Zruck zue d Alemannische Bibel (Markgräflerland Eschbach)

D Bref vum Jakobus uf Markgräfler Alemannisch

Was in däm Buech schtoht

D Jakobus doet si Bref an Gläubige richte, wo offesichtlich Spirenzli (Schwierigkeite) mit de praktische Konsequenze vu ihrm Glaube ka hä.
Na (Er) goht dodbi uf ä ganzi Reihe vu Probleme üsfihrlich i:
Manchi Chrischte hän dodmit ageh, daß si rich ware, un hän di Arme vu obe runda bhandelt, anderi hän viel Unglick agrichtet, wel si schlecht iba ihri Mitmensche gschwätzt un si rundagmacht hän. Noh anderi ware ibaheblich un volla Vorurdeil, un Schtritt war an d Dagesordnig.
Jakobus het’s sich wägädäm zuer Ufgab gmacht, um mit sinem Bref de Mängel an Ufrichtigkeit un Konsequenz im Läbä vu d Gläubige z bekämpfe.
Na (Er) frogt im Kapitel 2, Vers 14 die Gmeinde: "Was hilft's, liebe Breda, wenn öbber (ebber) sait, na (er) het Glaube, un het doch keini Werke? Ka denn dr Glaube sella selig mache?"

Jakobus schtellt dodmit in d Vordagrund, was Jesus selba scho gsait (formuliert) het: Wer an Gott glaubt, der macht au, was Gott vu nem vulangt.

We des Buech ufbaut isch

1,1:	D Jakobus greßt di Gläubige
1,2-2,26:	Jakobus wiest dodruf hi, daß d Glaube uf d Probe gschtellt wird
3,1-18:	Jakobus bschribt d Realität vum Glaube, gteschtet durch’s Beherrsche vu d Zunge
4,1-17:	Jakobus rueft dzue uf, d Weltlichkeit zruck z wiese
5,1- 6:	Jakobus warnt di Riche
5,7-18:	Jakobus git ä guete Rot, wel d Herr noh mol kumme doet
5,19-20:	Jakobus erinnert dodra, daß di Gläubige vuantwortlich fir öbber (ebber) sin, wo in d Irri goht

Die Einleitungen und der Aufbau von Dieter Zimmer hier --->

S 1. Kapitel

D Jakobus greßt di Gläubige

1,1 Jakobus, ä Knecht Gottes un vum Herrn Jesus Chrischtus, a de zwöelf Schtämm in dr Zaschtreuig: Größ zvor!

Durch Afechtig wird d Glaube schtark
1,2 Mini liebe Breda, sähn s fir luta Fräid (Freud), wenn ihr in manchalai Afechtig kummt(fallt), (a) (b) 1,3 un wißt, daß äicha Glaube, wenn na (er) bwährt isch, Geduld bwirkt. 1,4 D Geduld aba soll ihr Gschäfft doe bis ans End, dmit ihr ganz guet un unbschadet sin un kei Mangel a äich isch.

1,5 Wenn s aba öbber (ebber) unda äich a Gschytheit mangelt, so bitt da (er) Gott, (a) (b) der jedäm gern git un nemads schilt; so wird sie nem ge wäre. 1,6 Er (a) bitt aba im Glaube un zwiefle nit; denn (b) wer zwieflet, der glicht eina Meereswelle, de vum Wind tribe un bwegt wird. 1,7 Ä solcha Mensch meint(denke) nit, daß sa (er) ebis vum Herrn gregt. 1,8 Ä Zwiefla isch unbschtändig uf alle sinene Wäg.

Armi un Richi

1,9 Ä Brueda aba, der niedrig isch, rehmt sich vu sinere Hechi; (a) 1,10 (a) wer aba rich isch, rehmt sich vu sinere Niedrigkeit, denn (b) we ä Blueme im Gras wird da (er) vugoh. 1,11 D Sunne goht uf mit ihra Hitz, un (a) des Gras vuwelkt, un de Blueme flegt ab, un ihri scheni Gschtalt vudirbt: so wird au der wo Lända het (Rich isch) vuwelke in däm, was sa (er) undanimmt.

Vusuechig kummt nit vu Gott

1,12 Selig isch der Ma, der d Afechtig erduldet; denn nohchdäm ma (er) bwährt isch, wird da (er) d (a) Krone vum Läbä gregä, de Gott vuheiße het däne, de nen leb (lieb) hän. 1,13 Nemad soll sage, wenn na (er) vusuecht wird, daß sa (er) vu Gott vusuecht wer. Denn Gott ka nit vusuecht wäre zuem Bese, un na (er) selbscht vusuecht nemads. 1,14 (a) Sundern jeda, der vusuecht wird, wird (b) vu sinere eigene Luscht greizt un glockt. 1,15 Dnohch, wenn d Luscht gregt het was sie will, gebiert sie d Sinde; d Sinde aba, wenn sie gmacht isch, (a) gebiert d Tod. 1,16 Irrt äich nit, liebe Breda. 1,17 Alli (a) gueti Gabe un alli vollkummeni Gabe kumme vu obe rab, vu däm (b) Vada (Babbe) vum Lecht, bi däm keini Vuänderig isch noh Wechsel vum Lecht ins Dunkle. 1,18 Er het uns (a) (b) gibore losse nohch sinem Wille durch des Wort dr Wohret, dmit ma (mir) Erschtlinge vu sinene Gschöpfe sin.

Häre, was Gott gsait het, un's in d Praxis umsetze, ghäre zsämme

1,19 Ihr sollt wisse, liebe Breda: jeda Mensch isch (a) (b) (c) schnell zuem Häre, langsam zuem Schwätze, langsam zuem Zorn (Wuet). 1,20 Denn (a) (b) Mensche Zorn (Wuet) doet nit, was vor Gott recht isch. 1,21 Drum (a) legt ab alle Dreck un alli Bosget un riße des Wort a mit Sanftmuet, des in äich abaut (gsait,gesät) isch un Kraft het, äiri Seele selig z mache. 1,22 (a) (b) Sin aba Täta vum Wort un nit Hära ällei; sunscht bschieße ihr äich selba. 1,23 Denn wenn öbber (ebber) ä Hära vum Wort isch un nit ä Täta, der glicht nem Ma, der si Gsicht (Visasch) im Schpegel bschaut; 1,24 denn nohchdäm ma (er) sich bschaut het, goht da (er) dvu un vugißt vu Stund a, we na (er) usgsäh het. 1,25 Wer aba durchluegt in des vollkummene (a) (b) Gsetz dr Fräiheit un däbi vuharrt un isch nit ä vugeßliche Hära, sundern ä Täta, (c) der wird selig si in sinere Tat. 1,26 Wenn öbber (ebber) [unda äich] meinet, na (er) dent Gott, un (a) hebt (haltet) sini Zunge nit im Zaum, sundern bschießt si Herz (legt sich selba a), so isch si Gottesdenscht umsunscht(nichtig). 1,27 Ä sufare (reine) un unbfleckte Gottesdenscht vor Gott, däm Vada (Babbe), isch der: di Waise un Witwe in ihra Trebsal bsueche un sich selba vu dr Welt unbfleckt halte.

S 2. Kapitel

Zehn di Riche d Arme nit vor!

2,1 Lebi (Liebe) Breda, hän Glaube an Jesus Chrischtus, unsares Herrn dr Herrlichkeit, fräi vu allem Asähe d Lit. 2,2 Denn wenn in äiri Vusammlig (Zämmekunft) ä Ma käm mit nem goldene Ring un in schene Klamotte, s käm aba au ä Arme in dreckige Klamotte 2,3 un ihr sähn uf den, der schen azogä isch, un sage zue nem (ihm): Hock dü dich dona uf d guete Platz! un sage zuem Arme: Schtell dü dich derthi! odr: Hock di nab zue mine Feß!, 2,4 isch's recht, daß ihr solchi Undaschiede bi äich mache un urdeilt mit bese gedanke?

2,5 Häre zue, mini lebe (liebe) Breda! Het nit Gott (a) (b) di Arme üsgwählt in dr Welt, de (c) im Glaube rich sin un Erbe vum Rich, des sa (er) vuheiße het däne, de nen (ihn) leb (lieb) hän? 2,6 Ihr aba hän däm Arme Unehri ge. Sin s nit di Riche, de Gwalt gege äich ebe un äich vor Gricht zehn? 2,7 Vuschpotte sie nit d guete (a) Name, der iba äich gsait isch? 2,8 Wenn ihr des kenigliche Gsetz erfillt nohch dr Schrift (3. Moses 19,18): "Leb (Liebe) di Nächschte we dich selbscht", so den ihr recht; 2,9 wenn ihr aba (a) de Lit asähn, den ihr sindige un wäre ibafihrt vum Gsetz als Ibaträta. 2,10 Denn wenn öbber (ebber) des ganze Gsetz hebt (haltet) un sindigt gege ä einziges Gebot, der isch am ganze Gsetz schuldig. (a) 2,11 Denn der gsait het (2. Moses 20,13.14): "Dü sollsch nit ehebreche", der het au gsait (2. Moses 20,13; 5. Moses 5,17): "Dü sollsch nit töte (nemads umbringe)". Wenn dü etze nit d Ehe brichsch, aba eba umbringsch, bisch dü ä Ibaträta vum Gsetz. 2,12 schwätze so un den so we Lit, de durchs Gsetz dr Fräiheit grichtet wäre solle. 2,13 Denn s wird ä unbarmherziges Gricht iba den ergoh, (a) (b) (c) der nit Barmherzigkeit doe het; Barmherzigkeit aba triumphiert iba s Gricht.

Ä Glaube, der wo sich nit isetzt, isch nigs wert

2,14 (a) Was hilft's, liebe Breda, (b) wenn öbber (ebber) sait, na (er) het Glaube, un het doch keini Werke? Ka denn d Glaube sella selig mache? 2,15 Wenn ä Brueda odr ä Schweschta Mangel het an Klamotte un am Ässä 2,16 un öbber (ebber) unda äich sait zue nene: Gehn hi in Friide, wärmt äich un wäre satt!, ihr gän nene aba nit, was dr Lyb (Ranze) nedig het - was kennt tene des helfe? 2,17 So isch au d Glaube, wenn na (er) nit Werke het, tot in sich selba.

2,18 Aba s kennt öbber (ebber) sage: Dü hesch Glaube, un i (ich) ha Werke. Zeig ma (mir) di Glaube ohni Werke, so (a) will i (ich) dir mi Glaube zeigä üs minem Werk. 2,19 Dü glaubsch, daß nur eina Gott isch? Dü doesch recht dra; di Deufel glaube's au un zittere. 2,20 Willsch dü etze isähe, dü dumma (torr) Mensch, daß d Glaube ohni Werke nutzlos isch? 2,21 Isch nit Abraham, unsa Vada (Babbe), durch Werke Grecht wore, als sa (er) si Suhn (Bue) Isaak uf fem Altar gopfert het? 2,22 Do siehsch dü, daß d Glaube zsämmegwirkt het mit sinene Werke, un durch de Werke isch d Glaube ganz (vollkumme) wore. 2,23 So isch d Schrift erfillt, de do sait (1. Moses 15,6): "Abram het däm HERRN glaubt, un des rechnet da nem (ihm) zuer Grechtigkeit", un na (er) wird "ä Fründ (Freund) Gottes" gnennt (2. Chronik 20,7; Jesaja 41,8). 2,24 So sähn ihr etze, daß d Mensch durch Werke grecht wird, nit durch Glaube ällei. 2,25 Eso de (a) Hure Rahab, isch sie nit durch Werke grecht wore, wo sie (b) de Laufbursche (Bote) ufgnu het un het sie uf fem andere Wäg üsä glo? 2,26 Denn we dr Lyb (Ranze) ohni Geischt tot isch, so isch au d Glaube ohni Werke tot.

S 3. Kapitel

Halte äiri Zunge im Griff (Zaum)!

3,1 Lebi (Liebe) Breda, nit jeda vu äich soll ä Lehra wäre; un na wißt, daß ma (mir) ä desto schtrengeres Urdeil gregä wäre. 3,2 Denn ma (mir) vufehle uns alli vielmols (massig). Wer sich aba im Wort nit vufehlt, der isch ä vollkummene Ma un ka au d ganze Lyb (Ranze) im Zaum hebe (halte). 3,3 Wenn ma (mir) d Gäul (Pferde) d Zaum ins Muul lege, dmit sie uns folge, so lenke ma (mir) ihr ganze Lyb (Ranze). 3,4 Lueg, au de Schiff, obwohl sie so groß sin un vu schtarke Winde tribe wäre, wäre sie doch glenkt mit nem kleine (chline) Rueda, wohi der will, der s fihrt. 3,5 So isch au d Zunge ä kliens (chlins) Glied un richtet großi Sache a. Lueg, ä kliens (chlins) Fiir, welch ä Wald zindet's a! 3,6 Au d Zunge isch ä (a) Fiir, ä Welt volla Ungrechtigkeit. So isch d Zunge unda unsare Glieda: sie bfleckt d ganze Lyb (Ranze) un zindet di ganz Welt a un isch selba vu d Hell azindet. (b) (c) 3,7 Denn jedi Art vu Viecher un Vegel un Schlange un Seeviecher wird zähmt un isch zähmt vum Mensch, 3,8 aba d Zunge ka kei Mensch zähme, des zapplige Schlechte (Übel), voll schtarkem Gift. 3,9 (a) Mit ihr lobe ma (mir) d Herr un Vada (Babbe), un mit ihr flueche ma (mir) d Mensche, (b) de nohch rem Bilde Gottes gmacht sin. 3,10 Üs nem Muul (Gosch) kummt Lobe un Flueche. Des soll nit so si, lebi (liebe) Breda. (a) 3,11 Loßt au d Quelle üs nem Loch seßes un bittares Wassa fleße? 3,12 Ka au, lebi (liebe) Breda, ä Fiegebaum Olive odr ä Wischtock Fiege ha? So ka au ä salzigi Quelle nit seßes Wassa ge.

Echti Gschytheit kummt vu Gott

3,13 Wer isch weise un schlau unda äich? Der zeig mit sinem guete Wandel sini Werke in Sanftmuet un Gschytheit. 3,14 Hän ihr aba bittare Näid un Händel in äirem Herz, so rehmt äich nit un legt nit dr Wohret zwida. 3,15 Des isch nit de Gschytheit, de (a) vu obe rabkummt, sundern sie isch irdisch, niedrig un deuflisch. 3,16 Denn wo Näid un Händel isch, do sin Unordnig un luta besi Sache. 3,17 De Gschytheit aba vu obe her isch zerscht ehrlich, dann (dnoh) friedfertig, gütig, lost sich ebis sage, isch rich an Barmherzigkeit un guete Fricht, unparteiisch, ohni Haichelei. 3,18 D (a) Frucht vu d Grechtigkeit aba wird gsajt in Friide fir de, de Friide schtifte.

S 4. Kapitel

Fründschaft (Fründschaft (Freundschaft)) mit d Welt isch Feindschaft gege Gott

4,1 Woher kummt dr Kampf unda äich, woher dr Händel? Kummt's nit doher, daß in äire Glieda de Glüschte gegeänanda schtritte? 4,2 Ihr sin gierig un gregt's nit; ihr mordet un neidet un gwinnt nigs; (a) ihr schtrietet un kämpft un hän nigs, wel ihr nit bittet; 4,3 ihr bittet un nähmä nigs, wel ihr in schlechta Absicht bitte den, nämlich dmit ihr's fir äiri Glüschte vugeude kennt.

4,4 Ihr [Ehebrecha un] Ehebrechainne, wiße ihr nit, daß (a) (b) (c) Fründschaft (Freundschaft) mit dr Welt Feindschaft mit Gott isch? Wer dr Welt Fründ (Freund) si will, der wird Gottes Feind si. 4,5 Odr meinet ihr, d Schrift sait umsunscht: Mit Eifa wacht Gott iba d Geischt, den wo na (er) in uns het huuse lo, 4,6 un git um so me Gnade? Drum heißt's (Sprichli 3,34): "Gott widaschtoht d Hochmetige, aba (a) (b) (c) d Demetige git da (er) Gnade." 4,7 So sin etze Gott folgsam. (a) Widaschtehn däm Deufel, so flieht da (er) vu äich. 4,8 (a) Kumme zue Gott, so kummt da (er) zue äich. (b) Wäscht d Händ (Pfode), ihr Sinda, un heiligt äiri Herze, ihr Wankelmetige. 4,9 Jammert un klagt un hiilt; äicha Lache vukehret sich in Hiile un äiri Fräid (Freud) in Truurigkeit. 4,10 Demetigt (sin Bscheide) äich vor rem Herrn, so wird da (er) äich erhebe. (a)

Vuurdeile nemands!

4,11 Vuliignet änanda nit, lebi Breda. Wer si Brueda vuliegnet odr vuurdeilt, der vuliegnet un vuurdeilt des Gsetz. Vuurdeilsch dü aba des Gsetz, so bisch dü nit ä Täta vum Gsetz, sundern ä Richta. 4,12 Eina isch d Gsetzgeba un Richta, der selig mache un vudamme ka. (a) (b) Wer aba bisch dü, daß dü d Nächschte vuurdeilsch?

Mach keini liechtsinnigi Plän!

4,13 Un etze ihr, de ihr sage: Hiit odr morge wen ma (mir) in de odr de Schtadt go un wen ä Johr dert zuebringe un Handel tribä un Gwinn mache -, (a) 4,14 un (a) wißt aba nit, was morge si wird. Was isch äicha Läbä? Ä Rauch sin ihr, der ä kleini Ziit bliebt un dann (dnoh) vuschwindet. 4,15 Dgege solltet ihr sage: (a) (b) Wenn dr Herr will, wäre ma (mir) läbä un des odr des doe. 4,16 Etze aba rehme na äich in äirem Ibamuet. All des Rehme isch bes. 4,17 Wer etze weiß, Guetes zue doe, un doet's nit, däm isch's ä Sind. (a)

S 5. Kapitel

We Gott iba di Riche urdeilt

5,1 Un etze, ihr Richi: Hiilet un blärt iba des Elend, des iba äich kumme wird! 5,2 Aira Richtum isch vufult, äiri Kleida sin (a) vu d Motte vufrässä. 5,3 Aira Gold un Silba isch vuroschtet, un ihr Roscht wird gege äich Ziignis ge un wird äicha Fleisch frässä we Fiir. Ihr hän äich Schätz gsammlet in däne letschte Däg! 5,4 Lueg, (a) dr Lohn vu d Arbeita, de äicha Land abgerntet hän, hän ihr ne nit ge, der brellt, un des Ruefe vu d Schnitta isch kumme vor d Ohre vum Herrn Zebaoth. 5,5 Ihr hän (a) gschlemmt uf d Erde un praßt un äiri Herze gmäschtet am Schlachtdag. 5,6 Ihr hän di Grechte vuurdeilt un umbrocht, un na (er) het äich nit widaschtande. (a)

Losse äich nit entmuetige!

5,7 So sin etze (a) (b) geduldig, lebi (liebe) Breda, bis zuem Kumme vum Herrn. Lueg, dr Bur wartet uf d Frucht vu d Erde un isch däbi geduldig, bis sie d Frehrägä un d Schboträgä gregt. 5,8 Sin au ihr geduldig un schtärkt äiri Herze; denn des Kumme vum Herrn isch nooch. 5,9 Süfzge nit gegeänanda, lebi (liebe) Breda, dmit ihr nit grichtet wäre. Lueg, dr Richta schtoht vor d Dire. 5,10 Nähme, lebi (liebe) Breda, zuem Vorbild vum Leide un dr Geduld d (a) Prophete, de gschwätzt hän im Name vum Herrn. 5,11 Lueg, ma (mir) priese selig, de erduldet hän. Vu d (a) Geduld Hiobs hän ihr ghärt un hän gsähne, (b) zue welem End s dr Herr gfihrt het; denn dr Herr isch barmherzig un ä Erbarma.

Schwäre nit!

5,12 Vor alle Dinge aba, mini Breda, schwört nit, nit bim Himmel noh bi d Erde noh mit nem andere Eid. S isch aba äicha Ja ä Ja un äicha Nei ä Nei, dmit ihr nit ins Gricht kummt. (a)

Bätet fir di Kranke!

5,13 (a) Liedet öbber (ebber) unda äich, der bät; isch öbber (ebber) guete Druf, der (b) sing Psalme. 5,14 Isch öbber (ebber) unda äich krank, der ruef zue sich di Älteschte vu d Gmeinde, daß sie iba nem (ihm) bäte un (a) nen (ihn) salbe mit El in däm Name vum Herrn. 5,15 Un (a) s Gebet vum Glaube wird däm Kranke helfe, un dr Herr wird nen (ihn) ufrichte; un wenn na (er) Sinde doe het, wird nem (ihm) vuge wäre. 5,16 Sage eso änanda äiri Sinde un bäte firenanda, daß ihr gsund wäre. (a) Vum Grechte s Gebet vumag viel, wenn's ernscht gmeint isch. 5,17 Elia war ä schwache Mensch we mir; un na (er) bätet ä Gebet, (a) (b) daß ses nit rägne soll, un s rägnet nit uf d Erde dräi Johr un sechs Monet. 5,18 Un na (er) bätet abamols, un dr Himmel git d Rägä, un d Erde bringt ihri Frucht. (a)

Jakobus erinnert dodra, daß di Gläubige vuantwortlich fir öbber (ebber) sin, wo in d Irri goht

5,19 Lebi (Liebe) Breda, (a) wenn öbber (ebber) unda äich abirre doet vu d Wohret un öbber (ebber) bringt nen (ihn) zruck, 5,20 der soll wisse: (a) wer d Sinda zruck brocht het vu sinem Irrwäg, der wird sini Seele vum Tod rette un wird (b) (c) vieli Sinde zuedecke.

Des isch ä Bäitrag vu Dietmar Wiesler fir me Evangelium im Netz (Copyright) Dez. 1999 Letzte Änderung: Oktober 22, 2007