre? Weviel me iba Sache vum normale Läbä. 6,4 Ihr aba, wenn ihr iba de Sache rechte, hole solchi, de in dr Gmeinde nigs gelte, un mache sie zue Richta. 6,5 Äi als Schand mueß i des sage. Isch denn gar kei Weise unda äich, au nit eina, der zwische Brueda un Brueda richte kennt? 6,6 Vielme rechtet ei Brueda mit däm andere, un des vor Ungläubige! 6,7 S isch scho schlimm gnoe, daß ihr mitänanda rechte den. Wurum len ihr äich nit leba Unrecht doe? Wurum len ihr äich nit leba ibavordeile? 6,8 Vielme den ihr Unrecht un ibavordeile äich, un des unda Breda!

6,9 Odr wißt ihr nit, daß di Ungrechte des Rich Gottes nit erbe wäre? Len äich nit irrmache! Weda Unzichtigi noh Götzedena, Ehebrecha, Luschtknabe, Knabeschända, 6,10 Diebe, Giezigi, Sufbolde, Läschtera odr Raiba wäre des Rich Gottes erbe. 6,11 Un solchi sin ä baar vu äich gsi. Aba ihr sin (a) gwäsche, ihr sin (b) gheiligt, ihr sin (c) Grecht wore durch d Name vum Herrn Jesus Chrischtus un durch d Geischt unsares Gottes.

Dr Lyb isch ä Tempel vum heilige Geischt

6,12 Alles isch ma recht, aba nit alles dent zuem Guete. Alles isch ma recht, aba s soll mi nigs gfangeneh. 6,13 S Ässä isch fir d Ranze un dr Ranze isch fir s' Ässä do; aba Gott wird des eine we des andere znicht mache. (a) Dr Lyb isch aba nit fir d Hurarai do, sundern fir d Herr, un dr Herr fir d Lyb . 6,14 Gott aba (a) het d Herr uferweckt un (b) wird au uns uferwecke durch sini Kraft. 6,15 Wißt ihr nit, daß äiri Lyb Glieda Chrischti sin? Sollte i etze de Glieda Chrischti nähmä un Hureglieda drüs mache? So isch's nit! 6,16 Odr wißt ihr nit: wer sich a ne Hure hängt, der isch ei Lyb mit ihr? Denn d Schrift sait: "De zwei wäre ei Fleisch si" (1. Moses 2,24). 6,17 Wer aba däm Herrn ahängt, der isch (a) ei Geischt mit nem. 6,18 Fliehe d Hurarai! Alli Sinde, de d Mensche mache, bliebe üßahalb vum Lyb ; wer aba Hurarai tribt, der sindigt am eigene Lyb . 6,19 Odr wißt ihr nit, daß (a) äira Lyb ä Tempel vum heilige Geischt isch, der in äich isch un den ihr vu Gott hän, un daß ihr nit äich selba ghärt? 6,20 Denn (a) (b) ihr sin diir kauft; drum (c) priese Gott mit äirem Lyb [un in äirem Geischt, de Gott ghäre].

S 7. Kapitel

Hirote odr ällei bliebe

7,1 Wovu ihr aba gschribe hän, druf antwort i: S isch guet fir d Ma, kei Wieb z berihre. 7,2 Aba um Unzucht zue vumiede, soll jeda si eigenes Wieb ha un jedes Wieb ihr eigene Ma. 7,3 Dr Ma leischt däm Wieb, was sa (er) ihr schuldig isch, gnau so des Wieb däm Ma. 7,4 S Wieb vufegt nit iba ihr Lyb , sundern dr Ma. Ebeso vufegt dr Ma nit iba si Lyb , sundern des Wieb. 7,5 Vuweigere äich nit eina däm andere, s isch denn ä Ziitlang, wenn beidi's wen, dmit ihr zuem [Faschte un] Bäte Rueh hän; un deno kumme wida zsämme, dmit äich d Sadan nit vusuecht, wel ihr äich nit enthalte kennt. 7,6 Des sag i aba als Rot un nit als Gebot. 7,7 I wott zwar lebi, alli Mensche wäre, we i bi, aba jeda het sini eigene Gabe vu Gott, dr eine so, dr andere so. (a)

7,8 D Ledige un Witwe sag i: S isch guet fir sie, wenn sie bliebe we i. 7,9 Wenn sie sich aba nit enthalte kenne, solle sie hirote; denn s'isch bessa, z hirote als sich in Luscht zue vuzehre. (a)

Sich schiede losse

7,10 D Vuhirotete aba bifehl nit i, sundern (a) dr Herr, daß des Wieb sich nit vu ihrem Ma trenne soll 7,11 - het sie sich aba gschiede, soll sie ohni Ehe bliebe odr sich mit ihrem Ma vusehne - un daß d Ma si Wieb nit vuschtoße soll. 7,12 D andere aba sag i, nit dr Herr: Wenn ä Brueda ä ungläubiges Wieb het un s gfallt ihr, bi nem z wohne, so soll la (er) sich nit vu ihr trenne. 7,13 Un wenn ä Wieb ä ungläubige Ma het un s gfallt nem, bi ihr zue wohne, so soll sie sich nit vu nem trenne. 7,14 Denn dr ungläubige Ma isch gheiligt durch des Wieb, un des ungläubige Wieb isch gheiligt durch d gläubige Ma. Sunscht wäre äiri Kinda unrein; (a) etze aba sin sie heilig. 7,15 Wenn aba dr Ungläubige sich trenne will, so loß nen sich trenne. Dr Brueda odr de Schweschta isch nit bunde in däne Fäll. (a) Zum Friide het äich Gott bruefe. 7,16 Denn (a) was weisch dü, Wieb, ob dü di Ma rette wirsch? Odr dü, Ma, was weisch dü, ob dü di Wieb rette wirsch?

Jeda soll an sinem Platz bliebe

7,17 Nur soll jeda so läbä, we dr Herr s nem zuegmesse het, we Gott jede bruefe het. Un so ordne i's a in alle Gmeindene. 7,18 Isch ebber als Bschnittene bruefe, der blieb bi dr Bschniedig. Isch ebber als Unbschnittene bruefe, der loss sich nit bschnitte. 7,19 Bschnitte si isch nigs, un unbschnitte si isch nigs, sundern: Gottes Gebote halte. (a) (b) 7,20 Jeda blieb in dr Bruefig, in der ra (er) bruefe wird. 7,21 Bisch dü als Knecht bruefe, so sorg di nit; doch kasch dü fräi wäre, so nutze's um so leba. 7,22 Denn (a) wer als Knecht bruefe isch in däm Herrn, der isch ä Fräiglossene vum Herrn; gnau so, wer als Fräier bruefe isch, der isch ä (b) Knecht Chrischti. 7,23 Ihr sin diir kauft; nit als Mensche Knecht. (a) 7,24 Lebi Breda, jeda blieb vor Gott, wori na (er) bruefe isch.

Rotschläg fir Lit, de nit vuhirotet sin

7,25 Iba de Jumpfere ha i kei Gebot vum Herrn; i sag aba mi Meinig als eina, der durch de Barmherzigkeit vum Herrn Vuträue vudent. 7,26 So mein i etze, s isch guet (a) um dr kummende Not wille, s isch guet fir d Mensch, ledig z si. 7,27 Bisch dü an ä Wieb bunde, so suech nit, vu ihr loszkumme; bisch dü nit bunde, so suech kei Wieb. 7,28 Wenn dü aba doch hirotesch, sindigsch dü nit, un wenn ä Jungfrau hirotet, sindigt sie nit; doch wäre solchi in üßeri Vufolgig kumme. I aba mächt äich gern schone.

7,29 Des sag i aba, lebi Breda: (a) De Ziit isch kurz. Forta solle au de, de Wieba hän, si, (b) als hätte sie keini; un de hiilä, als hiilä sie nit; 7,30 un de sich fräie, als fräie sie sich nit; un de kaufe, als bhalte sie's nit; 7,31 un de de Welt bruuche, als bruuche sie sie nit. (a) Denn des Triebe dr Welt vugoht. 7,32 I mächt aba, daß ihr ohni Sorge sin. Wer ledig isch, der sorgt sich um de Sache vum Herrn, we na (er) däm Herrn gfalle doet; 7,33 (a) wer aba vuhirotet isch, der sorgt sich um de Sache vu d Welt, we na (er) däm Wieb gfalle doet, un so isch scha (er) mit deiltem Herze däbi. 7,34 Un des Wieb, des kei Ma het, un de Jungfrau sorge sich um de Sache vum Herrn, daß sie heilig sin am Lyb un au am Geischt; aba de vuhirotete Wieba sorgte sich um de Sache vu d Welt, we sie däm Ma gfalle den. 7,35 Des sag i zue äirem eigene Nutze; nit um äich ä Schtrick um d Hals z werfe, sundern dmit's recht zuegoht, un ihr imma un unghindat däm Herrn dene kennt.

7,36 Wenn aba ebber meinet, na (er) handelt unrecht an sinere Jungfrau, wenn sie erwachse isch, un s ka nit andascht si, so doet er, we er will; er sindigt nit, sie solle hirote. 7,37 Wenn eina aba in sinem Herz fescht isch, wel er nit unda Zwang isch un si fräie Wille het, un bschleßt in sinem Herz, si Jungfrau unbrihrt z losse, so doet er guet dra. 7,38 Eso, wer si Jungfrau hirotet, der doet guet; wer sie aba nit hirotet, der machts bessa.

Rotschläg fir Witwe

7,39 Ä Wieb isch bunde, solang ihr Ma läbt; wenn aba dr Ma schtirbt, isch sie fräi, z hirote, wen sie will; nur daß ses in däm Herrn gschieht! 7,40 Seliger isch sie aba, nohch minare Meinig, wenn sie ledig bliebt. I mein aba: i ha au d Geischt Gottes.

S 8. Kapitel

Vum Ässä un vum Götzeopfafleisch

8,1 Was aba des (a) Götzeopfa agoht, so wisse ma, daß ma alli d Isicht hän. D Isicht bläht uf; aba d Lebi baut uf. 8,2 Wenn (a) ebber meint, na (er) blicks , der hets noh nit blickt, we ma durchblickt. 8,3 Wenn aba ebber Gott leb het, der isch (a) (b) vu nem erkannt.

8,4 Was etze des Ässä vu Götzeopfafleisch agoht, so wisse ma, daß ses kei Götze git in d Welt un (a) kei Gott als der eine. 8,5 Un (a) (b) (c) obwohl s solchi git, de Götta gnennt wäre, s isch im Himmel odr uf d Erde, we s jo vieli Götta un vieli Herre git, 8,6 so hän mir doch nur (a) (b) (c) (d) ei Gott, d Vada, vu däm alli Sache sin un mir zue nem; un ei Herrn, Jesus Chrischtus, (e) (f) durch den alli Sache sin un mir durch nen.

8,7 Aba nit jeda het de Isicht. Denn ä baar, wel sie siether an de Götze gwohnt ware, ässä's als Götzeopfa; dodurch (a) wird ihr Gwisse, wel s schwach isch, bfleckt. 8,8 Aba ä Ässä wird uns nit vor Gottes Gricht bringe. Ässä ma nit, so wäre ma drum nit weniger gelte, ässä ma, so wäre ma drum nit bessa si. (a) 8,9 Luege aba zue, daß äiri Fräiheit fir di Schwache nit zuem Aschtoß wird! 8,10 Denn wenn ebber dich, der dü des Wisse (Isicht) hesch, im Götzetempel z Disch hocke sieht, wird deno nit si Gwisse, do na (er) doch schwach isch, vuleitet, des Götzeopfa z ässä? 8,11 Un so wird durch di Wisse d Schwache (a) zgrund go, d Brueda, fir den doch Chrischtus gschtorbe isch. 8,12 Wenn ihr aba so sindige an d Breda un vuletze ihr schwaches Gwisse, so sindige ihr an Chrischtus. 8,13 Drum, wenn Ässä mi Brueda z Fall bringt, will i ne me Fleisch ässä, dmit i mi Brueda nit z Fall bring. (a)

S 9. Kapitel

Nur ä Schtarke ka vuzichte

9,1 Bi i nit fräi? Bi i nit ä Aposchtel? (a) (b) Ha i nit unsa Herrn Jesus gsähne? Sin nit ihr mi Vudenscht in däm Herrn? 9,2 Bi i fir anderi kei Aposchtel, so bi ich's doch fir äich; denn (a) (b) des Siegel vu minem Aposchtelamt sin ihr im Herrn. 9,3 Dänä, de mi vuurteile, antwort i so: 9,4 Hän ma nit des Recht, z ässä un z trinke? 9,5 Hän ma nit au des Recht, ä Schweschta als Ehefrau mit uns z fihre we di andere Aposchtel un de Breda vum Herrn un (a) (b) Kephas? 9,6 Odr hän ällei i un (a) Barnabas nit des Recht, nit z (b) schaffe? 9,7 Wer zeht denn in d Kreg un zahlt sich selba d Sold? Wer pflanzt ä Wiberg un ißt nit vu sinere Frucht? Odr wer wiedet ä Herde un nährt sich nit vu d Milch dr Herde? 9,8 Sag i des nohch menschliche Guetdünke? Sait des nit au des Gsetz? 9,9 Denn im Gsetz vum Moses schtoht gschribe (5. Moses 25,4): (a) "Dü sollsch däm Ochs, der do drischt, nit des Muul vubinde." Sorgt sich Gott öbbe um de Ochse? 9,10 Odr schwätzt er nit iba all um unsatwägä? Ja, um unsatwägä isch s gschribe: Wer pfluegt, soll uf Hoffnig pfluege; un wer drischt, soll in dr Hoffnig dresche, daß sa (er) si Deil gregä wird. 9,11 Wenn ma äich zguet Geischtlich saje, isch s deno zviel, wenn ma Lybliches vu äich ernte? 9,12 Wenn anderi des Recht an äich hän, wurum nit viel me mir? Aba (a) (b) ma hän vu däm Recht nit Gebruuch gmacht, sundern ma vutrage alles, dmit ma nit däm Evangelium vu Chrischtus ä Hindanis sin. 9,13 Wißt ihr nit, daß, (a) (b) de im Tempel dene, vum Tempel läbä, un de am Altar dene, vum Altar ihr Adeil gregä? 9,14 So het au dr Herr bifohle, daß, de des Evangelium vukindige, sich vum Evangelium nähre solle. (a) (b) 9,15 I aba ha (a) vu alldäm kei Gebruuch gmacht. I schrib au nit sellewäg dvu, dmit s etze mit ma so ghalte wäre soll. Leba wott i schterbe - nei, minem Röhm soll nemads znicht mache! 9,16 Denn daß i des Evangelium predige, däm darf i mi nit rehme; denn i mueß ses doe. Un (a) wehe mir, wenn i des Evangelium nit predig! 9,17 Tät ich's üs eigenem Wille, so greg i Lohn. Doe ich's aba nit üs eigenem Wille, so (a) isch ma doch des Amt avuträut. 9,18 Was isch denn etze mi Lohn? Daß i des Evangelium [vu Chrischtus] predig ohni Lohn un vu minem Recht am Evangelium nit Gebruuch mach.

Paulus setzt sich i, ohni Igschtändnise z mache

9,19 Denn obwohl i fräi bi vu jedäm, (a) (b) ha i doch mi selba jedäm zuem Knecht gmacht, dmit i meglichscht vieli gwinn. 9,20 (a) (b) (c) D Jude bi i we ä Jude wore, dmit i d Jude gwinn. Dänä, de unda däm Gsetz sin, bi i we eina unda däm Gsetz wore - obwohl i selba nit unda däm Gsetz bi -, dmit i de, de unda däm Gsetz sin, gwinn. 9,21 Dänä, de ohni Gsetz sin, (a) bi i we eina ohni Gsetz wore - obwohl i doch nit ohni Gsetz bi vor Gott, sundern bi in däm Gsetz Chrischti -, dmit i de, de ohni Gsetz sin, gwinn. 9,22 D Schwache bi i ä Schwache wore, (a) dmit i di Schwache gwinn. I bi allene alles wore, dmit i uf alli Art ä baar rett. 9,23 Alles aba doe i wägäm Evangelium, um a nem deilzha.

De Disziplin vu d Athlete

9,24 Wißt ihr nit, daß de, de (a) in dr Kampfbahn laufe, de laufe alli, aba eina gregt d (b) Siegapräis? Laufe so, daß ihr nen gregä. 9,25 Jeda aba, der kämpft, vuzichtet uf alli Sache; selli etze, dmit sie ä vugängliche Kranz gregä, mir aba ä (a) ewige. 9,26 I aba lauf nit we ufs Ungwisse; i kämpf mit dr Fuuscht, nit we eina, der in d Luft schlat, 9,27 sundern (a) i bezwing mi Lyb un zähm nen, dmit i nit andere predig un selba vuwerflich bi.

S 10. Kapitel

Des warnende Baischpiel Israels

10,1 I will äich aba, lebi Breda, nit in Unwisseheit driba losse, daß unsri Vädare alli (a) unda dr Wolke gsi un alli (b) durchs Meer gange sin; 10,2 un alli sin uf Moses dauft worde durch de Wolke un durch des Meer 10,3 un hän alli deselbe geischtliche Ässä gässä 10,4 un hän alli dselbe geischtliche Trunk trunke; sie hän nämlich vum geischtliche (a) Felse trunke, der ne gfolgt isch; der Fels aba war Chrischtus. 10,5 Aba an d meischte vu nene het Gott kei Wohlgfalle, denn sie wäre in dr Wüschte erschlage. (a) 10,6 Des isch aba gschehe uns zuem Vorbild, dmit ma nit am Bese unsri Luscht hän, (a) we selli sie hän. 10,7 Wäre au nit Götzedena, we ä baar vu nene s wore sin, we gschribe schtoht (2. Moses 32,6): "S Volk het sich anekockt, um z ässä un z trinke, un schtoht uf, um z tanze." 10,8 Au len uns nit Hurarai tribä, (a) we ä baar vu nene Hurarai triebe hän: un an nem einzige Dag kumme dräiunzwanzigduusig (23000) um. 10,9 Len uns au nit Chrischtus vusueche, we ä baar vu nene nen vusuecht hän un (a) wäre vu d Schlange umbrocht. 10,10 Murre au nit, we ä baar vu nene gschtängert hän un wäre umbrocht durch d Vuderba. (a) (b) 10,11 Des widafuhr nene als ä Vorbild. S isch aba gschribe uns als Warnig, uf de (a) des End dr Ziite kumme isch. 10,12 Drum, wer meint, na (er) schtod, soll zueluege, daß sa (er) nit naflegt. 10,13 Sunscht het äich nur menschlichi Vusuechig troffe. Aba Gott isch treu, (a) (b) der äich nit vusueche losst iba äiri Kraft, sundern macht, daß de Vusuechig so ä End nimmt, daß ihr's vutrage kennt.

Obendmohl un Götzedenscht

10,14 Drum, mini Lebe, flüchte vor rem Götzedenscht ! 10,15 I schwätz doch zue schlaue Mensche; beurdeilt ihr, was i sag. 10,16 Dr gsegnete Kelch, den ma segne, isch der nit de Gmeinschaft mit däm Bluet Chrischti? (a) (b) (c) Des Brot, des ma breche, isch des nit de Gmeinschaft mit dem Lyb Chrischti? 10,17 Denn ei Brot isch's: So (a) (b) sin ma vieli ei Lyb , wel ma alli an einem Brot deilhän. 10,18 Luege a des Israel nohch rem Fleisch! Weli (a) de Opfa ässä, schtoht der nit in dr Gmeinschaft mit däm Altar? 10,19 Was will i etze dmit sage? Daß des Götzeopfa ebis isch? Odr (a) daß dr Götze ebis isch? 10,20 Nei, sundern was ma do opfart, des opfart ma d bese Geischta un nit Gott. Etze will i nit, daß ihr in dr Gmeinschaft vu d bese Geischta sin. 10,21 Ihr kennt nit au d Kelch vum Herrn trinke un d Kelch vu d bese Geischta; ihr kennt nit au am Disch vum Herrn deilha un am Disch vu d bese Geischta. (a) (b) 10,22 Odr wen ma d Herr rüsfordere? Sin mir schtärka als sa (er)?

Nähme Rucksicht uf des Gwisse andere Lit

10,23 Alles isch recht, aba nit alles dent zuem Guete. Alles isch recht, aba nit alles baut uf. (a) 10,24 Nemad suech des Eigene, sundern was däm andere dent. (a) (b) 10,25 Alles, was uf däm Fleischmarkt vukauft wird, des ässä, un forsche nit nohch, dmit ihr des Gwisse nit bschwere. 10,26 Denn "d Erde ghärt däm Herrn un was drinne isch" (Psalm 24,1). 10,27 Wenn äich eina vu d Ungläubige iladet un ihr wen higo, so ässä alles, was äich vorgsetzt wird, un forsche nit nohch, dmit ihr des Gwisse nit bschwere. 10,28 Wenn aba ebber zue äich sage wird: Des isch (a) Opfafleisch, so ässä nit dvu, wägä däm, der s äich gsait het, un dmit ihr des Gwisse nit bschwere. [Denn d Erde ghärt däm Herrn un was drinne isch.] 10,29 I schwätz aba nit vu dinem eigene Gwisse, sundern vum andere. Denn wurum soll i des Gwisse vumä andere iba mi Fräiheit urdeile losse? 10,30 Wenn ich's (a) mit Danksagig gnieß, was soll i mi deno wägä ebis vuläschtere losse, wofir i dank? 10,31 Ob ihr etze ässä odr trinke odr was ihr au den, des den ällei zue Gottes Ehri. (a) 10,32 (a) Erregt kei Aschtoß, nit bi d Jude noh bi d Grieche noh bi dr Gmeinde Gottes, 10,33 so we (a) au i jedäm in allem z Gfalle läb un suech nit, was mir, sundern was viele dent, dmit sie grettet wäre.

S 11. Kapitel

We sich d Fraue im Gottesdenscht vuhalte solle

11,1 Folge minem Baischpiel, we i däm Baischpiel Chrischti! 11,2 I lob äich [Breda], wel ihr in alle Schtickli a mi denkt un an d Ibalieferige feschthalte, we i sie äich ge ha. 11,3 I loss äich aba wisse, daß Chrischtus d Kopf vu jedäm Ma isch; (a) (b) dr Ma aba isch d Kopf vu sinem Wieb; (c) Gott aba isch d Kopf vu Chrischtus. 11,4 Jeda Ma, der bätet odr prophetisch schwätzt un het ebis uf däm Kopf, der schändet si Kopf. 11,5 Ä Wieb aba, des bätet odr prophetisch schwätzt ohni Kopfduech, de schändet ihr Kopf; denn s isch grad so, als wer sie gschore. 11,6 Will sie sich nit bedecke, so soll sie sich doch des Hoor abschniede losse! Wel s aba fir s Wieb ä Schand isch, daß sie ihr Hoor abgschnitte het odr gschore isch, soll sie d Kopf abdecke. 11,7 D Ma aba soll d Kopf nit abdecke, denn na (er) isch Gottes Bild un Abglanz; des Wieb aba isch vum Ma d Abglanz. 11,8 Denn dr Ma isch nit vum Wieb, sundern (a) des Wieb vum Ma. 11,9 Un dr Ma isch nit gschaffe um dr Wieba wägä, sundern (a) s Wieb wägäm Ma. 11,10 Drum soll s Wieb ä Macht* uf däm Kopf ha um dr Engel's wägä. *"Macht" bedittet wohl "Schleier". 11,11 Doch in däm Herrn isch nit s Wieb ebis ohni d Ma noh dr Ma ebis ohni s Wieb; 11,12 denn we s Wieb vum Ma, so kummt au dr Ma durch s Wieb; aba alles vu Gott. 11,13 Urdeile bi äich selba, ob s sich zemt, daß ä Wieb unbedeckt vor Gott bäte doet. 11,14 Lehrt äich nit au de Natur, daß ses fir ä Ma ä Unehre isch, wenn na (er) langes Hoor trait, 11,15 aba fir ä Wieb ä Ehri, wenn sie langes Hoor het? Des Hoor isch ihr als Schleier ge. 11,16 Isch aba ebber unda äich, der Luscht het, driba z schtritte, so soll la (er) wisse, daß ma de Sitte nit hän, de Gmeinde Gottes au nit.

We des Obendmohl gfiert wäre soll

11,17 Des aba mueß i bifehle: I ka's nit lobe, daß ihr nit zue äirem Nutze, sundern zue äirem Schadä zsämmekumme. 11,18 Zum erschte her i: Wenn ihr in dr Gmeinde zsämmekumme, isch (a) (b) Schtritt unda äich; un zuem Deil glaub ich's. 11,19 Denn (a) (b) s mueß jo Schtritt unda äich si, dmit di Rechtschaffene unda äich bekannt wäre. 11,20 Wenn ihr etze zsämmekumme, so halte nit des Obendässä vum Herrn. 11,21 Denn jeda nimmt bim Ässä si eignes Ässä vorwäg, un eina isch hungrig, dr andre isch bsofe. (a) 11,22 Hän ihr denn nit Hiisa, wo ihr ässä un trinke kennt? Odr vuachte ihr de Gmeinde Gottes un (a) bschäme de, de nigs hän? Was soll i äich sage? Soll i äich lobe? Do lob i äich nit.

11,23 Denn i ha vum Herrn gregt, was i äich widage ha: Dr Herr Jesus, in dr Nacht, do wo na (er) vurote wore isch, nimmt er des Brot, 11,24 dankt un bricht's un sait: [Nähme, ässä!] Des isch mi Lyb , der fir äich ge wird; des den zue minem Adenke. 11,25 Eso nimmt er au d Kelch nohch rem Ässä un sait: Der Kelch isch dr näje Bund in minem Bluet; des den, sooft ihr drüs trinke, zue minem Adenke. 11,26 Denn sooft ihr vu däm Brot ässä un üs däm Kelch trinke, vukindigt ihr d Tod vum Herrn, (a) bis sa (er) kummt. 11,27 Wer etze (a) unwürdig vum Brot ißt odr üs däm Kelch vum Herrn trinkt, der wird schuldig si am Lyb un Bluet vum Herrn. 11,28 Dr Mensch (a) pref sich aba selbscht, un so ässä na (er) vu däm Brot un trinke üs däm Kelch. 11,29 Denn wer so ißt un trinkt, daß sa (er) (a) d Lyb vum Herrn nit achtet, der ißt un trinkt sich selba zuem Gricht. 11,30 Drum sin au vieli Schwach un Krank unda äich, un nit wenig sin gschtorbe. 11,31 Wenn ma uns selba richte, so däte ma nit grichtet wäre. 11,32 Wenn ma aba vum Herrn grichtet wäre, so wäre ma zrechtgwiese, dmit ma nit samt dr Welt vudammt wäre. (a) 11,33 Drum, mini lebe Breda, wenn ihr zsämmekumme, um z ässä, so wartet ufänanda. 11,34 Het ebber Hunga, so soll la (er) dheim ässä, dmit ihr nit zuem Gricht zsämmekumme.

Des andere will i ordne, wenn i kumm.

S 12. Kapitel

Vieli Gabe - Ei Geischt

12,1 Iba de Gabe vum Geischt will i äich, lebi Breda, nit im Ungwisse losse. 12,2 Ihr wißt: als ihr Heide ware, hets äich mit Macht zue d (a) schtumme Götze zogä. 12,3 Drum doe i äich kund, daß nemads Jesus vufluecht, der durch d Geischt Gottes schwätzt; un (a) (b) nemads ka Jesus d Herr nenne üßa durch d heilige Geischt. 12,4 (a) S sin (b) vuschiedeni Gabe; aba s isch ei Geischt. 12,5 Un s sin (a) vuschiedeni Ämta; aba s isch ei Herr. 12,6 Un s sin vuschiedeni Kräfte; aba s isch ei Gott, der do wirkt ällei in allem. 12,7 In jedäm zeigt sich dr Geischt zuem Nutze alla; (a) 12,8 däm eine wird durch d Geischt ge, iba Gschytheit z schwätze; däm andere wird ge, iba s Isichte z schwätze, nohch dämselbä Geischt; 12,9 nem andere Glaube, in dämselbä Geischt; nem andere de Gabe, gsund z mache, in dämselbä Geischt; 12,10 nem andere de Kraft, Wunda z doe; nem andere prophetisch z schwätzä ; nem andere de Gabe, d Geischta z undaschiede; nem andere manchi (a) Zungerede; nem andere de Gabe, sie üszlege. 12,11 Des alles aba wirkt sella eine Geischt un (a) (b) deilt jedäm des Sine zue, we na (er) will.

Vieli Glieda - Ei Lyb

12,12 Denn we dr Lyb eina isch un doch vieli Glieda het, alli Glieda vum Lyb aba, obwohl sie vieli sin, doch ei Lyb sin: so au Chrischtus. 12,13 Denn (a) ma sin durch ei Geischt alli zue einem Lyb dauft, ma sin Jude odr Grieche, Sklave odr Fräiji, un sin alli mit einem Geischt tränkt. 12,14 Denn au dr Lyb isch nit ei Glied, sundern vieli. 12,15 Wenn aba dr Fueß sait: I bi kei Hand, drum bi i nit Glied vum Lyb , soll la (er) sellewäg nit Glied vum Lyb si? 12,16 Un wenn des Ohr sait: I bi kei Aug, drum bi i nit Glied vum Lyb , soll s sellewäg nit Glied vum Lyb si ? 12,17 Wenn dr ganze Lyb Aug wer, wo bliebt des Ohr? Wenn na (er) ganz Ohr wer, wo bliebe dr Gruch? 12,18 Etze aba het Gott de Glieda igsetzt, jedes vu nene im Lyb , so we na (er) welle het. 12,19 Wenn aba alli Glieda ei Glied wäre, wo bliebt dr Lyb ? 12,20 Etze aba sin s vieli Glieda, aba dr Lyb isch eina. 12,21 Des Aug ka nit sage zue dr Hand: I bruuch di nit; odr au d Kopf zue d Feß: I bruuch äich nit. 12,22 Vielme sin de Glieda vum Lyb , de uns di schwächschte z si schiene, di nedigschte; 12,23 un de uns am wenigschte ehrbar z si schiene, de umkleide ma mit bsundere Ehri; un bi d unaschtändige achte ma bsunders uf Aschtand; 12,24 denn de aschtändige bruuche's nit. Aba Gott het d Lyb zsämmegfegt un däm gringere Glied hechari Ehri ge, 12,25 dmit im Lyb kei Spaltung isch, sundern de Glieda in glicha Art firenanda sorge. 12,26 Un wenn ei Glied liedet, so liede alli Glieda mit, un wenn ei Glied globt wird, so fräie sich alli Glieda mit.

12,27 Ihr aba sin d Lyb Chrischti un jeda vu äich ä Glied. (a) 12,28 Un Gott het in dr Gmeinde igsetzt erschtens Aposchtel, zweitens Prophete, drittens Lehra, deno Wundatäta, deno Gabe, gsund z mache, z helfe, z leite un manchi Zungerede. (a) 12,29 Sin alli Aposchtel? Sin alli Prophete? Sin alli Lehra? Sin alli Wundatäta? 12,30 Hän alli de Gabe, gsund z mache? schwätzä alli in Zunge? Känne alli üslege? 12,31 Schtrebe aba nohch d greßere Gabe!

Un i will äich ä noh bessere Wäg zeigä.

S 13. Kapitel

Des Hoheled vu d Lebi

13,1 Wenn i mit Mensche- un mit Engelszunge schwätzt un ha de Lebi nit, so wer i ä tönendes Erz odr ä klingendi Schällä. 13,2 Un wenn i (a) prophetisch schwätze kennt un sag alli Gheimniss un alles Schlaue un (b) hätt alle Glaube, so daß i Berge vusetze kennt, un hätt de Lebi nit, so wer i nigs. 13,3 Un (a) wenn i alli mini Habe d Arme gäb un loss mi Lyb vubrenne, un hätt de Lebi nit, so dät's ma nigs nutze.

13,4 De Lebi isch langmuetig un fründlig, de Lebi eifart nit, de Lebi tribt nit Muetwille, sie blosst sich nit uf, 13,5 sie vuhaltet sich nit unghoerig, sie (a) suecht nit des Eigene, sie losst sich nit erbitte, sie rechnet des Bese nit zue, 13,6 sie fräit sich nit iba d Ungrechtigkeit, sie fräit sich aba an dr Wohret; (a) 13,7 sie duldet alles, sie glaubt alles, sie hofft alles. (a) (b) (c)

13,8 De Lebi härt nemols uf, wo doch des prophetische Wort ufhäre wird un des Zungeschwätze ufhäre wird un de Isicht ufhäre wird. 13,9 Denn unsa Wisse isch Schtickliwies, un unsa prophetisches Wort isch Schtickliwies. 13,10 Wenn aba kumme wird des Vollkummene, so wird des Schtickliwiese (Schtickwerk) ufhäre. 13,11 Wo i ä Kind war, do ha i gschwätzt we ä Kind un ha denkt we ä Kind un war schlau we ä Kind; wo i aba ä Ma wa, ha i ab doe, was kindisch wa. 13,12 Mir (a) (b) sähn etze durch ä Schpegel ä dunkles Bild; deno aba vu Agsicht zue Agsicht. Etze erkenn i schtickliwies ; deno aba wir i erkenne, (c) we i erkennt wore bi.

13,13 Etze aba bliebe (a) Glaube, Hoffnig, (b) Lebi, de dräi; aba de Lebi isch di grescht unda ne.

S 14. Kapitel

We ma mit d Gabe, de vum Heilige Geischt gschenkt wäre, umgo soll

14,1 Schtrebe nohch dr Lebi! Bmehe äich um de Gabe vum Geischt, am meischte aba um de Gabe vum prophetische Wort! 14,2 Denn wer (a) (b) in Zunge schwätzt, der schwätzt nit fir Mensche, sundern fir Gott; denn nemads vuschtoht nen, vielme schwätzt er im Geischt Gheimniss. 14,3 Wer aba prophetisch schwätzt, der schwätzt fir Mensche zuer Erbauig un zuem Vumahne un zuem Treschte. 14,4 Wer in Zunge schwätzt, der baut sich selba uf; wer aba prophetisch schwätzt, der erbaut d Gmeinde. 14,5 I wott, (a) daß ihr alli in Zunge schwätze kennt; aba noh viel me, daß ihr prophetisch schwätze kennte. Denn wer prophetisch schwätzt, isch greßa als der, der in Zunge schwätzt; s isch denn, na (er) legt's au üs, dmit d Gmeinde dodurch erbaut wird.

14,6 Etze aba, lebi Breda, wenn i zue äich käm un schwätzt in Zunge, was dät i äich nitze, wenn i nit mit äich schwätzt in Worte vu d Offenbarig odr dr (a) Gschytheit odr dr Prophetie odr dr Lehr? 14,7 Isch's doch au so mit läblose Sache, de Tön vu sich gän, s isch ä Flöte odr ä Harfe: wenn sie nit undaschiedlichi Tön vu sich gän, we ka ma erkenne, was uf dr Flöte odr uf dr Harfe gschpielt wird? 14,8 Un wenn de Trumpete ä undiitliche Ton git, wer wird sich zuem Kampf rischte? 14,9 So au ihr: wenn ihr in Zunge schwätzt un nit mit diitliche Worte, we ka ma wisse, was gmeint isch? Ihr den in d Wind schwätze. 14,10 S git so vieli Arte vu Schproche in dr Welt, un nigs isch ohni Schproch. 14,11 Wenn i etze de Bedittig dr Schproch nit kenn, wir i de nit vuschtoh, un der schwätzt, der schwätzt, wird mi au nit vuschtoh. 14,12 So au ihr: den ihr äich bmehe um de Gabe vum Geischt, so trachte dnohch, daß ihr d Gmeinde ufbaue (ufbäue) un alli viel hän. 14,13 Wer eso in Zunge schwätzt, der bät, daß sa(er)'s au üslege kann. (a) 14,14 Denn wenn i in Zunge bäte, so bätet den mi Geischt; aba was i im Sinn ha, bliebt ohni Frucht. 14,15 We soll's denn etze si? I will bäte mit däm Geischt un will au bäte mit däm Vuschtand; i will (a) Psalme singe mit däm Geischt un will au Psalme singe mit däm Vuschtand. 14,16 Wenn dü Gott lobsch im Geischt, we soll der, der als einfache Ma däbischtoht, des Amen sage uf di Dankgebät, do na (er) doch nit weiß, was dü saisch? 14,17 Di Dankgebät mag schen si; aba dr andere wird dodurch nit ufbaut. 14,18 I dank Gott, daß i me in Zunge schwätz als ihr alli. 14,19 Aba i will in dr Gmeinde leba fünf Wort schwätze mit minem Vuschtand, dmit i au anderi undawies, als zehnduusig (10000) Wort in Zunge.

14,20 Lebi Breda, sin nit (a) Kinda, wenn's ums Vuschtoh goht; sundern sin Kinda, wenn's um Beses goht; im Vuschtoh aba sin vollkumme. 14,21 Im Gsetz schtoht gschribe (Jesaja 28,11.12): "I will in andere Zunge un mit andere Lippe schwätze zue däm Volk, un sie wäre mi au so nit härä, sait dr Herr." 14,22 Drum isch des Zungeschwätze ä Zeiche nit fir di Gläubige, sundern fir di Ungläubige; des prophetische wort aba ä Zeiche nit fir di Ungläubige, sundern fir di Gläubige. 14,23 Wenn etze di ganz Gmeind a nem Platz zsämmekumme doet un alli schwätze in Zunge, s käme aba Laie odr Ungläubige inä, däte sie nit sage, ihr sin Vuruckt? 14,24 Wenn sie aba alli prophetisch schwätze un's käm ä Ungläubige odr Laie inä, der wird vu alle breft un vu alle ibafihrt; 14,25 (a) was in sinem Herz vuborge isch, wird bekannt, un so wird er aneflege uf si Agsicht (Visasch), Gott abäte (ahimmle) un bekannt mache, daß Gott wirglich unda äich isch.

Regle fir d Gottesdenscht

14,26 We isch's denn etze, lebi Breda? wenn ihr zsämmekumme, (a) so het jeda [vu äich] ä Psalm, eina het ä Lehr, eina het ä Offenbarig, eina het ä Zungeschwätze, eina het ä Üslegig. Len alles gschehe (b) fir d Erbauig! 14,27 Wenn ebber in Zunge schwätzt, so sin's zwei odr hechschtens dräi, un eina nohch rem andere; un eina leg's üs. 14,28 Isch aba kei Üslega do, so schweige si in dr Gmeinde un schwätze fir sich selba un fir Gott. 14,29 Au vu d Prophete len zwei odr dräi schwätze, un di andere len (a) (b) driba urdeile. 14,30 Wenn aba nem andere, der däbisitzt, ä Offenbarig zdeil wird, so soll dr erschte schtill si. 14,31 Ihr kennt alli prophetisch schwätze, doch eina nohch rem andere, dmit alli lerne un alli ermahnt wäre. 14,32 De Geischta vu d Prophete sin d Prophete hörig. 14,33 Denn Gott isch nit ä Gott dr (a) Unordnig, sundern vum Friide. 14,34 (a) D Wieba solle schtill si in dr Gmeindevusammlig; denn s isch ne nit gschtattet z schwätze, sundern (b) sie solle sich undaordne, we au des Gsetz sait. 14,35 Wen sie aba ebis lerne, so solle sie dheim ihri Männa froge. S schtoht dr Wieba schlecht a, in dr Gmeinde z schwätze. 14,36 Odr isch des Wort Gottes vu äich üsgange? Odr isch's ällei zue äich kumme?

14,37 Wenn eina meint, na (er) isch ä Prophet odr vum Geischt erfillt, (a) der erkennt, daß ses vum Herrn Gebote isch, was i äich schrib. 14,38 Wer aba des nit aerkennt, der wird au nit aerkennt. 14,39 Drum, lebi Breda, bmehe äich um des prophetische Wort un wehrt nit däm Zungeschwätze. 14,40 Len aba alles ehrbar un (a) (b) ordentlich zuego.

S 15. Kapitel

Chrischtus isch uferschtande!

15,1 I erinnre äich aba, lebi Breda, an des Evangelium, des i äich vukindigt ha, des ihr au agnumme hän, in däm ihr au fescht schtehn, 15,2 durch des ihr au selig sin, wenn ihr's feschthebe in dr Gschtalt, in der i s äich vukindigt ha; s isch denn, daß ihr umsunscht gläubig wore sin. 15,3 Denn als erschtes ha i äich widage, was i au gregt ha: Daß Chrischtus gschtorbe isch fir unsri Sinde (a) nohch dr Schrift; 15,4 un daß sa (er) beerdigt wore isch; un daß sa (er) ufgschtande isch am dritte Dag (a) (b) nohch dr Schrift; 15,5 un daß sa (er) (a) gsähne wore isch vu Kephas, (b) dnohch vu d Zwöelf. 15,6 Dnohch isch scha (er) gsähne wore vu me als fünfhundat (500) Breda uf eimol, vu däne di meischte noh hiit läbä, ä baar aba sin gschtorbe15,7 Dnohch isch scha (er) gsähne wore vu Jakobus, dnohch (a) vu alle Aposchteln. 15,8 Zletscht vu alle isch scha (er) (a) (b) au vu mir als ä unziitigä uf d Welt kummäne gsähne wore. 15,9 Denn (a) i bi dr klienschte unda d Aposchtel, der i nit wert bi, daß i ä Aposchtel heiß, (b) wel i d Gmeinde Gottes vufolgt ha. 15,10 Aba (a) durch Gottes Gnade bi i, was i bi. Un sini Gnade a ma isch nit vugeblich gsi, sundern i ha viel me gschafft als sie alli; nit aba i, sundern Gottes Gnade, de mit ma isch. 15,11 S syg etze i odr selli: so predige ma, un so hän ihr glaubt.

Au mir wäre uferschtoh!

15,12 Wenn aba Chrischtus predigt wird, daß sa (er) vu d Dote ufgschtande isch, we sage deno ä baar unda äich: S git keini Uferschtehig dr Dote? 15,13 Git's kei Uferschtehig vu d Dote, so isch au Chrischtus nit ufgschtande. 15,14 Isch aba Chrischtus nit ufgschtande, so isch unsri Predigt vugeblich, so isch au äira Glaube vugeblich. 15,15 Mir däte deno au als falschi (a) Ziige Gottes bfunde wäre, wel ma gege Gott beziige, na (er) het Chrischtus uferweckt, den na (er) nit uferweckt het, wenn doch de Dote nit ufschtehn. 15,16 Denn wenn di Dote nit ufschtehn, so isch Chrischtus au nit ufgschtande. 15,17 Isch Chrischtus aba nit ufgschtande, so isch äira Glaube nichtig, so sin ihr noh in äire Sinde; 15,18 so sin au de, de in Chrischtus gschtorbe sin, vulore. 15,19 Hoffe ma alli in däm Läbä uf Chrischtus, so sin ma di elendeschte unda alle Mensche.

15,20 Etze aba (a) isch Chrischtus ufgschtande vu d Dote als (b) Erschtling unda däne, de gschtorbe sin. 15,21 Denn do durch ei Mensch (a) dr Tod kumme isch, so kummt au durch ei Mensch de Uferschtehig vu d Dote. (b) 15,22 Denn we sie in Adam alli schterbe, so wäre sie in Chrischtus alli lebändig gmacht wäre. 15,23 Jeda aba in sinere Ordnig: als Erschtling Chrischtus; (a) dnoh, wenn na (er) kumme wird, de, de Chrischtus aghäre; 15,24 dnoh s End, wenn na (er) des Rich Gott, däm Vada, ibageh wird, nohchdäm ma (er) (a) alli Herrschaft un alli Macht un Gwalt vunichtet het. 15,25 Denn na (er) mueß herrsche, bis Gott nem (a) alli Feinde unda sini Feß legt (Psalm 110,1). 15,26 Dr letschte Feind, der vunichtet wird, isch dr Tod. (a) (b) 15,27 Denn alles het er unda sini Feß doe (Psalm 8,7). Wenn's aba heißt, alles isch nem undaworfe, so isch bekannt, daß der üsgnumme isch, der nem alles undaworfe het. 15,28 Wenn aba alles nem ghorsam si wird, deno wird au d Suhn sela ghorsam si däm, der nem alles undaworfe het, dmit Gott isch alles in allem.

15,29 Was soll's sunscht, daß sich ä baar fir di Dote daufe losse? Wenn di Dote gar nit ufschtehn, was losse sie sich deno fir sie daufe? 15,30 Un was schtehn ma deno jedi Schtund in Gfahr? 15,31 So we ihr, lebi Breda, mi Röhm sin, den i in Chrischtus Jesus, unsam Herrn, ha: (a) i schtirb jede Dag. 15,32 Hab i nur im Blick uf des Läbä in Ephesus mit wilde Tiere gkämpft, was hilft's ma? Wenn di Dote nit ufschtehn, deno len uns ässä un trinke; denn morge sin ma tot! (Jesaja 22,13) 15,33 Len äich nit vufihre! Schlechte Umgang vudirbt gueti Sitte. 15,34 Wäre doch eimol recht (a) wach un sindigt nit! Denn ä baar wisse nigs vu Gott; des sag i äich aba als Schand.

Welle Lyb wäre mir ha?

15,35 S kennt aba ebber froge: We wäre di Dote ufschtoh, un mit was fir nem Lyb wäre sie kumme? 15,36 Dü Narr: Was dü saisch, wird nit lebändig, (a) wenn's nit schtirbt. 15,37 Un was dü saisch, isch jo nit dr Lyb , der wäre soll, sundern ä bloßes Korn, isch's vu Weize odr ebis anderem. 15,38 Gott aba git nem ä Lyb , we na (er) will, jedäm Some si eigene Lyb . 15,39 Nit alles Fleisch isch des gliche Fleisch, sundern ä anderes Fleisch hän de Mensch, ä anderes d Viecha, ä anderes d Vegel, ä anderes d Fisch. 15,40 Un's gits himmlischi Lyb un irdischi Lyb aba ä anderi Herrlichkeit hän di himmlische un ä andere di irdische. 15,41 Ä andere Glanz het d Sunne, ä andere Glanz het d Mond, ä andere Glanz hän d Schtern; denn ä Schtern undaschiedet sich vum andere durch si Glanz. 15,42 So au de Uferschtehig vu d Dote. S wird gsajt vuweslich un wird ufschtoh unvuweslich. 15,43 S wird gsajt in Niedrigkeit un wird ufschtoh in (a) (b) Herrlichkeit. S wird gsajt Armselig un wird ufschtoh Kraftvoll. 15,44 S wird gsajt ä natirliche Lyb un wird ufschtoh ä geischtliche Lyb . Git's ä natirliche (normale) Lyb , so git's au ä geischtliche Lyb . 15,45 We gschribe schtoht: Dr erschte Mensch, Adam, isch zue nem lebändige Wese wore (1. Moses 2,7), un dr letschte Adam zuem (a) geischtige Wese, der lebändig mache ka. 15,46 Aba dr geischtliche Lyb isch nit dr erschte, sundern d natirliche; dnohch d geischtliche. 15,47 Dr erschte Mensch isch vu d Erde un irdisch; dr zweite Mensch isch vum Himmel. 15,48 We dr irdische isch, so sin au di irdische; un we dr himmlische isch, so sin au di himmlische. 15,49 Un we ma trage hän (a) des Bild vum irdische, so wäre ma au trage des Bild vum himmlische.

D Tod wird bsiegt, un di Gläubige wäre vuwandelt

15,50 Des sag i aba, lebi Breda, daß Fleisch un Bluet des Rich Gottes nit ererbe kenne; au wird des Vuwesliche nit erbe di Unvuweslichkeit. 15,51 Säh, i sag äich ä Gheimnis: Mir wäre nit alli schterbe, (a) ma wäre aba alli vuwandlet wäre; 15,52 un des pletzlig, ruck zuck, zue d Ziit dr letschte Trumpete. Denn (a) s wird de Trumpete päpere, un di Dote wäre ufschtoh unvuweslich, un ma wäre vuwandlet wäre. 15,53 Denn des Vuwesliche mueß azehge d Unvuweslichkeit, un des Schterbliche mueß azehge d Unschterblichkeit. (a) 15,54 Wenn aba des Vuwesliche azehge wird d Unvuweslichkeit un des Schterbliche azehge wird d Unschterblichkeit, deno wird erfillt wäre des Wort, des gschribe schtoht (Jesaja 25,8; Hosea 13,14): "Dr Tod isch vuschlunge vum Sieg. 15,55 Tod, wo isch di Sieg? Tod, wo isch di Schtachel? Hell, wo isch di Sieg?" 15,56 Dr Schtachel des Todes aba isch d Sinde, (a) de Kraft aba vu d Sinde isch des Gsetz. 15,57 Gott sei Dank, der uns d (a) Sieg git durch unsa Herr Jesus Chrischtus!

15,58 Drum, mini lebe Breda, sin fescht, unerschittalich un nähmä imma zue in däm Werk vum Herrn, wel ihr wiße, daß äiri Arbet nit vugeblich isch in däm Herrn.

S 16. Kapitel

Geldsammlig fir de Gmeinde in Jerusalem

16,1 Was aba de (a) (b) Sammlung fir di Heilige agoht: we i in d Gmeinde in Galatien agordnet ha, so solle au ihr doe! 16,2 An jedäm (a) erschte Dag vu d Wuche legt jeda vu äich bi sich ebis zruck un sammelt a, soviel nem meglich isch, dmit de Sammlung nit erscht deno bassiert, wenn i kumm. 16,3 Wenn i aba kumme bi, will i de, de ihr fir bwährt halte, mit Bref schicke, dmit sie äiri Gabe nohch Jerusalem bringe. 16,4 Wenn's aba de Meh lohnt, daß i au hifahr, solle sie mit ma fahre.

Was Paulus plant het

16,5 I will aba zue äich kumme, sobald i (a) durch Mazedonien zoge bi; denn durch Mazedonien wir i nur durchfahre. 16,6 Bi äich aba wir i, wenn meglich, ä Wieli bliebe odr au d Winta zuebringe, dmit ihr mi deno dohi gleite, wohi i zeh wir. 16,7 I will äich etze nit nur säh, wenn i durchfahr; denn i hoff, (a) i wir ä baar Däg bi äich bliebe, wenn' s dr Herr zueloßt. 16,8 I wir aba in (a) Ephesus bliebe bis Pfingschte. 16,9 Denn ma isch (a) (b) ä Dire ufdoe z Wirke; aba au vieli Gegna sin do.

16,10 Wenn (a) Timotheus kummt, so luege zue, daß sa (er) ohni Angscht bi äich si ka; denn (b) na (er) tribt au des Gschäfft vum Herrn we i. 16,11 Daß nen nur nit ebber vuachtet! Gleitet nen aba in Friide, daß sa (er) zue ma kummt; denn i wart uf nen mit d Breda. 16,12 Vu Apollos, däm Brueda, aba sollt ihr wisse, daß i nen oft ermahnt ha, mit d Breda zue äich z kumme; aba s war durchwäck nit si Ding, etze z kumme; na (er) wird aba kumme, wenn's nem gläge si wird.

Zuem Schluss noh ä baar Greß un Segewinsch

16,13 Wache, schtehn im Glaube, sin muetig un (a) sin schtark! 16,14 Alli äiri Sache len in dr Lebi gschehe!

16,15 I vumahne äich aba, lebi Breda: Ihr kennt (a) des Huus vum Stephanas, daß sie de Erschtlinge in Achaja sin un hän sich selba bereitgschtellt zuem Denscht fir di Heilige. 16,16 Ordne au ihr äich däne unda un alli, de mitschaffe un sich abmehe! 16,17 I fräie mi iba de Akunft vum Stephanas un Fortunatus un Achaikus; denn sie hän ma äich, de ihr nit do si kennt, ersetzt. 16,18 Sie hän mina un äire Geischt erfrischt. (a) (b) Erkennt solchi Lit a!

16,19 S greße äich d Gmeinde in dr Provinz Asien. S greße äich vielmols in däm Herrn Aquila un Priska samt dr Gmeinde in ihrem Huus. 16,20 S greße äich alli Breda. Greße äich undaänanda mit däm heilige Kuß.

16,21 Do (a) (b) (c) mina, vum Paulus, eigehändige Grueß. 16,22 Wenn ebber d Herrn [Jesus Chrischtus] nit leb het, der isch vufluecht. (a) Maranata! 16,23 D Gnade vum Herrn Jesus isch mit äich! 16,24 Mini Lebi isch mit äich alle in Chrischtus Jesus!

Letschte Änderungen Juni 8, 2007 by Dietmar Wiesler (Copyright)
Des isch ä Bäitrag vum Dietmar Wiesler fir me Evagelium im Netz (Copyright) Dez. 1999