Zurück zue d Markgräfler Alemannische Bibel (Markgräflerland Eschbach)

D Bref vum Jakobus

Was in däm Buech schtoht

D Jakobus doet si Bref an Gläubige richte, wo offesichtlich Spirenzli (Schwierigkeite) mit d praktische Konsiquenze vu ihrem Glaube ka hän.

Er goht dodbi uf ä ganzi Reihe vu Probleme üsfihrlich i:
Manchi Chrischte hän dodmit age, daß si rich ware, un hän di Arme vu obe runda bhandelt, anderi hän viel Ungliick agrichtet, wel si schlecht iba ihri Mitmensche gschwätzt un si rundagmacht hän. Noh anderi ware ibaheblich un volla Vorurdeil, un Schtritt war an d Dagesordnig.

Jakobus het’s sich wägädäm zuer Ufgab gmacht, um mit sinem Bref de Mängel an Ufrichtigkeit un Konsiquenz im Läbä vu d Gläubige z bekämpfe.
Er frogt im Kapitel 2, Vers 14 die Gmeinde: "Was hilft's, liebe Breda, wenn ebber sait, na (er) het Glaube, un het doch keini Werke? Ka denn dr Glaube sella selig mache?"

Jakobus schtellt dodmit in d Vordergrund, was Jesus selba scho gsait (formuliert) het: Wer an Gott glaubt, der macht au, was Gott vu nem vulangt.

We des Buech ufbaut isch

1,1:D Jakobus greßt di Gläubige
1,2-2,26: Jakobus wiest dodruf hi, daß d Glaube uf d Probe gschtellt wird
3,1-18: Jakobus bschribt d Realität vum Glaube, teschtet durch’s Beherrsche vu d Zunge
4,1-17: Jakobus rueft dzue uf, d Weltlichkeit zruck z wiese
5,1- 6: Jakobus warnt di Riche
5,7-18: Jakobus git ä guete Rot, wel d Herr noh mol kumme doet
5,19-20: Jakobus erinnert dodra, daß di Gläubige vuantwortlich fir ebber sin, wo in d Irri goht

Die Einleitungen und der Aufbau von Dieter Zimmer hier --->


 

S 1. Kapitel

D Jakobus greßt di Gläubige

1,1 Jakobus, ä Knecht Gottes un vum Herrn Jesus Chrischtus, a de zwöelf Schtämm in dr Zaschtreuig: Größ zvor!

Durch Afechtig wird d Glaube schtark

1,2
Mini liebe Breda, sähn s fir luta Fräid, wenn ihr in manchalai Afechtig kummt, (a) (b) 1,3 un wißt, daß äicha Glaube, wenn na (er) bwährt isch, Geduld bwirkt. 1,4 D Geduld aba soll ihr Gschäfft doe bis ans End, dmit ihr vollkumme un unbschadet sin un kei Mangel a äich isch.

1,5 Wenn s aba ebber unda äich a Gschytheit mangelt, so bitt da (er) Gott, (a) (b) der jedäm gern git un nemads schilt; so wird sie nem ge wäre. 1,6 Er (a) bitt aba im Glaube un zwiefle nit; denn (b) wer zwieflet, der glicht eina Meereswelle, de vum Wind triebe un bwegt wird. 1,7 Ä solcha Mensch meint(denke) nit, daß sa (er) ebis vum Herrn gregt. 1,8 Ä Zwiefla isch unbschtändig uf alle sinene Wäg.

Armi un Richi

1,9 Ä Brueda aba, der niedrig isch, rehmt sich vu sinere Hechi; (a) 1,10 (a) wer aba rich isch, rehmt sich vu sinere Niedrigkeit, denn (b) we ä Blueme im Gras wird da (er) vugoh. 1,11 D Sunne goht uf mit ihra Hitz, un (a) des Gras vuwelkt, un de Blueme flegt ab, un ihri scheni Gschtalt vudirbt: so wird au der wo Rich isch vuwelke in däm, was sa (er) undanimmt.

Vusuechig kummt nit vu Gott

1,12 Selig isch der Ma, der d Afechtig erduldet; denn nohchdäm ma (er) bwährt isch, wird da (er) d (a) Krone vum Läbä gregä, de Gott vuheiße het däne, de nen leb hän. 1,13 Nemad soll sage, wenn na (er) vusuecht wird, daß sa (er) vu Gott vusuecht wer. Denn Gott ka nit vusuecht wäre zuem Bese, un na (er) selbscht vusuecht nemads. 1,14 (a) Sundern jeda, der vusuecht wird, wird (b) vu sinere eigene Luscht greizt un glockt. 1,15 Dnohch, wenn d Luscht gregt het was sie will, gebiert sie d Sinde; d Sinde aba, wenn sie gmacht isch, (a) gebiert d Tod. 1,16 Irrt äich nit, liebe Breda. 1,17 Alli (a) gueti Gabe un alli vollkummeni Gabe kumme vu obe rab, vu däm (b) Vada vum Lecht, bi däm keini Vuänderig isch noh Wechsel vum Lecht ins Dunkle. 1,18 Er het uns (a) (b) gibore losse nohch sinem Wille durch des Wort dr Wohret, dmit mir Erschtlinge vu sinene Gschöpfe sin.

Häre, was Gott gsait het, un s in d Praxis umsetze, ghäre zsämme

1,19 Ihr sollt wisse, liebe Breda: jeda Mensch isch (a) (b) (c) schnell zuem Häre, langsam zuem Schwätze, langsam zuem Zorn. 1,20 Denn (a) (b) Mensche Zorn doet nit, was vor Gott recht isch. 1,21 Drum (a) legt ab alle Dreck un alli Bosget un riße des Wort a mit Sanftmuet, des in äich apflanzt isch un Kraft het, äiri Seele selig z mache. 1,22 (a) (b) Sin aba Täta vum Wort un nit Hära ällei; sunscht bschieße ihr äich selba. 1,23 Denn wenn ebber ä Hära vum Wort isch un nit ä Täta, der glicht nem Ma, der si Gsicht im Schpegel bschaut; 1,24 denn nohchdäm ma (er) sich bschaut het, goht da (er) dvu un vugißt vu Schtund a, we na (er) üsgsäh het. 1,25 Wer aba durchluegt in des vollkummene (a) (b) Gsetz vu d Fräiheit un däbi vuharrt un isch nit ä vugeßliche Hära, sundern ä Täta, (c) der wird selig si in sinere Tat. 1,26 Wenn ebber [unda äich] meinet, na (er) dent Gott, un (a) haltet sini Zunge nit im Zaum, sundern bschießt si Herz, so isch si Gottesdenscht umsunscht. 1,27 Ä reine un unbfleckte Gottesdenscht vor Gott, däm Vada, isch der: di Waise un Witwe in ihra Trebsal bsueche un sich selba vu dr Welt unbfleckt halte.

S 2. Kapitel

Zehn di Riche d Arme nit vor!

2,1 Lebi Breda, hän Glaube an Jesus Chrischtus, unsares Herrn dr Herrlichkeit, fräi vu allem Asähe d Lit. 2,2 Denn wenn in äiri Vusammlig ä Ma käm mit nem goldene Ring un in schene Klamotte, s käm aba au ä Arme in dreckige Klamotte 2,3 un ihr sähn uf den, der schen azoge isch, un sage zue nem: Hock dü dich dona uf d guete Platz! un sage zuem Arme: Schtell dü dich derthi! odr: Hock di nab zue mine Feß!, 2,4 isch's recht, daß ihr solchi Undaschiede bi äich mache un urdeilt mit bese gedanke?

2,5 Häre zue, mini lebe Breda! Het nit Gott (a) (b) di Arme üsgwählt in dr Welt, de (c) im Glaube rich sin un Erbe vum Rich, des sa (er) vuheiße het däne, de nen leb hän? 2,6 Ihr aba hän däm Arme Unehri ge. Sin s nit di Riche, de Gwalt gege äich ebe un äich vor Gricht zehn? 2,7 Vuschpotte sie nit d guete (a) Name, der iba äich gsait isch? 2,8 Wenn ihr des kenigliche Gsetz erfillt nohch dr Schrift (3. Moses 19,18): "Lieb di Nächschte we dich selbscht", so den ihr recht; 2,9 wenn ihr aba (a) de Lit asähn, den ihr sindige un wäre ibafihrt vum Gsetz als Ibaträta. 2,10 Denn wenn ebber des ganze Gsetz haltet un sindigt gege ä einziges Gebot, der isch am ganze Gsetz schuldig. (a) 2,11 Denn der gsait het (2. Moses 20,13.14): "Dü sollsch nit ehebreche", der het au gsait (2. Moses 20,13; 5. Moses 5,17): "Dü sollsch nit töte (nemads umbringe)". Wenn dü etze nit d Ehe brichsch, aba eba umbringsch, bisch dü ä Ibaträta vum Gsetz. 2,12 schwätze so un den so we Lit, de durchs Gsetz dr Fräiheit grichtet wäre solle. 2,13 Denn s wird ä unbarmherziges Gricht iba den ergoh, (a) (b) (c) der nit Barmherzigkeit doe het; Barmherzigkeit aba triumphiert iba s Gricht.

Ä Glaube, der wo sich nit isetzt, isch nigs wert

2,14 (a) Was hilft's, liebe Breda, (b) wenn ebber sait, na (er) het Glaube, un het doch keini Werke? Ka denn d Glaube sella selig mache? 2,15 Wenn ä Brueda odr ä Schweschta Mangel het an Klamotte un am Ässä 2,16 un ebber unda äich sait zue nene: Gehn hi in Friide, wärmt äich un wäre satt!, ihr gän nene aba nit, was dr Lyb nedig het - was kennt ne des helfe? 2,17 So isch au d Glaube, wenn na (er) nit Werke het, tot in sich selba.

2,18 Aba s kennt ebber sage: Dü hesch Glaube, un i ha Werke. Zeig mir di Glaube ohni Werke, so (a) will i dir mi Glaube zeigä üs minem Werk. 2,19 Dü glaubsch, daß nur eina Gott isch? Dü doesch recht dra; di Deufel glaube's au un zittere. 2,20 Willsch dü etze isäh, dü dumma Mensch, daß d Glaube ohni Werke nutzlos isch? 2,21 Isch nit Abraham, unsa Vada, durch Werke Grecht wore, als sa (er) si Suhn Isaak uf fem Altar gopfart het? 2,22 Do siehsch dü, daß d Glaube zsämmegwirkt het mit sinene Werke, un durch de Werke isch d Glaube ganz (vollkumme) wore. 2,23 So isch d Schrift erfillt, de do sait (1. Moses 15,6): "Abram het däm HERRN glaubt, un des rechnet da nem zuer Grechtigkeit", un na (er) wird "ä Freund Gottes" gnennt (2. Chronik 20,7; Jesaja 41,8). 2,24 So sähn ihr etze, daß d Mensch durch Werke grecht wird, nit durch Glaube ällei. 2,25 Eso de (a) Hure Rahab, isch sie nit durch Werke grecht wore, wo sie (b) de Bote ufgnu het un het sie uf fem andere Wäg üsä glo? 2,26 Denn we dr Lyb ohni Geischt tot isch, so isch au d Glaube ohni Werke tot.


S 3. Kapitel

Halte äiri Zunge im Griff!

3,1 Lebi Breda, nit jeda vu äich soll ä Lehra wäre; un na wißt, daß mirä desto schtrengeres Urdeil gregä wäre. 3,2 Denn mir vufehle uns alli vielmols . Wer sich aba im Wort nit vufehlt, der isch ä vollkummene Ma un ka au d ganze Lyb im Zaum halte. 3,3 Wenn mir d Gäul d Zaum ins Muul lege, dmit sie uns folge, so lenke mir ihr ganze Lyb . 3,4 Lueg, au de Schiff, obwohl sie so groß sin un vu schtarke Winde triebe wäre, wäre sie doch glenkt mit nem kleine Rueda, wohi der will, der s fihrt. 3,5 So isch au d Zunge ä kleins Glied un richtet großi Sache a. Lueg, ä kleins Fiir, welch ä Wald zindet's a! 3,6 Au d Zunge isch ä (a) Fiir, ä Welt volla Ungrechtigkeit. So isch d Zunge unda unsare Glieda: sie bfleckt d ganze Lyb un zindet di ganz Welt a un isch selba vu d Hell azindet. (b) (c) 3,7 Denn jedi Art vu Viecha un Vegel un Schlange un Seeviecha wird zähmt un isch zähmt vum Mensch, 3,8 aba d Zunge ka kei Mensch zähme, des zapplige Übel, voll schtarkem Gift. 3,9 (a) Mit ihr lobe mir d Herr un Vada, un mit ihr flueche mir d Mensche, (b) de nohch rem Bilde Gottes gmacht sin. 3,10 Üs nem Muul kummt Lobe un Flueche. Des soll nit so si, Lebi Breda. (a) 3,11 Loßt au d Quelle üs nem Loch seßes un bittares Wassa fleße? 3,12 Ka au, Lebi Breda, ä Fiegebaum Olive odr ä Wischtock Fiege ha? So ka au ä salzigi Quelle nit seßes Wassa ge.

Echti Gschytheit kummt vu Gott

3,13 Wer isch weise un schlau unda äich? Der zeig mit sinem guete Wandel sini Werke in Sanftmuet un Gschytheit. 3,14 Hän ihr aba bittare Näid un Händel in äirem Herz, so rehmt äich nit un legt nit dr Wohret zwida. 3,15 Des isch nit de Gschytheit, de (a) vu obe rabkummt, sundern sie isch irdisch, niedrig un deuflisch. 3,16 Denn wo Näid un Händel isch, do sin Unordnig un luta besi Sache. 3,17 De Gschytheit aba vu obe her isch zerscht ehrlich, deno friidfertig, gütig, lost sich ebis sage, isch rich an Barmherzigkeit un guete Fricht, unparteiisch, ohni Haichelei. 3,18 D (a) Frucht vu d Grechtigkeit aba wird gsajt in Friide fir de, de Friide schtifte.

S 4. Kapitel

Freundschaft mit d Welt isch Feindschaft gege Gott

4,1 Woher kummt dr Kampf unda äich, woher dr Händel? Kummt's nit doher, daß in äire Glieda de Glüschte gegeänanda schtritte? 4,2 Ihr sin gierig un gregt's nit; ihr mordet un neidet un gwinnt nigs; (a) ihr schtrittet un kämpft un hän nigs, wel ihr nit bittet; 4,3 ihr bittet un nähmä nigs, wel ihr in schlechta Absicht bitte den, nämlich dmit ihr's fir äiri Glüschte vugeude kennt.

4,4 Ihr Abtrinnige, wiße ihr nit, daß (a) (b) (c) Freundschaft mit dr Welt Feindschaft mit Gott isch? Wer dr Welt Freund si will, der wird Gottes Feind si. 4,5 Odr meinet ihr, d Schrift sait umsunscht: Mit Eifa wacht Gott iba d Geischt, den wo na (er) in uns het huuse lo, 4,6 un git um so me Gnade? Drum heißt's (Sprichli 3,34): "Gott widaschtoht d Hochmuetige, aba (a) (b) (c) d Demuetige git da (er) Gnade." 4,7 So sin etze Gott folgsam. (a) Widaschtehn däm Deufel, so flieht da (er) vu äich. 4,8 (a) Kumme zue Gott, so kummt da (er) zue äich. (b) Wäscht d Händ , ihr Sinda, un heiligt äiri Herze, ihr Wankelmuetige. 4,9 Jommere un klage un hiile; äicha Lache vukehret sich in Hiile un äiri Fräid in Truurigkeit. 4,10 Demuetige äich vor rem Herrn, so wird da (er) äich erhebe. (a)

Vuurdeile nemands!

4,11 Vuliignet änanda nit, lebi Breda. Wer si Brueda vuliignet odr vuurdeilt, der vuliignet un vuurdeilt des Gsetz. Vuurdeilsch dü aba des Gsetz, so bisch dü nit ä Täta vum Gsetz, sundern ä Richta. 4,12 Eina isch d Gsetzgeba un Richta, der selig mache un vudamme ka. (a) (b) Wer aba bisch dü, daß dü d Nächschte vuurdeilsch?

Mach keini liechtsinnigi Plän!

4,13 Un etze ihr, de ihr sage: Hiit odr morge wen mir in de odr de Schtadt go un wen ä Johr dert zuebringe un Handel tribä un Gwinn mache -, (a) 4,14 un (a) wißt aba nit, was morge si wird. Was isch äicha Läbä? Ä Rauch sin ihr, der ä kleini Ziit bliebt un deno vuschwindet. 4,15 Dgege solltet ihr sage: (a) (b) Wenn dr Herr will, wäre mir läbä un des odr des doe. 4,16 Etze aba rehme na äich in äirem Ibamuet. All des Rehme isch bes. 4,17 Wer etze weiß, Guetes zue doe, un doet's nit, däm isch's ä Sind. (a)

S 5. Kapitel

We Gott iba di Riche urdeilt

5,1 Un etze, ihr Richi: Hiilt un blärt iba des Elend, des iba äich kumme wird! 5,2 Äira Richtum isch vufult, äiri Kleida sin (a) vu d Motte vufrässä. 5,3 Äira Gold un Silba isch vuroschtet, un ihr Roscht wird gege äich Ziignis ge un wird äicha Fleisch frässä we Fiir. Ihr hän äich Schätz gsammlet in däne letschte Däg! 5,4 Lueg, (a) dr Lohn vu d Arbeita, de äicha Land abgerntet hän, hän ihr ne nit ge, der brellt, un des Ruefe vu d Schnitta isch kumme vor d Ohre vum Herrn Zebaoth. 5,5 Ihr hän (a) gschlemmt uf d Erde un praßt un äiri Herze gmäschtet am Schlachtdag. 5,6 Ihr hän di Grechte vuurdeilt un umbrocht, un na (er) het äich nit widaschtande. (a)

Losse äich nit entmuetige!

5,7 So sin etze (a) (b) geduldig, Lebi Breda, bis zuem Kumme vum Herrn. Lueg, dr Bur wartet uf d Frucht vu d Erde un isch däbi geduldig, bis sie d Frehrägä un d Schboträgä gregt. 5,8 Sin au ihr geduldig un schtärkt äiri Herze; denn des Kumme vum Herrn isch nooch. 5,9 Süfzge nit gegeänanda, Lebi Breda, dmit ihr nit grichtet wäre. Lueg, dr Richta schtoht vor d Dire. 5,10 Nähme, Lebi Breda, zuem Vorbild vum Leide un dr Geduld d (a) Prophete, de gschwätzt hän im Name vum Herrn. 5,11 Lueg, mir priese selig, de erduldet hän. Vu d (a) Geduld Hiobs hän ihr ghärt un hän gsähne, (b) zue welem End s dr Herr gfihrt het; denn dr Herr isch barmherzig un ä Erbarma.

Schwöre nit!

5,12 Vor alle Dinge aba, mini Breda, schwöre nit, nit bim Himmel noh bi d Erde noh mit nem andere Eid. S isch aba äicha Ja ä Ja un äicha Nei ä Nei, dmit ihr nit ins Gricht kummt. (a)

Bätet fir di Kranke!

5,13 (a) Liedet ebber unda äich, der bät; isch ebber guet Druf, der (b) sing Psalme. 5,14 Isch ebber unda äich krank, der ruef zue sich di Älteschte vu d Gmeinde, daß sie iba nem bäte un (a) nen salbe mit El in däm Name vum Herrn. 5,15 Un (a) s Gebet vum Glaube wird däm Kranke helfe, un dr Herr wird nen ufrichte; un wenn na (er) Sinde doe het, wird nem vuge wäre. 5,16 Sage eso änanda äiri Sinde un bäte firenanda, daß ihr gsund wäre. (a) Vum Grechte s Gebet vumag viel, wenn's ernscht gmeint isch. 5,17 Elia war ä schwache Mensch we mir; un na (er) bätet ä Gebet, (a) (b) daß ses nit rägne soll, un s rägnet nit uf d Erde dräi Johr un sechs Monet. 5,18 Un na (er) bätet abamols, un dr Himmel git d Rägä, un d Erde bringt ihri Frucht. (a)

Jakobus erinnert dodra, daß di Gläubige vuantwortlich fir ebber sin, wo in d Irri goht

5,19 Lebi Breda, (a) wenn ebber unda äich abirre doet vu d Wohret un ebber bringt nen zruck, 5,20 der soll wisse: (a) wer d Sinda zruck brocht het vu sinem Irrwäg, der wird sini Seele vum Tod rette un wird (b) (c) vieli Sinde zuedecke.
Des isch ä Bäitrag vu Dietmar Wiesler fir me Evangelium im Netz (Copyright) Dez. 1999 Letzte Änderung: Oktober 22, 2007