Wida dra gsi am:23.03.2012 18:20:33
Zruck zue d Alemannische Bibel (Markgräflerland Eschbach)

S ERSCHTE BUECH VU D KENIG

1. Kapitel

Salomo wird zum Kenig gsalbt

1,1 Als aba dr Kenig David alt war un alt, ka er nit warm wäre, wenn ma nen au mit Kleida vudeckt. 1,2 Do sag sini Greschte zue nem: Ma suech unsam Herrn, däm Kenig, ä Jungfrau, de vor rem Kenig schtand un nen umsorge un in sinene Ärm schlafe un unsari Herrn, d Kenig, wärme. 1,3 Un sie suechte ä schenes Maidle im ganze Gebiet Israels un find Abischag vu Schunem un bringe sie däm Kenig. 1,4 Un sie war ä arg schenes Maidle un umsorgte d Kenig un dene nem. Aba dr Kenig erkennt sie nit.

1,5 aAdonija aba, dr Bue(Suhn) dr Haggit, empörte sich un sait: I(Ich) will Kenig wäre! Un (a) er schaffte sich Kärre un Gschpann a un fuchzig Ma als sini Leibwache. 1,6 Un si Vada (Babbe) het nem ne ebis vuwehrt si Läbä lang, daß sa(er) gsait het: Wurum doesch dü des? Un na(er) war au ä arg schene Ma un war David uf d Welt kumme als dr nächste Bue(Suhn) noh Absalom. 1,7 Un na(er) beriet sich mit Joab, däm Bue(Suhn) dr Zeruja, un mit Abjatar, däm Prieschta; de halte zue Adonija. (a) 1,8 Aba Zadok, dr Prieschta, un Benaja, dr Bue(Suhn) Jojadas, un Nathan, dr Prophet, un Schimi un Reï un de Helden David ware nit mit Adonija. 1,9 Un als Adonija Schof un Rinda un gemästetes Viecha opferte bi däm Schtei (Wackes) Sohelet, dr näbe dr (a) Quelle Rogel lit, lud er alli sini Breda, vum Kenig Buebä(Sühn), ä un alli Manne(Männa) Judas, de däm Kenig dene. 1,10 Aba d Prophete Nathan un Benaja un de Helden un sinene Brueda Salomo lud er nit ä.

1,11 Do sait Nathan zue Batseba, Salomos Muetter: Hesch dü nit ghärt , daß Adonija, dr Bue(Suhn) dr Haggit, Kenig wore isch, un David, unsa Herr, wiß nigs dvu? 1,12 So kumm etze, i(ich) will dir ä Rot ge, daß dü di Läbä un des Läbä vu dinem Bue(Suhn) Salomo errettest. 1,13 Uf, gang zum Kenig David inä un sag zue nem: Hesch dü nit, mi Herr un Kenig, dinere Magd gschwore: (a) Di Bue(Suhn) Salomo soll noh ma(mir) Kenig si, un na(er) soll uf minem Thron hocke? Wurum isch dann(dnoh) Adonija Kenig wore? 1,14 Lueg, während dü noh do bisch un mit däm Kenig schwätzesch, will i(ich) noh dir inekumme un di Wort zue End fihre. 1,15 Un Batseba goht inä zum Kenig in des Gemach. Der Kenig aba war arg alt, un Abischag vu Schunem dene däm Kenig. 1,16 Un Batseba buckt sich un flegt vor rem Kenig ane. Der Kenig aba sait: Was willsch dü? 1,17 Sie sait zue nem: Mi Herr, dü hesch dinere Magd gschwore bi däm HERRN, dinem Gott: Di Bue(Suhn) Salomo soll Kenig si noh ma(mir) un uf minem Thron hocke. 1,18 Etze aba lueg, Adonija isch Kenig wore, un dü, mi Herr un Kenig, weisch nigs dvu. 1,19 Na(Er) het Schtier un gemästetes Viecha un vieli Schof gopfart un het alli Buebä(Sühn) vum Kenig glade, dzue Abjatar, d Prieschta, un Joab, d Feldhauptmann; aba di Knecht Salomo het da(er) nit glade. 1,20 Dü aba, mi Herr un Kenig, de Aug vu ganz Israel aluege uf di, daß dü nene kundtust, wer uf däm Thron vu minem Herrn un Kenig noh nem hocke soll. 1,21 Wenn aba mi Herr un Kenig sich zue sinene Vädere glegt het, so wäre i(ich) un mi Bue(Suhn) Salomo als Empörer doschtoh. 1,22 Während sie noh mit däm Kenig schwätzt, kummt dr Prophet Nathan. 1,23 Un sie sage däm Kenig a: Lueg, do isch dr Prophet Nathan. Un als er inä vor d Kenig kummt, flegt er vor rem Kenig ane uf si Gsicht(Visasch) zue d Erde 1,24 un sait: Mi Herr un Kenig, hesch dü gsait: Adonija soll noh ma(mir) Kenig si un uf minem Thron hocke? 1,25 Denn na(er) isch hiit hinabgegangen un het gopfart Schtier un Mastvieh un vieli Schof un het alli Buebä(Sühn) vum Kenig glade un de Hauptlit, dzue d Prieschta Abjatar. Un lueg, sie ässä un trinke vor nem un ruefä: S läbt dr Kenig Adonija! 1,26 Aba mi, di Knecht, un Zadok, d Prieschta, un Benaja, d Bue(Suhn) Jojadas, un di Knecht Salomo het da(er) nit glade. 1,27 Isch des vu minem Herrn un Kenig bfohle, un dü hesch di Greschte nit wisse losse, wer uf däm Thron vu minem Herrn un Kenig noh nem hocke soll? 1,28 Der Kenig David git zantwort un sait: Ruft ma(mir) Batseba! Un sie kummt inä vor d Kenig. Un als sie vor rem Kenig schtoht, 1,29 schwor dr Kenig un sait: So wohr dr HERR läbt, dr mi erlest het üs alli Not: 1,30 i(ich) will hiit doe, we i(ich) dir gschwore ha bi däm HERRN, däm Gott Israels, als i(ich) gsait het: Salomo, di Bue(Suhn), soll noh ma(mir) Kenig si, un er soll fir mi uf minem Thron hocke. 1,31 Do buckt sich Batseba mit ihrem Üsgsäh zue d Erde un flegt vor rem Kenig ane un sait: Lang läbt mi Herr, dr Kenig David!

1,32 Un dr Kenig David sait: Ruft ma(mir) d Prieschta Zadok un d Prophete Nathan un Benaja, d Bue(Suhn) Jojadas! Un als sie inekume vor d Kenig, 1,33 sait dr Kenig zue nene: Nähme mit äich de Greschte äires Herrn un hockt minem Bue(Suhn) Salomo uf mi Maultier un fihrt nen nab zum Gihon. 1,34 Un dr Prieschta Zadok samt däm Prophete Nathan salbe nen dert zum Kenig iba Israel. Un blast de Päpare un rueft: S läbt dr Kenig Salomo! 1,35 Un zeht wieda nuf hinda nem her, un na(er) soll kumme un hocke uf minem Thron un fir mi Kenig si. Denn nen hock i(ich) zum Firschte iba Israel un Juda ä. 1,36 Do git zantwort Benaja, dr Bue(Suhn) Jojadas, däm Kenig un sait: So isch s! Der HERR, dr Gott vu minem Herrn un Kenig, bestätige s! 1,37 We dr HERR mit minem Herrn, däm Kenig, gsi isch, so isch scha(er) au mit Salomo, daß si Thron greßa wäre als dr Thron vu minem Herrn, vum Kenig David! 1,38 Do gehn nab dr Prieschta Zadok un dr Prophet Nathan un (a) Benaja, dr Bue(Suhn) Jojadas, un de Kreta un Pleter un hocke Salomo uf des Maultier vum Kenig David un fihre nen zum Gihon. 1,39 Un dr Prieschta Zadok nimmt des Ölhorn üs däm Zelt un salbt Salomo. Un sie bliesen de Päpare, un ällei Volk reft: S läbt dr Kenig Salomo!a 1,40 Un ällei Volk zeht wieda ruf hinda nem her, un des Volk blost mit Flöten un war arg frehlich, so daß d Bode vu ihrem Gschrei (Geblär) erbebte.

1,41 Un Adonija ghärt het s un alli, de na(er) glade het un de bi nem ware, un sie hän scho gässä. Un als Joab d Schall dr Päpere ghärt het, sait da(er): Was soll des Gschrei (Geblär) un Gwimmel dr Schtadt? 1,42 Als sa(er) noh schwätzt, lueg, do kummt aJonatan, dr Bue(Suhn) vum Prieschta Abjatar. Un Adonija sait: Kumm her, denn dü bisch ä redlicher Ma un bringsch gueti Botschaft. 1,43 Jonatan git zantwort un sait zue Adonija: Nei, denn unsa Herr, dr Kenig David, het Salomo zum Kenig gmacht 1,44 un het mit nem gschickt d Prieschta Zadok un d Prophete Nathan un Benaja, d Bue(Suhn) Jojadas, un de Kreta un Pleter, un sie hän nen uf vum Kenig Maultier bschtimmt. 1,45 Un Zadok, dr Prieschta, samt däm Prophete Nathan het nen gsalbt zum Kenig bim Gihon, un sie sin vu do rabzoge mit Fräid(Freud), so daß de Schtadt voll Gwimmel wird. Das isch des Gschrei (Geblär), des ihr ghärt hän. 1,46 Un scho hockt Salomo uf däm kenigliche Thron, 1,47 un de Greschte vum Kenig sin inegange, zue segnen unsari Herrn, d Kenig David, un hän gsait: Di Gott mache Salomos Name herrlicher als di Name un lasse sinene Thron greßa wäre als di Thron! Un dr Kenig het sich verneigt uf sinem Laga 1,48 un het so gsait: Globt isch dr HERR, dr Gott Israels, dr hiit ä wägä ma(mir) Buebä(Sühn) uf minem Thron bschtimmt het, daß s mi Aug gsähne hän. 1,49 Do vuschrekä alli, de bi Adonija glade ware, un mache sich uf un gehn hi, jeda sinene Wäg. 1,50 Aba Adonija firchtet sich vor Salomo un macht sich uf, goht hi un langt de Herna vum Altar.

1,51 Un s wird Salomo vurote(agsait,aditet): Lueg, Adonija firchtet d Kenig Salomo, un lueg, (a) er faßt de Herna vum Altar un sait: Der Kenig Salomo schwör ma(mir) hiit, daß sa(er) sinene Knecht nit umbringe wird mit däm Schwert. 1,52 Salomo sait: Wird er redlich si, so (a) soll kei Hoor vu nem uf d Bode flege; wird aba Beses a nem gfunde, so soll la(er) schterbe. 1,53 Un dr Kenig Salomo schickt hi un glo hän nen vum Altar holen. Un als er kummt, flegt er vor rem Kenig Salomo ane. Salomo aba sait zue nem: Gang in di Huus!


2. Kapitel

David letschte Wille un si Dod

2,1 Als etze de Ziit do isch, daß David schterbe soll, bfehlt er sinem Bue(Suhn) Salomo un sait: 2,2 I(Ich) gang hi d Wäg alli Welt. So isch getroscht un isch ä Ma 2,3 un dene däm HERRN, dinem Gott, daß dü wandelst in sinene Wäg un hebsch sini Satzige, Gebote, Rechte un Ordnige, (a) (b) we gschriebe schtoht im Gsetz vum Moses, dmit dir ällei gelinge, was dü doesch un wohi dü di wendest; 2,4 dmit dr HERR si Wort erfülle, des sa(er) iba mi gsait het: Wär di Buebä(Sühn) uf ihri Wäg achte, daß sie vor ma(mir) in Treui un vu ganzem Herz un vu ganza Seele wandle, so soll dir's nemols fehlen a nem Ma uf däm Thron Israels. 2,5 Au weisch dü arg wohl, was ma(mir) doe het Joab, dr Bue(Suhn) dr Zeruja, was sa(er) doet d zwei Feldhauptleuten Israels, aAbner, däm Bue(Suhn) Ners, un (a) Amasa, däm Bue(Suhn) Jeters, we na(er) sie ermordet het un so im Kreg vergossenes Bloet im Friede grächt un unschuldiges Bloet a d Girtel vu sinere Lenden un a de Schoeh vu sinere Feß brocht het. 2,6 Doe noh dinere Gschidheit, daß dü sini grauen Hoor nit in Friede abe zue d Dote bringsch. 2,7 Aba d Sehn (a) (b) Barsillais, vum Gileaditers, sollsch dü Barmherzigkeit erwiese, daß sie a dinem Disch ässä. Denn sie gmacht hän wohl a ma(mir), als (c) i(ich) vor dinem Brueda Absalom floh. 2,8 Un lueg, dü hesch bi dir (a) (b) Schimi, d Bue(Suhn) Geras, d Benjaminiter vu Bahurim, dr ma(mir) schändlich fluchte zue der Ziit, als i(ich) noh Mahanajim goht. Dann(Dnoh) aba kummt er ma(mir) entgegä am Jordan. Do schwor i(ich) nem bi däm HERRN un sait: I(Ich) will di nit umbringe mit däm Schwert. 2,9 Dü aba loß nen nit fräi üsgoh; denn dü bisch ä weiser Ma un wirsch arg wohl wisse, was dü nem doe sollsch, daß dü sini grauen Hoor mit Bloet abe zue d Dote bringsch.

2,10 Eso legt sich David zue sinene Vädere un wird beerdige in dr Schtadt David. 2,11 Di Ziit aba, de David Kenig gsi isch iba Israel, isch vierzig Johr: siebä Johr war er Kenig zue Hebron un draiedrießig Johr zue Jerusalem. (a) (b) 2,12 Un Salomo hockt uf däm Thron vu sinem Vada (Babbe) David, un sini Herrschaft het feschte Bschtande.

Salomos Maßnähmä bim Antritt dr Regierung

2,13 Aba Adonija, dr Bue(Suhn) dr Haggit, kummt zue Batseba, dr Muetter Salomos. Un sie sait: Kommst dü au mit Friede? Na(Er) sait: Jo! 2,14 Un na(er) sait: I(Ich) ha mit dir zue schwätze. Sie sait: Sage a! 2,15 Na(Er) sait: Dü weisch, daß des Kenigrich mi war un ganz Israel het sich uf mi grichtet, daß i(ich) Kenig si soll; aba etze het sich des Kenigrich gwandt un isch minem Brueda zdeil wore - vum HERRN isch's nem zdeil wore. 2,16 Etze bitt i(ich) ei vu dir; dü wollest mi nit abweisen! Sie sait zue nem: Sage a! 2,17 Na(Er) sait: Gsaite mit däm Kenig Salomo, denn na(er) wird di nit abweisen, daß sa(er) ma(mir) gib aAbischag vu Schunem zue d Wieb. 2,18 Batseba sait: Guet, i(ich) will mit däm Kenig dinetwege schwätze.

2,19 Un Batseba goht hi zum Kenig Salomo, um mit nem zue schwätze Adonijas wägä. Un dr Kenig schtoht uf un goht ihr entgegä un buckt sich vor ihr un het sich anekockt sich uf sinene Thron. Un s wird dr Muetter vum Kenig ä Thron higschtellt, un sie het sich anekockt sich zue vu sinere Rechte. 2,20 Un sie sait: I(Ich) ha ä kleini Bitte a di; dü wollest mi nit abweisen. Der Kenig sait zue ihr: Bitte, mi Muetter, i(ich) will di nit abweisen. 2,21 Sie sait: Gib doch Abischag vu Schunem dinem Brueda Adonija zue d Wieb! 2,22 Do git zantwort dr Kenig Salomo un sait zue vu sinere Muetter: Wurum bittesch dü um Abischag vu Schunem fir Adonija? Erbitte nem doch au des Kenigrich! Denn na(er) isch mi älterer Brueda, un (a) zue nem hebet (haltet) dr Prieschta Abjatar un Joab, dr Bue(Suhn) dr Zeruja. 2,23 Un dr Kenig Salomo schwor bi däm HERRN un sait: Gott doets ma(mir) des un des, de Bitte soll Adonija si Läbä kosten! 2,24 Un etze, so wohr dr HERR läbt, dr mi bschtätigt het un bschtimmt uf d Thron vu minem Vada (Babbe) David un dr ma(mir) ä Huus gmacht het, we na(er) zuegsait het: hiit noh soll Adonija schterbe! 2,25 Un dr Kenig Salomo schickt hi Benaja, d Bue(Suhn) Jojadas; dr schuckt nen ane, daß sa(er) schtirbt. 2,26 Un zum (a) (b) (c) (d) Prieschta Abjatar sait dr Kenig: Gang hi noh Anatot zue dinem Hab un Guet, denn dü bisch vum Dod. Aba i(ich) will di hiit nit umbringe, denn dü hesch de Lade Gottes vum HERRN vor minem Vada (Babbe) David trage un hesch ällei mitgelitten, was mi Vada (Babbe) glitte het. 2,27 So verschpuckt Salomo d Abjatar, daß sa(er) nimi Prieschta vum HERRN si het derfe, (a) dmit erfillt wird vum HERRN Wort, des sa(er) iba des Huus vum Eli gsait het in Silo.

2,28 Un de Kunde dvu kummt vor Joab; denn Joab het Adonija angehangen un nit Absalom. Do floh Joab in des Zelt vum HERRN un (a) langt de Herna vum Altar. 2,29 Un s wird däm Kenig Salomo vurote(agsait,aditet): Joab isch zum Zelt vum HERRN gflohe, un lueg, er schtoht am Altar. Do schickt Salomo hi Benaja, d Bue(Suhn) Jojadas, un sait: Gang, stoß nen ane!a 2,30 Un als Benaja zum Zelt vum HERRN kummt, sait da(er) zue Joab: So sait dr Kenig: Gang üsä! Na(Er) sait: Nei, do will i(ich) schterbe. Un Benaja gsait het des däm Kenig wieda un sait: So het Joab gsait, un so het da(er) ma(mir) gantwortet. 2,31 Der Kenig sait zue nem: Doe, we na(er) gsait het, un stoß nen ane un ins Grab bring nen, dmit dü des Bloet, des Joab ohni Grund vuschittet het, vu ma(mir) doesch un vu vu minem Vada (Babbe) Huus. 2,32 Un dr HERR lasse des Bloet uf si Schädel kumme, wel la(er) zwei Manne(Männa) erschlagen het, de Grechter un bessa ware als sa(er), un sie umbrocht het mit däm Schwert, ohni daß mi Vada (Babbe) David drum wußt, nämlich Abner, d Bue(Suhn) Ners, d Feldhauptmann iba Israel, un Amasa, d Bue(Suhn) Jeters, d Feldhauptmann iba Juda. (a) 2,33 Ihr Bloet kummt uf des Schädel Joabs un vu sinere Nohchkumme fir imma; aba David un sini Nohchkumme, si Huus un si Thron soll Friede hän ewiglich vum HERRN! 2,34 Un Benaja, dr Bue(Suhn) Jojadas, goht hi un schuckt nen ane un tötete nen. Un na(er) wird beerdige in sinem Huus in dr Wüschte. 2,35 Un dr Kenig het sich anekockt (a) Benaja, d Bue(Suhn) Jojadas, a vu sinere Statt iba des Heer, un d Prieschta Zadok het sich anekockt dr Kenig a de Schtell Abjatars.

2,36 Un dr Kenig schickt hi un glo hän Schimi ruefä un sait zue nem: Baue dir ä Huus in Jerusalem un wohne dert un gang vu do nit üsä, nit hierhin noh dohi. 2,37 An däm Dag, a däm dü nusgoh un iba d Bach Kidron go wirsch - so wisse, daß dü vum Dod schterbe mueß; di Bloet kummt dann(dnoh) uf di Schädel! 2,38 Schimi sait zum Kenig: Das isch recht so; we mi Herr, dr Kenig, gsait het, so wird di Knecht doe. So gwohnt het Schimi in Jerusalem lang Ziit. 2,39 S isch bassiert noh dräi Johr, daß zwei Knecht däm Schimi entliefen zue Achisch, däm Bue(Suhn) Maachas, däm Kenig vu Gat. Un s wird Schimi vurote(agsait,aditet): Lueg, di Knecht sin in Gat. 2,40 Do macht sich Schimi uf un sattelte sinene Esel un zeht hi noh Gat zue Achisch, um sini Knecht zue sueche. Un als sa(er) hinkam, hole er sini Knecht vu Gat zruck. 2,41 Un s wird Salomo vurote(agsait,aditet), daß Schimi vu Jerusalem noh Gat zoge un wiedakumme wär. 2,42 Do schickt dr Kenig hi un glo hän Schimi ruefä un sait zue nem: Hab i(ich) di nit schwören losse bi däm HERRN un di gewarnt: a däm Dag, a däm dü de Schtadt vulosst un hierhin odr derthi gohsch, sollsch dü wisse, daß dü vum Dod schterbe mueß? Un dü saisch zue ma(mir): S isch recht so; i(ich) ha s ghärt . 2,43 Wurum hesch dü denn nit ghalte d Schwur vor rem HERRN un des Gebot, des i(ich) dir bpfohle ha? 2,44 Un dr Kenig sait zue Schimi: (a) Dü weisch all des Bese, däm si di Herz sich bewußt isch un des dü minem Vada (Babbe) David azogä hesch. Etze losst dr HERR des Bese uf di Schädel kumme; 2,45 aba dr Kenig Salomo isch gsegnet, un dr Thron David wird feststehen vor rem HERRN ewiglich. 2,46 Un dr Kenig bfehlt Benaja, däm Bue(Suhn) Jojadas; dr goht hi un schuckt nen ane, daß sa(er) schtirbt.

.Und des Kenigrich wird gefestigt durch Salomos Hand.


3. Kapitel

Salomos Gebet um Gschidheit

(vgl. 2. Chr 1,1-12)

3,1 Un Salomo verschwägerte sich mit däm (a) Pharao, däm Kenig vu Ägypte, un nimmt ä (b) Dochta vum Pharao zue d Wieb un hole sie in de Schtadt David, bis sa(er) si Huus un vum HERRN Huus un de Mure um Jerusalem bäut het. 3,2 Aba des Volk opferte noh uf d Höhän; denn s war noh kei Huus bäut däm Name vum HERRN bis uf de Ziit. 3,3 Salomo aba het d HERRN leb(lieb) un wandelte noh d Satzige vu sinem Vada (Babbe) David, nur daß sa(er) uf d Höhän opferte un räucherte. 3,4 (a) (b) Un dr Kenig goht hi noh Gibeon, um dert zue opfare; denn des war de bedeutendste Hechi. Un Salomo opferte dert däusend Brandopfa uf däm Altar.

3,5 Un dr HERR erschient Salomo zue Gibeon im Träum vum Nacht, un Gott sait: Bitte, was i(ich) dir ge soll! 3,6 Salomo sait: Dü hesch a minem Vada (Babbe) David, dinem Knecht, großi Barmherzigkeit doe, we na(er) denn vor dir gwandelt isch in Wohret un Grechtigkeit un mit aufrichtigem Herz vor dir, un hesch nem au de großi Barmherzigkeit erwiesen un nem ä Bue(Suhn) ge, (a) dr uf sinem Thron hocke soll, we s denn etzed isch. 3,7 Etze, HERR, mi Gott, dü hesch di Knecht zum Kenig gmacht a vu minem Vada (Babbe) David Statt. I(Ich) aba bi noh jung, wiß nit üs noh ä. 3,8 Un di Knecht schtoht midde in dinem Volk, des dü üsgwählt hesch, nem Volk, (a) so groß, daß s wägä vu sinere Lit nemads zehle noh berechnen ka. 3,9 So wollest dü dinem Knecht ä gehorsames Herz ge, dmit da(er) di Volk richten kennt un vuschtoh, was guet un bese isch. Denn wer vumag des di mächtiges Volk zue richten?

3,10 Das gfallt däm Herrn guet, daß Salomo drum bittet. 3,11 Un Gott sait zue nem: Wel dü drum bittesch un bittesch nit um langes Läbä noh um Richtum noh um dinere Gegna(Feinde) Dod, sundern um Vuschtand, zue härä un recht zue richten, 3,12 lueg, (a) so doets i(ich) noh di Wort. Lueg, i(ich) gib dir ä weises un verschtändiges Herz, so daß deinesgleichen vor dir nit gsi isch un noh dir nit aufkommen wird. 3,13 Un dzue gib i(ich) dir, (a) worum dü nit gfrogt hesch, nämlich Richtum un Ehri, so daß deinesgleichen keina unda d Kenige isch zue di Ziit. 3,14 Un wenn dü in minem Wäg wandle wirsch, daß dü hebsch mi Satzige un Gebote, we di Vada (Babbe) David gwandelt isch, so wäre i(ich) dir ä langes Läbä ge. 3,15 Un als Salomo ufwacht, lueg, do war s ä Träum. Un na(er) kummt noh Jerusalem un kummt vor de Lade vum Packt(Abkumme) vum Herrn un opferte Brandopfa un Dankopfa un macht ä großes Festmahl fir alli sini Greschte.

Salomos Urdeil

3,16 Zue der Ziit kumme zwei Hure zum Kenig un kumme vor nen. 3,17 Un de ä Wieb sait: Ach, mi Herr, i(ich) un de Wieb huuste in nem Huus, un i(ich) gebar bi ihr im Huus. 3,18 Un dräi Däg, nohchdäm i(ich) uf d Welt kumme het, gebar au sie. Un ma(mir) ware binanda, un kei Fremde war mit uns(us) im Huus, nur ma(mir) beidi. 3,19 Un dr Bue(Suhn) der Wieb schtirbt in dr Nacht; denn sie het nen im Schlof erdrückt. 3,20 Un sie schtoht in dr Nacht uf un nimmt minem Bue(Suhn) vu wägä ma(mir) Site, als di Magd schloft, un legt nen in ihrem Arm, un ihrem toten Bue(Suhn) legt sie in minem Arm. 3,21 Un als i(ich) vum Morge ufschtod, um minem Bue(Suhn) zue schtille (bscheide), lueg, do war er dod. Aba am Morge luegt i(ich) nen gnau a, un lueg, s war nit mi Bue(Suhn), d i(ich) uf d Welt kumme het. 3,22 Di andere Wieb sait: Nei, mi Bue(Suhn) läbt, doch di Bue(Suhn) isch dod. Säli aba sait: Nei, di Bue(Suhn) isch dod, doch mi Bue(Suhn) läbt. Un so schwätze sie vor rem Kenig. 3,23 Un dr Kenig sait: De sait: Mi Bue(Suhn) läbt, doch di Bue(Suhn) isch dod. Säli sait: Nei, di Bue(Suhn) isch dod, doch mi Bue(Suhn) läbt. 3,24 Un dr Kenig sait: Holt ma(mir) ä Schwert! Un als des Schwert vor d Kenig brocht wird, 3,25 sait dr Kenig: Teilt des lebändige Kind in zwei Deil un gen der de Hälfti un selle de Hälfti. 3,26 (a) Do gsait het de Wieb, dere Bue(Suhn) läbt, zum Kenig - denn ihr mütterliches Herz gibt in Lebi (Liebe) fir ihrem Bue(Suhn) - un sait: Ach, mi Herr, gen ihr des Kind lebändig un umbringt s nit! Säli aba sait: S isch nit mi noh di; len s teilen! 3,27 Do git zantwort dr Kenig un sait: Gen der des Kind lebändig un umbringt's nit; de isch sini Muetter. 3,28 Un ganz Israel ghärt het vum Urdeil, des dr Kenig gfallt het, un sie firchte d Kenig; denn sie sähn, daß de Gschidheit Gottes in nem war, Gricht zue hebed.

4. Kapitel

Salomos Beamte un Amtlit

4,1 So war Salomo Kenig iba ganz Israel. 4,2 Un des ware sini Greschte: Asarja, dr Bue(Suhn) Zadoks, war Prieschta; 4,3 Elihoref un Ahia, de Buebä(Sühn) Schischas, ware Schrieba; Joschafat, dr Bue(Suhn) Ahiluds, war Kanzla; 4,4 (a) (b) Benaja, dr Bue(Suhn) Jojadas, war Feldhauptmann; Zadok un Abjatar ware Prieschta; 4,5 Asarja, dr Bue(Suhn) Nathans, schtoht d Amtleuten vor; Sabud, dr Bue(Suhn) Nathans, war vum Kenig Fründ(Freund); 4,6 Ahischar war Hofmeister; (a) Hadoniram, dr Bue(Suhn) Abdas, war Fronvogt.

4,7 Un Salomo het zwöelf Amtlit iba ganz Israel, (a) de d Kenig un si Huus versorgten, un zwar ä jeda im Johr ä Monet lang. 4,8 Sie hießen: Der Bue(Suhn) Hurs uf däm Berg Ephraim; 4,9 dr Bue(Suhn) Dekers in Makaz un in Schaalbim un in Bet-Schemesch un in Elon un Bet-Hanan; 4,10 dr Bue(Suhn) Heseds in Arubbot, un het dzue Socho un des ganzi Land Hefer; 4,11 dr Bue(Suhn) aAbinadabs iba des ganzi Hiigelland vu Dor; er het Tafat, ä Dochta Salomos, zue d Wieb; 4,12 Baana, dr Bue(Suhn) Ahiluds, in Taanach un in Megiddo un iba ganz Bet- Schean, des lit näbe Zaretan undahalb vu Jesreel, vu Bet-Schean bis Abel- Mehola, bis gegeiba vu Jokneam; 4,13 dr Bue(Suhn) Gebers zue Ramot in Gilead; er het de (a) Derfa (Käffa) Jaïrs, vum Bue(Suhn) Manasses, in Gilead un de Gegend Argob, de in Baschan lit, sechzig großi Schtädt, ummauert un mit ehernen Riegeln; 4,14 Ahinadab, dr Bue(Suhn) Iddos, in Mahanajim; 4,15 Ahimaaz in Naftali; au er het ä Dochta Salomos, Basemat, zue d Wieb gnumme; 4,16 Baana, dr Bue(Suhn) Huuschais, in Asser un Bealot; 4,17 Joschafat, dr Bue(Suhn) Paruachs, in Issachar; 4,18 Schimi, dr Bue(Suhn) Elas, in Benjamin; 4,19 Geba, dr Bue(Suhn) Uris, im Land Gilead, im Land Sihons, vum Kenig dr Amorita, un Ogs, vum Kenig in Baschan. Ä Amtmann war in däm Land.

4,20 Juda aba un Israel ware (a) (b) gnue we dr Sand am Meer, un sie ässä un trinke un ware frehlich.


5. Kapitel

Salomos Macht un Gschidheit

5,1 *So war Salomo Herr iba alli Kenigrich, vum (a) Euphratstrom bis zum Philisterland un bis a de Grenze Ägyptens; de bringe nem Gschenkli un dene nem si Läbä lang. 5,2 Un Salomo mueß jede Dag zue d Speisung hän driißig Sack fienem(fäinem) Mehl, sechzig Sack anderes Mehl, 5,3 zehn gmäschtete Rinda un zwanzig Rinda vu dr Weid (Heet) un hundat Schof, ohni de Hirsche un Gazellen un Rehe un des gmäschtete Federvieh. 5,4 Denn na(er) herrschte im ganze Land diesseits vum Euphrat, vu Tifsach bis noh Gaza, iba alli Kenig diesseits vum Euphrat, un het Friede mit ällei sinene Nochbere ringsum, 5,5 so daß Juda un Israel (a) sicha huuste, jeda unda sinem Wischtock un unda sinem Fiegebaum, vu Dan bis Beerscheba, solang Salomo läbt. 5,6 Un Salomo het vierdusig Gschpann fir sini Kriegswagen un zwöelfdusig Lit fir de Gäul (Pferde). (a) 5,7 Un de Amtlit versorgten d Kenig Salomo un ällei, was zum Disch vum Kenig ghärt het, jeda in sinem Monet, un len s a nigs fehlen. 5,8 Au Gerschte un Schtroh fir de Gäul (Pferde) bringe sie a d Platz, wo de ware, jeda noh vu sinere Ordnig.

5,9 Un Gott git Salomo arg großi Gschidheit un Vuschtand un ä Geischt, so wiet, we Sand am Ufa vum Meeres lit, 5,10 daß de Gschidheit Salomos greßa war als de Gschidheit vu ällei, de im Oschte huuse, un als de Gschidheit dr Ägypta. 5,11 Un na(er) war weiser als alli Mensch, au weiser als Etan, dr Esrachiter, Heman, Kalkol un Darda, de Buebä(Sühn) Mahols, un war berühmt unda ällei Mensch ringsum. 5,12 Un na(er) (a) dichtete draidusig Sprüche un tausendundfünf Lieder. 5,13 Na(Er) dichtete vu d Baim, vu dr Zeder a uf däm Libanon bis zum Ysop, dr üs dr Wand wagst. Au dichtete er vu d Tierli vum Land, vu Vegel, vum Wirma un vu Fischen.

5,14 Un üs ällei Mensch kummt ma, zue härä de Gschidheit Salomos, un vu ällei Kenige uf Erde, de vu vu sinere Gschidheit ghärt hän.

Salomos Vutrag mit Hiram vu Tyrus. Vorbereitung zum Tempelbau

(vgl. 2. Chr 2)

5,15 Un (a) Hiram, dr Kenig vu Tyrus, schickt sini Botschafter zue Salomo; denn na(er) het ghärt , daß sie nen zum Kenig gsalbt hän a vu sinem Vada (Babbe) Statt. Denn Hiram liebte David si Läbä lang. 5,16 Un Salomo schickt zue Hiram un glo hän nem sag: 5,17 Dü weisch, daß mi Vada (Babbe) David nit ä Huus bäue ka däm Name vum HERRN, vu sinem Gottes, um vum Krieges wille, dr um nen her war, bis dr HERR sini Gegna(Feinde) unda sini Feß git. 5,18 Etze aba het ma(mir) dr HERR, mi Gott, Rueh ge ringsum, so daß nit ä Find noh ä beses Hindernis me do isch. 5,19 Lueg, so hab i(ich) denkt, däm Name vum HERRN, vu minem Gottes, ä Huus zue bäue, we dr HERR zue minem Vada (Babbe) David gsait het: (a) Di Bue(Suhn), d i(ich) a dinere Statt uf di Thron anesitzä wäre, dr soll minem Name des Huus bäue. 5,20 So bfehl etze, daß ma ma(mir) Zedern im Libanon flegt, un mi Lit soll mit di Lit si. Un d Lohn dinere Lit will i(ich) dir ge, ällei, we dü s saisch. Denn dü weisch, daß bi uns(us) nemads isch, dr Holz zue hauen vuschtoht we de Sidonier. 5,21 Als Hiram aba de Wort Salomos ghärt het, freut er sich arg un sait: (a) Globt isch dr HERR hiit, dr David ä zeigä Bue(Suhn) ge het iba des großi Volk. 5,22 Un Hiram schickt zue Salomo un glo hän nem sag: I(Ich) ha de Botschaft ghärt , de dü ma(mir) gschickt hesch. I(Ich) will alli di Wünsche noh Zedern- un Zypressenholz erfille. 5,23 Mini Lit soll de Schtämm vum Libanon hinabbringen ans Meer, un i(ich) will sie in Flöße zusammenlegen losse uf däm Meer bis a d Platz, d dü ma(mir) sag losse wirsch, un will sie dert zerlege, un dü sollsch sie holen losse. Aba dü sollsch au mi Wünsche erfille un Ässä ge fir minem Hof. 5,24 So git Hiram Salomo Zedern- un Zypressenholz noh ällei sinene Wünschen. 5,25 Salomo aba git Hiram zwanzigtausend Sack Weize zum Unterhalt fir sinene Hof un zwanzigtausend Eima gepreßtes El. Das git Salomo jährlich däm Hiram. (a) 5,26 Un dr HERR git Salomo Gschidheit, we na(er) nem zuegsait het. Un s war Friede zwische Hiram un Salomo, un sie schlossen mitänanda ä Vutrag.

5,27 Un Salomo hebt Fronarbeiter üs vu ganz Israel, un ihri Zahl war dräißigtausend Ma 5,28 un schickt sie uf d Libanon, je ä Monet zehndusig, so daß sie ä Monet uf däm Libanon ware un zwei Monet dheim. Un (a) Hadoniram war dr Fronvogt. 5,29 Un Salomo het siebzigtausend Lastträger un achtzigtausend Steinhauer im Berg, 5,30 ohni de Vögte Salomos, de iba de Arbet bschtimmt ware: dreitausenddreihundert, weli d Lit bpfohle, de de Arbet gmacht hän. 5,31 Un dr Kenig bfehlt, großi un koschtbari Schtei (Wackes) auszubrechen, behauene Schtei (Wackes) zum Grund vum Huus. 5,32 Un de Bäulit Salomos un de Bäulit Hirams un de (a) (b) Gebaliter haue sie zrecht; so richte sie Holz un Schtei (Wackes) zue, um des Huus zue bäue.


6. Kapitel

Der Bäu vum Tempel

(vgl. 2. Chr 3,1-14)

6,1 Im (a) vierhundertundachtzigsten Johr noh rem Üszug Israels üs Ägypteland, im vierten Johr dr Herrschaft Salomos iba Israel, im Monet Siw, des isch dr zweite Monet, wird des Huus däm HERRN bäut. 6,2 Das Huus aba, des dr Kenig Salomo däm HERRN bäut het, war sechzig Ellen lang, zwanzig Ellen breit un driißig Ellen hoch. 6,3 Un na(er) bäut het ä (a) Vorhalle vor dr Tempelhalle vum Huus, zwanzig Ellen lang noh dr Breiti vum Huus un zehn Ellen breit vor rem Huus her. 6,4 Un na(er) macht am Huus Fenschta mit feschte Stäben dvor. 6,5 Un na(er) bäut het ä Umgang a dr Wand vum Huus ringsumher, so daß sa(er) um de Tempelhalle un um d Chorraum herging un macht Seitengemächer ringsumher. 6,6 Der untere Gang war fünf Ellen wiet un dr mittlere sechs Ellen wiet un dr dritte siebä Ellen wiet; denn na(er) macht Absätze uße am Huus ringsumher, so daß de Balkä nit in de Wände vum Huus eingriffen. 6,7 Un als des Huus bäut wird, ware de Schtei (Wackes) bereits ganz zugerichtet, so daß ma nit Hammer noh Beil noh irgendei eisernes Werkziig bim Bauen ghärt het. 6,8 Di Dire zum unteren Seitengemach war uf dr rechte Site vum Huus, so daß ma durch ä Wendeltreppe hinaufging uf de mittleren Seitengemächer un vu d mittleren uf de dritte. 6,9 So bäut het da(er) des Huus un vollendete s. Un na(er) deckte des Huus mit Balkä un Tafelwerk vu Zedern. 6,10 Un na(er) bäut het Gänge um des ganzi Huus rum, je fünf Ellen hoch, un vubindet sie mit däm Huus durch Balkä vu Zedernholz.

6,11 Un s isch bassiert vum HERRN Wort zue Salomo: 6,12 So isch s mit däm Huus, des dü bäusch: Wirsch dü in minem Satzige wandle un noh minem Rechte doe un alli mi Gebote hebed un in nene wandle, (a) so will i(ich) mi Wort a dir wahrmache, des i(ich) dinem Vada (Babbe) David ge ha, 6,13 un (a) will huuse unda Israel un will mi Volk Israel nit vulo.

6,14 Un Salomo bäut het des Huus un vollendete s. (a) 6,15 Na(Er) vudeckt de Wände vum Huus innen mit Bretta vu Zedernholz. Vum Boden vum Huus bis a de Decke täfelte er s innen mit Holz, un d Boden vum Huus täfelte er mit Bretta vu Zypressenholz. 6,16 Un na(er) bäut het zwanzig Ellen vu dr Rucksite vum Huus wäg ä Wand üs zedernen Bretta vum Boden bis a de Decke un bäut het so im Innern d Chorraum, des Allerheiligste. 6,17 Di Tempelhalle vor rem Chorraum war vierzig Ellen lang. 6,18 Innen war des ganzi Huus luta Zedernholz mit dreidin Knoten un Blumenwerk, so daß ma kei Schtei (Wackes) luegt. 6,19 Den Chorraum macht da(er) im Innern vum Huus, dmit ma de Lade vum Packt(Abkumme) vum HERRN dohi schtellt. 6,20 Un vor rem Chorraum, dr zwanzig Ellen lang, zwanzig Ellen breit un zwanzig Ellen hoch war un ibazogä mit lauterem Gold, (a) macht da(er) d Altar üs Zedernholz. 6,21 Un Salomo ibazeht des Huus innen mit lauterem Gold un zeht goldeni Riegel vor rem Chorraum her, d er mit Gold ibazogä het, 6,22 so daß des ganzi Huus ganz mit Gold ibazogä war. Dozue ibazeht er au d ganze Altar vor rem Chorraum mit Gold. 6,23 Na(Er) macht im Chorraum zwei (a) Cherubim, zehn Ellen hoch, vu Ölbaumholz. 6,24 Fünf Ellen het ä Fligel vumä jede Cherubs, so daß zehn Ellen ware vum End vu sinem ä Flügels bis zum End vu sinem anderem Flügels. 6,25 So het au dr andere Cherub zehn Ellen, un beidi Cherubim hän des gliche Maß un de gliche Gschtalt. 6,26 Au war jeda Cherub zehn Ellen hoch. 6,27 Un na(er) schtellt de Cherubim midde ins Allerheiligste. Un de Cherubim breiteten ihri Fligel üs, so daß dr Fligel vum ä Cherubs de ä Wand brihrt un dr Fligel vum anderem Cherubs de andere Wand brihrt. Aba in dr Midde brihrt ä Fligel d anderem. 6,28 Un na(er) ibazeht de Cherubim mit Gold. 6,29 An ällei Wänden vum Allaheiligschte glo hän er ringsum Schnitzwerk mache vu Cherubim, Palmen un Blumenwerk, innen un uße. 6,30 Au ibazeht er innen d Boden mit Goldblech. 6,31 Un a dr Dire vum Chorraums macht da(er) zwei Türflügel vu Ölbaumholz mit fünfeckigen Pfoschte 6,32 un glo hän Schnitzwerk druf mache vu Cherubim, Palmen un Blumenwerk un ibazeht sie mit Goldblech. 6,33 Ebeso macht da(er) au a dr Dire dr Tempelhalle viereckige Pfoschte vu Ölbaumholz 6,34 un zwei Direne vu Zypressenholz, so daß jede Dire zwei Fligel het, de sich drehten, 6,35 un macht Schnitzwerk druf vu Cherubim, Palmen un Blumenwerk un ibazeht s mit Gold, gnau we s igrabe war. 6,36 Na(Er) bäut het au d inneren Vorhof vu dräi Schichten behauener Schtei (Wackes) un vu eina Schicht Zedernbalken.

6,37 Im (a) vierten Johr, im Monet Siw, wird dr Grund glegt zum Huus vum HERRN, 6,38 un im elften Johr, im Monet Bul, des isch dr achte Monet, wird des Huus gmacht, we s si soll, so daß sie siebä Johr dra bäue.


7. Kapitel

Der Bäu dr kenigliche Paläste

7,1 Aba a sinene Königshäusern bäut het Salomo dreizehn Johr, bis sa(er) sie ganz gmacht het. (a) 7,2 So bäut het da(er) des (a) Libanon-Waldhaus, hundat Ellen lang, fuchzig Ellen breit un driißig Ellen hoch. Uf dräi Reihen vu Zedernsäulen legt er ä Decke vu Zedernbalken 7,3 un deckte au mit Zedernholz de Gemächer iba d Säulen; un s ware fünfundvierzig Säulen, je fünfzehn in eina Reihe. 7,4 Un Gebälk lit in dräi Reihen, un Fenschta ware änanda gegeiba draimol. 7,5 Un alli Direne un Fenschta ware viereckig, un de Fenschta ware änanda gegeiba draimol.

7,6 Na(Er) bäut het au ä Halle vu Säulen, fuchzig Ellen lang un driißig Ellen breit, un noh ä Halle vor de mit Säulen un nem Ufgang dvor; 7,7 un bäut het au de Thronhalle, in dr er Gricht hebet (haltet), de Gerichtshalle, un täfelte sie vum Boden bis zue d Decke mit Zedernholz; 7,8 dzue si Huus, in däm ma(er) gwohnt het, im anderem Hof, hinte a dr Halle, bäut we de anderem; un bäut het noh ä Huus we de Halle (a) fir de Dochta vum Pharao, de Salomo zue d Wieb gnumme het. 7,9 Das ällei war vu koschtbare Schtei (Wackes), noh rem Winkeleisen ghaue, mit Sägen geschnitten uf ällei Site, vum Grund bis a des Dach un vu uße bis zum große Hof. 7,10 Di Grundschtei ware au koschtbari un großi Schtei (Wackes), zehn un acht Ellen lang, 7,11 un druf koschtbari Schtei (Wackes), noh rem Winkeleisen ghaue, un Zedernholz. 7,12 Aba dr großi Hof het ringsum dräi Schichten behauene Schtei (Wackes) un ä Schicht Zedernbalken, we au (a) dr innere Vorhof am Huus vum HERRN un de Halle am Huus. 7,13 Un dr Kenig Salomo schickt hi un glo hän holen (a) Hiram vu Tyrus 7,14 - d Bue(Suhn) eina Witwe üs däm Schtamm Naftali, si Vada (Babbe) aba war üs Tyrus gsi -; dr war ä Kupferschmied, voll Gschidheit, Vuschtand un Kunst in allaläi Kupferarbeit. Der kummt zum Kenig Salomo un macht nem alli sini Werke.

7,15 Na(Er) goß zwei (a) Säulen üs Kupfa, jede achzehn Ellen hoch, un ä Schnur vu zwöelf Ellen war des Maß um jede Säule herum. 7,16 Un na(er) macht zwei Knäufe, üs Kupfa gschittet, obe uf de Säulen zue anesitzä; jeda Knauf war fünf Ellen hoch. 7,17 Un s war a jeda Knauf obe uf d Säulen Gitterwerk, siebä geflochtene Reifen we Kette. 7,18 Un na(er) macht a jeda Knauf zwei Reihen Granatäpfel ringsumher a däm Gitterwerk, mit däne dr Knauf deckt wird. 7,19 Un de Knäufe obe uf d Säulen ware we Lilie, jeda vier Ellen dick. 7,20 Un s ware zweihundat Granatäpfel in d Reihen ringsum, obe un nab a däm Gitterwerk, des um de Rundung vum Knaufs her goht, a jeda Knauf uf beidi Säulen. 7,21 Un na(er) richte de Säulen uf vor dr Vorhalle vum Tempel; de na(er) zue d rechte Hand het sich anekockt, gheiße het da(er) Jachin, un de na(er) zue d linken Hand het sich anekockt, gheiße het da(er) Boas. 7,22 Un obe uf d Säulen war Lilienschmuck. So wird gmacht des Gschafftes dr Säulen.

7,23 Un na(er) macht des Meer, gschittet, vu nem Rand zum anderem zehn Ellen wiet rundherum un fünf Ellen hoch, un ä Schnur vu driißig Ellen war des Maß ringsum. 7,24 Un um des Meer goht Knoten a sinem Rand ringsum, je zehn uf ä Elle; s het zwei Reihen Knoten, de bim Guß mitgegossen ware. 7,25 Un s schtoht uf zwöelf Rinda, vu däne dräi noh Norde gwandt ware, dräi noh Weschte, dräi noh Süde un dräi noh Oschte, un des Meer schtoht obendrauf, un ihri Hinterteile ware alli noh innen gwischt. 7,26 Di Wanddicke vum Meeres aba war ä Hand breit, un si Rand war we dr Rand vumä Bechers, we ä aufgegangene Lilie, un s goht zweidusig Eima inä.

7,27 Na(Er) macht au zehn Gestelle üs Kupfa, jedes vier Ellen lang un breit un dräi Ellen hoch. 7,28 S war aba des Gschtell so gmacht, daß s Site het zwische d Leisten. 7,29 Un a d Site zwische d Leisten ware Löwen, Rinda un Cherubim, un ebeso uf d Leisten un oberhalb un undahalb dr Löwen un Rinda ware herabhängende Kränze. 7,30 Un jedes Gschtell het vier kupferne Räda mit kupfernen Achsen. Un uf d vier Ecke ware Träga gschittet, jeda däm anderem gegeiba, nab a d Kessel gschittet. 7,31 Aba dr Hals midde uf däm Gschtell war ä Elle hoch un rund, andathalb Ellen wiet, un s ware Buckel a däm Hals in Feldern, de viereckig ware un nit rund. 7,32 Di vier Räda aba ware nab a d Site, un de Achsen dr Räda ware am Gschtell. Jedes Rad war andathalb Ellen hoch. 7,33 S ware Räda we Wagenräder, un ihri Achsen, Naben, Speichen un Felgen ware alli gschittet. 7,34 Un de vier Träga uf d vier Ecke vumä jede Gestells ware au am Gschtell. 7,35 Un obe uf däm Gschtell, ä halbe Elle hoch, rundherum, ware Griffe un Leisten am Gschtell. 7,36 Un na(er) glo hän uf de Flächen dr Griffe un Leisten igrabä Cherubim, Löwen un Palmenbäume, soviel Platz uf jeda war, un Kränze ringsum dra. 7,37 Uf de Art macht da(er) zehn Gestelle, alli vu nem Guß, nem Maß un eina Gschtalt.

7,38 Un na(er) macht zehn Kessel üs Kupfa, daß vierzig Eima in ä Kessel goht, un jeda war vier Ellen wiet, un uf jeda Gschtell war ä Kessel. 7,39 Un na(er) schtellt fünf Gestelle a de rechti Site vum Huus un de anderem fünf a de linke Site; aba des Meer schtellt er rechts vor des Huus noh Süde hi. 7,40 Un Hiram macht au Töpfe, Schaufeln, Becken; un so vollendete er alli Werke, de dr Kenig Salomo am Huus vum HERRN mache glo hän: 7,41 de zwei Säulen un de kugligen Knäufe obe uf d zwei Säulen un de zwei Gitterwerke, de de beidi kugligen Knäufe uf d Säulen zuedecke solle, 7,42 un de vierhundat Granatäpfel a d zwei Gitterwerken, je zwei Reihen Granatäpfel a nem Gitterwerk, de de beidi kugligen Knäufe uf d Säulen zuedecke solle, 7,43 dzue de zehn Gestelle un zehn Kessel obendrauf 7,44 un des Meer un de zwöelf Rinda unda däm Meer 7,45 un de Töpfe, Schaufeln un Becken. Un alli de Geräte, de Hiram däm Kenig Salomo macht fir des Huus vum HERRN, ware vu blankem Kupfa. 7,46 In dr Gegend vum unteren Jordans glo hän sie dr Kenig gießen in dr Gießerei vu Adama zwische Sukkot un Zaretan. 7,47 Un Salomo glo hän alli Geräte ungewogen wägä dr arg große Lit vum Kupfers.

7,48 Au glo hän Salomo ällei Grät mache, des zum Huus vum HERRN ghärt het: d goldene Altar, d goldene Disch, uf däm de Schaubrot liege, 7,49 fünf Laichta zue d rechte Hand un fünf Laichta zue d linken vor rem Chorraum vu lauterem Gold, mit goldene Bloeme, Lampe (Funzle) un Lechtschere; 7,50 dzue Schale, Messa, Becken, Löffel un Pfannen vu lauterem Gold. Au ware de Angeln a d Direne zum Allaheiligschte innen im Huus un a d Direne dr Tempelhalle vu Gold.

7,51 So wird des ganzi Gschafftes gmacht, des dr Kenig Salomo gmacht het am Huus vum HERRN. Un Salomo hole inä, was si Vada (Babbe) David gheiligt het a Silba un Gold un Geräten, un legt s in d Schatz vum Huus vum HERRN.


8. Kapitel

Einweihung vum Tempel. Salomos Gebet un Opfa

(vgl. 2. Chr 5,2 - 7,10)

8,1 Do vusammlet dr Kenig Salomo zue sich de Älteschte in Israel, alli Kepf dr Schtämm un Obaschte dr Sippen in Israel noh Jerusalem, um de Lade vum Packt(Abkumme) vum HERRN herufzbringe üs dr Schtadt David, des isch Zion. 8,2 Un s vusammle sich bim Kenig Salomo alli Manne(Männa) in Israel am Fäscht im Monet Etanim, des isch dr siebte Monet. 8,3 Un als alli Älteschte Israels kumme, hoben de Prieschta de Lade vum HERRN uf 8,4 un bringe sie nuf, dzue de Schtiftshitte un ällei Grät vum Heiligtums, des in dr Schtiftshitte war. Das gmacht hän de Prieschta un Leviten. 8,5 Un dr Kenig Salomo un de ganzi Gmeinde Israel, de sich bi nem vusammelt het, goht mit nem vor dr Lade her un (a) opferte Schof un Rinda, so viel, daß ma sie nit zehle noh berechnen ka. 8,6 So (a) bringe de Prieschta de Lade vum Packt(Abkumme) vum HERRN a ihrem Platz in d Chorraum vum Huus, in des Allerheiligste, (b) unda de Fligel dr Cherubim. 8,7 Denn de Cherubim breiteten de Fligel üs a däm Platz, wo de Lade schtoht, un bedeckten de Lade un ihri Schtange vu obenher. 8,8 Un (a) de Schtange ware so lang, daß ihri Enden gsähne wäre in däm Heilige, des isch de Tempelhalle, vor rem Chorraum; aba vu uße luegt ma sie nit. Un dert sin sie bis uf däne Dag. 8,9 Un s war nigs in dr Lade als (a) (b) nur de zwei schtei Blatte(Dafle) vum Moses, de na(er) riglegt het am Horeb, de Blatte(Dafle) vum Packt(Abkumme), d dr HERR mit Israel schloß, als sie üs Ägypteland zoge ware. 8,10 Als aba de Prieschta üs däm Heilige goht, erfillt de Wolke des Huus vum HERRN, 8,11 so daß de Prieschta nit zum Denscht hiträtä kenne wägä dr Wolke; denn (a) de Herrlichkeit vum HERRN erfillt des Huus vum HERRN.

8,12 Do sait Salomo: Di Sunne het dr HERR a d Himmel gschtellt; er het aba gsait, (a) er wott im Dunkle huuse. 8,13 So ha i(ich) etze ä Huus bäut dir zue d Wohnig, ä Platz, daß dü ewiglich do wohnest. 8,14 Un dr Kenig drillt si Gsicht(Visasch) un segnet de ganzi Gmeinde Israel, un de ganzi Gmeinde Israel schtoht. 8,15 Un na(er) sait: Globt isch dr HERR, dr Gott Israels, dr durch sinene Mul (Gosch) minem Vada (Babbe) David zuegsait un s durch sini Hand erfillt het un gsait: 8,16 Vu däm Däg a, als i(ich) mi Volk Israel üs Ägypte fihrt, hab i(ich) keini Schtadt üsgwählt unda irgendeinem Schtamm Israels, daß ma(mir) ä Huus bäut wird, dmit mi Name do wär. Jerusalem hab i(ich) üsgwählt, daß mi Name do wär, un David hab i(ich) üsgwählt, daß sa(er) iba mi Volk Israel Herr si soll. 8,17 Mi Vada (Babbe) David het s zwar im Sinn (Gmeht), däm Name vum HERRN, vum Gottes Israels, ä Huus zue bäue, (a) 8,18 aba dr HERR sait zue minem Vada (Babbe) David: Daß dü im Sinn (Gmeht) hesch, minem Name ä Huus zue bäue, dra hesch dü wohlgetan, daß dü dir des vorgnu wellest. 8,19 Doch nit dü sollsch des Huus bäue, sundern di Bue(Suhn), dr dir uf d Welt kumme wird, dr soll minem Name ä Huus bäue. 8,20 Un dr HERR het si Wort wohr gmacht, des sa(er) ge het; denn i(ich) bi zue d Macht kumme a vu minem Vada (Babbe) David Schtatt un hocke uf däm Thron Israels, we dr HERR zuegsait het, un ha bäut ä Huus däm Name vum HERRN, vum Gottes Israels, 8,21 un ha dert ä Platz zugerichtet dr Lade, in dr de Blatte(Dafle) vum Packt(Abkumme) sin, d er gschlosse het mit unsari Vädere, als sa(er) sie üs Ägypteland fihrt.

8,22 Un Salomo kummt vor d Altar vum HERRN angesichts dr ganze Gmeinde Israel un breitet sini Händ(Pfode) üs gen Himmel 8,23 un sait: HERR, Gott Israels, s isch kei Gott nit droben im Himmel noh nab uf Erde dir gli, dr dü hebsch d Packt(Abkumme) un de Barmherzigkeit di Knecht, de vor dir wandle vu ganzem Herz; 8,24 dr dü ghalte hesch dinem Knecht, minem Vada (Babbe) David, was dü nem zuegsait hesch. Mit dinem Mul (Gosch) hesch dü s gsait, un mit dinere Hand hesch dü s erfillt, we s bekannt isch a däm Däg. 8,25 Etze, HERR, Gott Israels, heb dinem Knecht, minem Vada (Babbe) David, was dü nem zuegsait hesch: S soll dir nit fehlen a nem Ma, dr vor ma(mir) schtoht, dr do hockt uf däm Thron Israels, wenn nur di Buebä(Sühn) uf ihrem Wäg achthän, daß sie vor ma(mir) wandle, we dü vor ma(mir) gwandelt bisch. 8,26 Etze, Gott Israels, loß di Wort wohr wäre, des dü dinem Knecht, minem Vada (Babbe) David, zuegsait hesch. 8,27 Aba soll Gott wirklich uf Erde huuse? Lueg, (a) dr Himmel un alli Himmel Himmel kenne di nit fassen - we soll s dann(dnoh) des Huus doe, des i(ich) bäut ha?b 8,28 Wende di aba zum Gebet vu dinem Knechts un zue sinem Flehen, HERR, mi Gott, dmit dü hörest des Flehen un Gebet vu dinem Knechts hiit vor dir: 8,29 Loß (a) di Aug uff schtoh iba däm Huus Nacht un Dag, iba dr (b) Platz, vu dr dü gsait hesch: Do soll mi Name si. Dü wollest härä des Gebet, des di Knecht a der Platz bäte den, 8,30 un wollest härä des Flehen vu dinem Knechts un vu dinem Volk Israel, wenn sie do bitte wäre a der Platz; un wenn dü s hersch in dinere Wohnig, im Himmel, wollest dü gnädig si.

8,31 Wenn jemads a sinem Nächschte sindigt un s wird nem ä Fluech ufglegt, sich selbscht zue vufluechen, un na(er) kummt un vufluecht sich vor dinem Altar in däm Huus, 8,32 so wollest dü härä im Himmel un Recht schaffe di Knecht, daß dü d Frevla als Frevla erkenne un sini Tat uf si Schädel kumme losst, d aba, dr im Recht isch, Grecht saisch un nem gibsch noh vu sinere Grechtigkeit.

8,33 Wenn di Volk Israel vor rem Feind gschla wird, wel sie a dir gsindigt hän, un sie umkähre sich dann(dnoh) zue dir un bekannt mache di Name un bäte un flehen zue dir in däm Huus, 8,34 so wollest dü härä im Himmel un de Sinde vu dinem Volk Israel vuge un sie zruckbringe in des Land, des dü ihrem Vädere ge hesch.

8,35 Wenn (a) dr Himmel vuschlosse wird, daß s nit regnet, wel sie a dir gsindigt hän, un sie bäte dann(dnoh) zue der Platz hi un bekannt mache di Name un umkähre sich vu ihrem Sinde, wel dü sie bedrängst, 8,36 so wollest dü härä im Himmel un vuge de Sinde dinere Knecht un vu dinem Volk Israel, daß dü nene d guete Wäg weist, uf däm sie wandle soll, un regnen losst uf des Land, des dü dinem Volk zum Erbe ge hesch.

8,37 Wenn ä Hungasnot odr Pescht odr Dürre odr Getreidebrand odr Heigumba odr Räupe im Land si wäre odr si Feind im Land sini Schtädt blagret odr irgendeine Plage odr Kranket do isch - 8,38 wer dann(dnoh) bittet un fleht, s sin Einzelne odr di ganzes Volk Israel, de do ihri Plage spüren, jeda in sinem Herz, un breiten ihri Händ(Pfode) üs zue däm Huus, 8,39 so wollest dü härä im Himmel, a däm Platz, wo dü wohnsch, un gnädig si un schaffe, daß dü jeda gibsch, we na(er) gwandelt isch, we dü si Herz erkennst - denn (a) dü ällei kennsch des Herz alli Menschenkinder -, 8,40 dmit sie di firchte alliziit, solang sie in däm Land läbä, des dü unsari Vädere ge hesch.

8,41 Au wenn ä (a) Fremde, dr nit vu dinem Volk Israel isch, üs fernem Land kummt um vu dinem Namens wille 8,42 - denn sie wäre härä vu dinem große Name un vu dinere mächtigen Hand un vu dinem ausgereckten Arm -, wenn na(er) kummt, um zue däm Huus hi zue bäte, 8,43 so wollest dü härä im Himmel, a däm Platz, wo dü wohnsch, un ällei doe, worum dr Fremde di anruft, uf daß alli Velka uf Erde di Name erkenne, dmit au sie di firchte we di Volk Israel, un daß sie innewere, daß di Name iba däm Huus gnennt isch, des i(ich) bäut ha.

8,44 Wenn di Volk üszehn in d Kreg gege sini Gegna(Feinde) uf däm Wäg, d dü sie schicke wirsch, un sie bäte wäre zum HERRN noh dr Schtadt hi, de dü üsgwählt hesch, un noh rem Huus hi, des i(ich) dinem Name bäut ha, 8,45 so wollest dü ihr Gebet un Flehen härä im Himmel un nene Recht schaffe.

8,46 Wenn sie a dir sindige wäre - (a) (b) denn s git kei Mensch, dr nit sindigt - un dü zürnst nene un gibsch sie dohi vor ihrem Gegna(Feinde), daß sie sie gfange fihre in des Land dr Gegna(Feinde), wiet odr nooch, 8,47 un sie nähmä sich's zue Herz im Land, in däm sie gfange sin, un umkähre sich un flehen zue dir im Land ihra Gfangeschaft un schwätze: (a) (b) Mir hän gsindigt un übelgetan un sin gottlos gsi, 8,48 un umkähre sich zue dir vu ganzem Herz un vu ganza Seele im Land ihra Gegna(Feinde), de sie wäggfihrt hän, un bäte zue dir noh ihrem Land hi, des dü ihrem Vädere ge hesch, (a) noh dr Schtadt hi, de dü üsgwählt hesch, un noh rem Huus hi, des i(ich) dinem Name bäut ha: 8,49 so wollest dü ihr Gebet un Flehen härä im Himmel, a däm Platz, wo dü wohnsch, un nene Recht schaffe 8,50 un wollest vuge dinem Volk, des a dir gsindigt het, alli ihri Übertretungen, mit däne sie gege di gsindigt hän, un wollest sie Erbarmen find losse bi däne, de sie gfange hebed, so daß sie sich ihra erbarmen. 8,51 Denn sie sin di Volk un di Erbe, de dü üs Ägypte, üs däm glühenden Ofe, gfihrt hesch.

8,52 Loß di Aug uff si fir des Flehen vu dinem Knechts un vu dinem Volk Israel, daß dü sie hersch, sooft sie di aruefe; 8,53 denn (a) dü hesch sie dir üsgsondert zum Erbe üs ällei Mensch uf Erde, we dü gsait hesch durch di Knecht Moses, als dü unsari Vädare üs Ägypte führtest, Herr HERR!

8,54 Un als Salomo des Gebet un Flehen vor rem HERRN gmacht het, schtoht er uf vum Altar vum HERRN un ghärt het uf zue knien un de Händ(Pfode) zum Himmel auszubreiten 8,55 un kummt hi un segnet de ganzi Gmeinde Israel mit luta Schtimm un sait: 8,56 Gelobet isch dr HERR, dr sinem Volk Israel Rueh ge het, we na(er) s zuegsait het. (a) S isch nit EINS dahingefallen vu ällei sinene guete Wort, de na(er) gsait het durch sinene Knecht Moses. 8,57 Der HERR, unsa Gott, isch mit uns(us), we na(er) mit unsari Vädere gsi isch. Na(Er) vulosst uns(us) nit un zeht de Hand nit ab vu uns(us). 8,58 Na(Er) bucke unsa Herz zue nem, daß ma(mir) wandle in ällei sinene Wäg un hebed sini Gebote, Satzige un Rechte, de na(er) unsari Vädere bpfohle het. 8,59 Mögen de Wort, de i(ich) vor rem HERRN gefleht ha, nooch si däm HERRN, unsam Gott, Dag un Nacht, daß sa(er) Recht schaffe sinem Knecht un sinem Volk Israel alli Däg, 8,60 dmit alli Velka uf Erde erkenne, daß dr HERR Gott isch, un sunscht keina me! 8,61 Un äich Herz isch ungedeilt bi däm HERRN, unsam Gott, daß ihr wandelt in sinene Satzige un hebet (haltet) sini Gebote, we s hiit bassiert.

8,62 Un dr Kenig un ganz Israel opferten vor rem HERRN Opfa. 8,63 Un Salomo opferte Dankopfa, de na(er) däm HERRN opferte, zweiundzwanzigtausend Rinda un hundertzwanzigtausend Schof. So weihten sie des Huus vum HERRN ä, dr Kenig un ganz Israel. 8,64 An dämselbe Däg weihte dr Kenig de Midde vum Vorhofes, dr vor rem Huus vum HERRN war, dodurch, daß sa(er) Brandopfa, Schpeiseopfa un des Fett dr Dankopfa dert darbrachte. Denn dr kupferne Altar, dr vor rem HERRN schtoht, war zue klei fir de Brandopfa, Schpeiseopfa un des Fett dr Dankopfa. 8,65 Un Salomo beging zue der Ziit des Fäscht un ganz Israel mit nem - ä großi Vusammlig (Bagasch) vu dr Grenze Hamats bis a d Bach Ägyptens - vor rem HERRN, unsam Gott, siebä Däg un noh siebä Däg, des ware vierzehn Däg. 8,66 Un na(er) entließ des Volk am achte Däg. Un sie segneten d Kenig un goht heim frehlich un guete Mutes iba all des Guete, des dr HERR a David, sinem Knecht, un a sinem Volk Israel doe het.


9. Kapitel

Gott ermahnt Salomo

(vgl. 2. Chr 7,11-22)

9,1 Un als Salomo des Huus vum HERRN bäut het un des Huus vum Kenig un ällei, was sa(er) zue mache gewünscht het, 9,2 erschient nem dr HERR zum zweitenmol, (a) we na(er) nem erschiene war in Gibeon. 9,3 Un dr HERR sait zue nem: I(Ich) ha di Gebet un Flehen ghärt , des dü vor mi brocht hesch, un ha des Huus gheiligt, des dü bäut hesch, daß i(ich) (a) minem Name dert huuse lasse ewiglich, un mi Aug un mi Herz soll do si alliziit. 9,4 Un dü, wenn dü vor ma(mir) wandelst, we di Vada (Babbe) David gwandelt isch, mit rechtschaffenem Herz un ufrichtig, daß dü ällei doesch, was i(ich) dir bpfohle ha, un mi Gebote un mi Rechte hebsch, 9,5 so (a) will i(ich) bestätigen d Thron vu dinem Königtums iba Israel ewiglich, we i(ich) dinem Vada (Babbe) David zuegsait ha: (b) S soll dir nit fehlen a nem Ma uf däm Thron Israels. 9,6 Werdet ihr äich aba vu ma(mir) abwimmle, ihr un äiri Kinda, un nit hebed mi Gebote un Rechte, de i(ich) äich vorgelegt ha, un higo un anderem Götta dene un sie abäte (ahimmle), 9,7 (a) (b) (c) so wäre i(ich) Israel üsrotte üs däm Land, des i(ich) nene ge ha, un des Huus, des i(ich) minem Name gheiligt ha, will i(ich) vuwerfe vu minem Gsicht(Visasch); un Israel wird ä Schpott un Hohn si unda ällei Mensch. 9,8 Un des Huus wird eingerissen wäre, so daß alli, de vorbäigo, sich entsetzen wäre un höhnen un sag: Wurum het dr HERR däm Land un däm Huus des azogä? 9,9 Dann(Dnoh) wird ma sage: Wel sie d HERRN, ihrem Gott, vulo hän, dr ihri Vädare üs Ägypteland fihrt, un andere Götta agnumme un sie abäte un nene dene hän - drum het dr HERR all des Unheil iba sie brocht.

Verschiedene Regierungsmaßnähmä Salomos

(vgl. 2. Chr 8,7-11) 9,10 Als etze de zwanzig Johr um ware, in däne Salomo de beidi Hiisa bäut het, (a) vum HERRN Huus un (b) vum Kenig Huus, 9,11 - dzue het Hiram, dr Kenig vu Tyrus, Salomo Zedernbäume un Zypressen un Gold noh all sinene Wünschen ge -, do git dr Kenig Salomo Hiram (a) zwanzig Schtädt im Land Galiläa. 9,12 Un Hiram zeht üs vu Tyrus, de Schtädt zue bschaue, de nem Salomo ge het, un sie gefielen nem nit. 9,13 Un na(er) sait: Was sin des fir Schtädt, mi Brueda, de dü ma(mir) ge hesch? Un ma gheiße het sie des Land Kabul bis uf däne Dag. 9,14 Un Hiram het däm Kenig hundatzwanzig Zentna Gold gschickt.

9,15 Un so verhielt sich's mit d Fronleuten, de dr Kenig Salomo aushob, um zue bäue vum HERRN Huus un si Huus un d Millo un de Mure Jerusalems un Hazor un Megiddo un Geser - 9,16 denn dr Pharao, dr Kenig vu Ägypte, war rabzoge un het (a) Geser ignumme un mit Fiir vubrennt un de Kanaanita erschlagen, de in dr Schtadt huuste, un het (b) vu sinere Dochta, Salomos Wieb, d Platz zum Gschenk ge; 9,17 un Salomo bäut het Geser wieda uf un des untere Bet-Horon 9,18 un Baalat un Tamar in dr Wüschte im Land Juda 9,19 un alli Schtädt mit Kornspeichern, de Salomo het, un alli Schtädt dr Kärre un (a) de Schtädt dr Gschpann un was sa(er) zue bäue winscht in Jerusalem, im Libanon un im ganze Land vu sinere Herrschaft -: 9,20 ällei Volk, des noh ibrig war vu d Amorita, Hetita, Perisita, Hiwita un Jebusita, de nit zue d Israelite ghert hän, 9,21 dere Nohchkumme, de ibrigbliebe ware im Land, a däne Israel d Bann nit het vollstrecken kenne, de macht Salomo zue (a) Fronleuten bis uf däne Dag. 9,22 Aba üs Israel macht da(er) nemads zue Fronleuten, sundern glo hän sie Kriegsleute un sini Räte un Oberschte un Ritter un Hauptlit iba sini Kärre un Gschpann si. 9,23 Un de Zahl dr oberschte Amtlit, de iba Salomos Bauarbeiten bschtimmt ware, betrug fünfhundertundfünfzig; de bpfohle iba de Lit, de de Arbet gmacht hän.

9,24 Un de Dochta vum Pharao zeht ruf vu dr Schtadt David in ihr Huus, des Salomo fir sie bäut het. Dann(Dnoh) bäut het da(er) au d Millo.

9,25 Un Salomo opferte draimol im Johr Brandopfa un Dankopfa uf däm Altar, d er däm HERRN bäut het, un räucherte uf nem vor rem HERRN. Un so wird des Huus parat.

9,26 a Un Salomo bäut het au Schiffe in Ezjon-Geba, des bi Elat lit am Ufa vum Schilfmeers im Land dr Edomiter. 9,27 Un Hiram schickt uf de Schiffe sini Lit, de gueti Schiffslit un uf däm Meer härä ware, zsämme mit d Lit Salomos. (a) 9,28 Un sie kumme noh (a) Ofir un holten dert vierhundertundzwanzig Zentna Gold un bringe's däm Kenig Salomo.


10. Kapitel

Besuch dr Kenigin vu Saba

(vgl. 2. Chr 9,1-12)

10,1 Un als de (a) Kenigin vu Saba de Kunde vu Salomo ghärt het, kummt sie, um Salomo mit Rätselfragen zue prefä. (b) 10,2 Un sie kummt noh Jerusalem mit nem arg große Gefolge, mit Kamelen, de Spezerei trage un viel Gold un Edelschtei. Un als sie zum Kenig Salomo kummt, schwätzt sie mit nem ällei, was sie sich vorgnumme het. 10,3 Un Salomo git ihr Antwort uf ällei, un s war däm Kenig nigs vuborge, was sa(er) ihr nit het sag kenne. 10,4 Als aba de Kenigin vu Saba alli Gschidheit Salomos luegt un des Huus, des sa(er) bäut het, 10,5 un de Speisen fir sinene Disch un de Rangordnung vu sinere Greschte un des Aufwarten vu sinere Diena un ihri Kleida un sini Mundschenken un sini Brandopfa, de na(er) in däm Huus vum HERRN opferte, grotet sie vor Schtaune üßa sich 10,6 un sait zum Kenig: S isch wohr, was i(ich) in minem Land vu di Tade un vu dinere Gschidheit ghärt ha. 10,7 Un i(ich) hab's nit glaube wen, bis i(ich) kumme bi un s mit eigene Aug gsähne ha. Un lueg, nit de Hälfti het ma ma(mir) gsait. Dü hesch me Gschidheit un Sache, als de Kunde gsait het, de i(ich) vernommen ha. 10,8 Glücklich sin di Manne(Männa) un di Greschte, de alliziit vor dir schtoh un di Gschidheit härä. 10,9 (a) Globt isch dr HERR, di Gott, dr a dir Wohlgfalle het, so daß sa(er) di uf d Thron Israels bschtimmt het! Wel dr HERR Israel leb(lieb) het ewiglich, het da(er) di zum Kenig bschtimmt, daß dü Recht un Grechtigkeit übst. 10,10 Un sie git däm Kenig hundatzwanzig Zentna Gold un arg viel Spezerei un Edelschtei. S kummt ne me so viel Spezerei ins Land, we de Kenigin vu Saba däm Kenig Salomo git.

10,11 Au bringe (a) de Schiffe Hirams, de Gold üs Ofir einführten, arg viel Sandelholz un Edelschtei. 10,12 Un dr Kenig glo hän Pfiela mache üs däm Sandelholz im Huus vum HERRN un im Huus vum Kenig un Harfe un Zithern fir de Sänger. S kummt ne me so viel Sandelholz ins Land, wird au nit gsähne bis uf däne Dag.

10,13 Un dr Kenig Salomo git dr Kenigin vu Saba ällei, was ihr gfallt un was sie erbat, üßa däm, was sa(er) ihr vu sich üs git. Un sie drillt sich un zeht in ihr Land mit ihrem Gefolge.

Salomos Richtum

(vgl. 2. Chr 9,13-28)

10,14 Un des Gwicht vum Goldes, des fir Salomo in nem Johr einkam, war sechshundertsechsundsechzig Zentna, 10,15 üßa däm, was vu d Händlern un vum Gwinn dr Kauflit un vu ällei Kenige Arabiens un vu d Schtatthalta kummt.

10,16 Un dr Kenig Salomo (a) glo hän zweihundat großi Schilde vum beschte Gold mache - sechshundat Lot Gold nimmt da(er) zue nem Schild - 10,17 un draihundat kleini Schilde vum beschte Gold, je dräi Pfund Gold zue nem kleinen Schild. Un dr Kenig hole sie in des (a) Libanon-Waldhaus.

10,18 Un dr Kenig macht ä große Thron vu Elfebein un ibazeht nen mit däm edelsten Gold. 10,19 Un dr Thron het sechs Schtöfä, un hinte am Thron ware Stierköpfe, un s ware Lehnen uf beidi Site am Sitz, un zwei Löwen gschtande sin a d Lehnen. 10,20 Un zwöelf Löwen uf gschtande d sechs Schtöfä zue beidi Site. Dergleichen isch ne gmacht worde in ällei Königreichen. 10,21 Alli Trinkgefäße vum Kenig Salomo ware üs Gold, un alli Töpf im Libanon-Waldhaus ware au üs lauterem Gold; denn des Silba achtete ma zue d Ziit Salomos fir nigs. 10,22 Denn dr Kenig het Tarsisschiffe, de uf däm Meer zsämme mit d Schiffen Hirams fahre. De kumme in dräi Johr eimol un bringe Gold, Silba, Elfebein, Affen un Pfauen.

10,23 So war dr Kenig Salomo greßa a Richtum un Gschidheit als alli Kenig uf Erde. 10,24 Un alli Welt wot, Salomo zue aluege, dmit sie de Gschidheit ghärt hän , de nem Gott in si Herz ge het. 10,25 Un jeda hole nem jährlich Gschenkli, silberne un goldeni Geräte, Kleida un Waffen, Spezerei, Ross un Maultiere.

10,26 Un Salomo hole Kärre un Gschpann zsämme, so daß sa(er) tausendvierhundert Kärre un (a) zwöelfdusig Gschpann het, un na(er) legt sie in de Wagenstädte un zum Kenig noh Jerusalem. 10,27 Un dr Kenig hole s dohi, daß s in Jerusalem so viel Silba git we Schtei (Wackes), un Zedernholz so viel we wilde Feigenbäume im Hiigelland. 10,28 Un ma hole Salomo Gäul (Pferde) üs Ägypte un üs Koë; un de Kauflit vum Kenig kaufe sie üs Koë zue ihrem Pries. 10,29 Un sie bringe ruf üs Ägypte d Kärre fir sechshundat Silbaschtickle un des Gäul fir hundatfuchzig. Dann(Dnoh) fihre sie de wieda üs a alli Kenig dr Hetita un a de Kenig vu Aram.


11. Kapitel

Salomos heidnische Wieba un sini Abgötterai

11,1 Aba dr Kenig Salomo liebte (a) vieli ausländische Wieba: de Dochta vum Pharao un moabitische, ammonitische, edomitische, sidonische un hetitische - 11,2 üs däne Mensch, vu däne dr HERR d Israelite gsait het: Gehn nit zue nene un len sie nit zue äich kumme; (a) sie wäre gwiß äiri Herz ihrem Götta zuneigen. An däne hing Salomo mit Lebi (Liebe). 11,3 Un na(er) het siebenhundert Hauptfrauen un draihundat Nebenfrauen; un sini Wieba verleiteten si Herz. 11,4 Un als sa(er) etze alt war, bucke sini Wieba si Herz fremdi Götta zue, so daß si Herz nit ungedeilt bi däm HERRN, sinem Gott, war, we des Herz vu sinem Vada (Babbe) David. 11,5 So dene Salomo dr Astarte, dr Göttin dera vu Sidon, un däm Milkom, däm greulichen Götze dr Ammonita. 11,6 Un Salomo doet, was däm HERRN mißflegt, un goht nit völlig däm HERRN we si Vada (Babbe) David.

11,7 Domols bäut het Salomo ä Hechi däm (a) (b) Kemosch, däm greulichen Götze dr Moabita, uf däm Berg, dr vor Jerusalem lit, un däm Moloch, däm greulichen Götze dr Ammonita. 11,8 Ebeso doet Salomo fir alli sini ausländischen Wieba, de ihrem Götta räucherten un opferten. 11,9 Der HERR aba wird zornig iba Salomo, daß sa(er) si Herz vum HERRN, däm Gott Israels, abgewandt het, (a) (b) dr nem zweimol erschiene war 11,10 un nem bpfohle het, daß sa(er) nit anderem Götta nachwandelte. Na(Er) aba het nit ghalte, was nem dr HERR bpfohle het. 11,11 Drum sait dr HERR zue Salomo: Wel des bi dir bassiere isch un dü minem Packt(Abkumme) un mi Gebote nit ghalte hesch, de i(ich) dir bpfohle ha, so (a) will i(ich) des Kenigrich vu dir riße un nem dinere Greschte ge. 11,12 Doch zue dinere Ziit will i(ich) des noh nit doe um vu dinem Vada (Babbe) David wille, sundern üs dr Hand vu dinem Bue(Suhn) will ich's riße. (a) 11,13 Doch will i(ich) nit des ganzi Rich losreißen; ä Schtamm will i(ich) dinem Bue(Suhn) losse um David wille, vu minem Knechts, un um Jerusalems wille, des i(ich) üsgwählt ha.

Salomos Gegna(Feinde) Hadad un Reson

11,14 Un dr HERR erweckte Salomo ä Find, d Edomiter Hadad, vum kenigliche Gschlecht in Edom. 11,15 Denn (a) als David de Edomiter schlat - dertmols als dr Feldhauptmann Joab nufzoge war, um de Erschlagenen Israels zue beerdige, do erschlat er ällei, was männlich war in Edom; 11,16 sechs Monet bliebt Joab un ganz Israel dert, bis sa(er) üsgrottet het ällei, was männlich war in Edom -, 11,17 do floh Hadad un mit nem ä baar Edomiter vum Gefolge vu sinem Vada (Babbe), um noh Ägypte zue vudwischt. Hadad aba war noh ä arg junger Ma. 11,18 Un sie mache sich uf vu Midian un kumme noh Paran un nähmä Lit mit sich üs Paran un kumme noh Ägypte zum Pharao, däm Kenig vu Ägypte. Der git nem ä Huus un Ässä un wiest nem Land a. 11,19 Un Hadad findet großi Gnade vor rem Pharao, so daß sa(er) nem sogar de Schweschta vu sinere Gemahlin, dr Kenigin Tachpenes, zue d Wieb git. 11,20 Un de Schweschta dr Tachpenes gebar nem Genubat, sinene Bue(Suhn), un Tachpenes zeht nen uf im Huus vum Pharao, so daß Genubat im Huus vum Pharao unda d Kinda vum Pharao war. 11,21 Als etze Hadad ghärt het in Ägypte, daß David sich zue sinene Vädere glegt het un daß dr Feldhauptmann Joab dod war, sait da(er) zum Pharao: Loß mi in mi Land zeh! 11,22 Der Pharao sait zue nem: Was fehlt dir bi ma(mir), daß dü in di Land zeh willsch? Na(Er) sait: Nichts, aba loß mi zeh! 11,23 b *Un Hadad kehrt in si Land zruck un het ä Haß uf Israel un wird Kenig iba Edom. *Der Zusammenhang erfordert de do vorgenommene Umstellung vum halbe Verses.

11,24 Au erweckte Gott däm Salomo noh ä Find, Reson, d Bue(Suhn) Eljadas, dr vu sinem Herrn, (a) Hadad- Eser, däm Kenig vu Zoba, gflohe war. 11,25 Der het Manne(Männa) um sich gsammlet un war Hauptma eina Schar wore - (a) als David de Aramäer schlat -, un na(er) zeht noh Damaskus un nimmt s ä un wird Kenig in Damaskus. 11,26 a Un na(er) war Israels Find, solang Salomo läbt. Das kummt zum Schadä, d Hadad doet.

Ahijas Vuheißig a Jerobeam. Salomos Dod

11,27 Au Jerobeam, dr Bue(Suhn) Nebats, ä Ephraimiter vu Zereda, Salomos Vogt - sini Muetter hieß Zerua, ä Witwe -, hebt de Hand uf gege d Kenig. 11,28 Un so goht s zue, als sa(er) de Hand gege d Kenig ufhebt: Salomo bäut het d (a) Millo un schloß dmit de Lücke in dr Schtadt David, vu sinem Vada (Babbe). 11,29 Un Jerobeam war ä tichtige Ma. Un als Salomo luegt, daß dr Bebli viel schaffte, het sich anekockt er nen iba alli Fronarbeit vum Huus Josef.

11,30 S isch bassiert zue der Ziit, daß Jerobeam üs Jerusalem üsä gange sin, un s troffe het nen dr Prophet Ahija vu Silo uf däm Wäg un het ä näji(naii) Mandel a, un s ware de beidi ällei uf däm Feld. 11,31 Un Ahija langt d näji(naii) Mandel, d er aka het, un riß nen in zwöelf Schtickli 11,32 un sait zue Jerobeam: Nimm zehn Schtickli zue dir! Denn so sait dr HERR, dr Gott Israels: Lueg, i(ich) will des Kenigrich üs dr Hand Salomos riße un dir zehn Schtämm gebena - 11,33 ä Schtamm soll la(er) hän um vu minem Knechts David wille un um dr Schtadt Jerusalem wille, (a) de i(ich) üsgwählt ha üs ällei Schtämm Israels -, 11,34 wel la(er) mi vulo het un abäte de Astarte, de Göttin dr Sidonier, Kemosch, d Gott dr Moabita, un Milkom, d Gott dr Ammonita, un nit in minem Wäg gwandelt isch un nit doe het, was ma(mir) wohlgefällt, mi Gebote un Rechte, we si Vada (Babbe) David. 11,35 I(Ich) will aba üs vu sinere Hand des Rich noh nit nähmä, sundern i(ich) will nen Firscht si losse si Läbä lang um vu minem Knecht David wille, (a) d i(ich) üsgwählt ha un dr mi Gebote un Rechte ghalte het. 11,36 Aba (a) üs dr Hand vu sinem Bue(Suhn) will i(ich) des Kenigrich nähmä un will dir zehn Schtämm 11,37 un sinem Bue(Suhn) ä Schtamm ge, dmit mi Knecht David vor ma(mir) ä (a) (b) Lecht ha alliziit in dr Schtadt Jerusalem, de i(ich) ma(mir) üsgwählt ha, um minem Name dert huuse zue losse. 11,38 So will i(ich) etze di nähmä, daß dü regierst iba ällei, was di Herz begehrt, un Kenig si sollsch iba Israel. 11,39 Wirsch dü etze (a) folg ällei, was i(ich) dir gebieten wäre, un in minem Wäg wandle un doe, was ma(mir) gfallt, un mi Rechte un Gebote hebed, we mi Knecht David doe het, so will i(ich) mit dir si un dir ä beschtändiges Huus bäue, we i(ich) s David bäut ha, un will dir Israel ge 11,40 un will des Gschlecht David deswegen demuetige, doch nit fir alli Ziit.

11,41 Salomo aba trachtete dnohch, Jerobeam zue umbringe. Do macht sich Jerobeam uf un floh noh Ägypte zue (a) Schischak, däm Kenig vu Ägypte, un bliebt in Ägypte, bis Salomo schtirbt.

11,42 Was me vu Salomo zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, un sini Gschidheit, des schtoht gschriebe in dr Chronik vu Salomo. (a) 11,43 Di Ziit aba, de Salomo Kenig war zue Jerusalem iba ganz Israel, isch vierzig Johr. 11,44 Un Salomo legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige in dr Schtadt David, vu sinem Vada (Babbe). Un si Bue(Suhn) Rehabeam wird Kenig a vu sinere Schtatt.


12. Kapitel

Wäggoh dr zehn Schtämm vum Huus David

(vgl. 2. Chr 10)

12,1 Un Rehabeam zeht noh Sichem, denn ganz Israel war noh Sichem kumme, um nen zum Kenig zue mache. 12,2 Un Jerobeam, dr Bue(Suhn) Nebats, ghärt het des, als sa(er) noh in Ägypte war, (a) wohi er vor rem Kenig Salomo gflohe war, un kehrt üs Ägypte zruck. 12,3 Un sie schickte hi un len nen ruefä. Un Jerobeam un de ganzi Gmeinde Israel kumme un schwätze mit Rehabeam un sag: 12,4 Di Vada (Babbe) het unsa Joch zue hert gmacht. Mache dü etze d harten Denscht un des schwäri Joch lichta, des sa(er) uns(us) aufgelegt het, so wen ma(mir) dir folgsam si. 12,5 Na(Er) aba sait zue nene: Gehn hi bis zum dritte Dag, dann(dnoh) kummt wieda zue ma(mir). Un des Volk goht hi. 12,6 Un dr Kenig Rehabeam hebet (haltet) ä Rot mit d Älteschte, de vor sinem Vada (Babbe) Salomo gschtande hän, als sa(er) noh läbt, un sait: We ratet ihr, daß ma(mir) däm Volk Antwort ge? 12,7 Sie sag zue nem: Wirsch dü hiit däm Volk ä Denscht doe un nene zue Wille si un sie härä un nene gueti Wort ge, so wäre sie dir folgsam si di Läbä lang. 12,8 Aba na(er) kehrt sich nit a d Rot dr Älteschte, d sie nem ge hän, un hebet (haltet) ä Rot mit d Jingere, de mit nem ufgwachse ware un vor nem gschtande sin. 12,9 Un na(er) sait zue nene: Was ratet ihr, daß ma(mir) sage däm Volk, des zue ma(mir) gsait het: Mache des Joch lichta, des di Vada (Babbe) uf uns(us) glegt het? 12,10 Un de Jingere, de mit nem ufgwachse ware, sag zue nem: Dü sollsch zum Volk, des zue dir sait: «Dein Vada (Babbe) het unsa Joch zue schwer gmacht; mache dü s uns(us) leichter», so sag: Mi kleiner Finga soll dicker si als vu minem Vada (Babbe) Lenden. 12,11 Etze, mi Vada (Babbe) het uf äich ä schweres Joch glegt, i(ich) aba will's äich noh schwerer mache. Mi Vada (Babbe) het äich mit Peitschen gezüchtigt, i(ich) will äich mit Skorpionen ziichtige. 12,12 Als etze Jerobeam un des ganzi Volk zue Rehabeam kumme am dritte Däg, we dr Kenig gsait het: Kummt wieda zue ma(mir) am dritte Däg, 12,13 do git dr Kenig däm Volk ä (a) herti Antwort un kehrt sich nit a d Rot, d nem de Älteschte ge hän, 12,14 un schwätzt mit nene noh rem Rot dr Jingere un sait: Mi Vada (Babbe) het äich Joch schwer gmacht, i(ich) aba will's äich noh schwerer mache. Mi Vada (Babbe) het äich mit Peitschen gezüchtigt, i(ich) aba will äich mit Skorpionen ziichtige. 12,15 So ghärt het dr Kenig nit uf des Volk; denn so war s bschtimmt vum HERRN, dmit da(er) si Wort wohr macht, des sa(er) durch aAhija vu Silo gsait het zue Jerobeam, däm Bue(Suhn) Nebats.

12,16 Als aba ganz Israel luegt, daß dr Kenig sie nit härä wot, git des Volk däm Kenig Antwort un sait: (a) Was hän ma(mir) fir Deil a David odr Erbe am Bue(Suhn) Isais? Uf zue di Hitte, Israel! So sorge etze dü fir di Huus, David! - Do goht Israel heim, 12,17 so daß Rehabeam nur iba de Israelite regierte, de in d Schtädt Judas huuste. 12,18 Un als dr Kenig Rehabeam d Fronvogt Adoram hinsandte, wirft nen ganz Israel mit Schtei (Wackes) zue Dod. Aba dr Kenig Rehabeam schtiegt schnell uf ä Kärre un floh noh Jerusalem. 12,19 Eso flegt Israel ab vum Huus David bis uf däne Dag.

Jerobeam wird Kenig iba de zehn Schtämm. Sini Abgötterai

(vgl. 2. Chr 11,1-4)

12,20 Als etze ganz Israel ghärt het, daß Jerobeam zruchkumme war, schickte sie hi un len nen ruefä zue dr Gmeinde un mache nen zum Kenig iba ganz Israel; nemads goht däm Huus David als dr Schtamm Juda ällei. 12,21 Un als Rehabeam noh Jerusalem kummt, sammlet er des ganzi Huus Juda un d Schtamm Benjamin, hundertachtzigtausend streitbare Manne(Männa), um gege des Huus Israel zue kämpfen, un des Kenigrich a Rehabeam, d Bue(Suhn) Salomos, zurückzubringen. 12,22 S kummt aba Gottes Wort zue Schemaja, däm Ma Gottes: 12,23 Sage Rehabeam, däm Bue(Suhn) Salomos, däm Kenig vu Juda, un däm ganze Huus Juda un Benjamin un däm ibrige Volk un sag: 12,24 Des sait dr HERR: Ihr sollt nit nufzeh un gege äiri Breda, de vu Israel, kämpfen. Jedermann gang wieda heim, denn des ällei isch vu ma(mir) bassiere. Un sie ghorche däm Wort vum HERRN, kähre um un goht heim, we dr HERR gsait het.

12,25 Jerobeam aba bäut het Sichem uf däm Berg Ephraim üs un gwohnt het drin un zeht vu do furt un bäut het Pnuël üs. 12,26 Un Jerobeam het denkt in sinem Herz: Das Kenigrich wird etze wieda a des Huus David flege. 12,27 Wenn des Volk hinaufgeht, um Opfa darzbringe im Huus vum HERRN zue Jerusalem, so wird sich des Herz des Volks wende zue ihrem Herrn Rehabeam, däm Kenig vu Juda, un sie wäre mi umbringen un wieda Rehabeam, däm Kenig vu Juda, zuefalle (ge). 12,28 Un dr Kenig hebet (haltet) ä Rot un macht zwei (a) goldeni Kälber un sait zum Volk: S isch zue viel fir äich, daß ihr nuf noh Jerusalem goht; lueg, do isch di Gott, Israel, dr di üs Ägypteland gfihrt het. 12,29 Un na(er) schtellt ei in Bethel uf, un des andere doet da(er) noh (a) Dan. 12,30 Un des (a) grotet zue d Sinde, denn des Volk goht hi vor des ä in Bethel un vor des andari in Dan.

12,31 Na(Er) bäut het au ä Höhenheiligtum un macht Prieschta üs allaläi Lit, de nit vu d Sehn Levi ware. 12,32 Un na(er) macht ä Fäscht am fuchzehnte Dag vum achte Monet we des Fäscht in Juda un opferte uf däm Altar. So doet da(er) in Bethel, daß sa(er) d Kälbern opferte, de na(er) gmacht het, un bestellte in Bethel Prieschta fir de Höhän, de na(er) gmacht het.

Rich Israel: Ä Prophet vuzehle Jerobeam ä Schtrof fir sini

Abgötterai

12,33 Einst opferte Jerobeam uf däm Altar, d er gmacht het in Bethel, am fuchzehnte Däg im achte Monet, d er sich in sinem Herz ausgedacht het, un macht d Israelite ä Fäscht un schtiegt uf d Altar, um zue opfare.

13. Kapitel

13,1 Un lueg, ä Ma Gottes kummt vu Juda uf des Wort vum HERRN hi noh Bethel, während Jerobeam noh uf däm Altar schtoht un opferte. 13,2 Un na(er) reft gege d Altar uf des Wort vum HERRN hi un sait: Altar, Altar! Des sait dr HERR: Lueg, s wird ä Bue(Suhn) däm Huus David uf d Welt kumme wäre, mit Name Josia; dr wird uf dir schlachten de Prieschta dr Höhän, de uf dir opfare, un wird Menschengebein uf dir vubrenne. (a) 13,3 Un na(er) git a däm Dag ä Wunderzeichen un sait: Das isch des Zeiche dfir, daß dr HERR gsait het: Lueg, dr Altar wird bersten un de Asche vuschittet wäre, de druf isch. 13,4 Als aba dr Kenig des Wort vum Ma Gottes ghärt het, dr gege d Altar in Bethel reft, schtreckt er sini Hand üs uf däm Altar un sait: Grieft nen! Un sini Hand vudorrt, de na(er) gege nen üsgschtreckt het, un na(er) ka sie nit wieda a sich zeh. 13,5 Un dr Altar barst, un de Asche wird vuschittet vum Altar noh rem Wunderzeichen, des dr Ma Gottes ge het uf des Wort vum HERRN hi. 13,6 Un dr Kenig hebt a un sait zue däm Ma Gottes: (a) Flehe doch d HERRN, di Gott, a un bitt fir mi, daß i(ich) mi Hand wieda a mi zeh ka. Do flehte dr Ma Gottes d HERRN a, un dr Kenig ka sini Hand wieda a sich zeh, un sie wird, we sie dvor war. 13,7 Un dr Kenig schwätzt mit däm Ma Gottes: Kumm mit ma(mir) heim un labe di; i(ich) will dir ä Gschenk ge. 13,8 Aba dr Ma Gottes sait zum Kenig: Wenn dü ma(mir) au de Hälfti dinere Habe ge willsch, so käme i(ich) doch nit mit dir; denn i(ich) will a däm Platz kei Brot ässä noh Wassa trinke. 13,9 Denn des isch ma(mir) bpfohle durch vum HERRN Wort: Dü sollsch kei Brot ässä un kei Wassa trinke un nit d Wäg zurückgehen, d dü kumme bisch. 13,10 Un na(er) goht ä anderem Wäg un nit wieda d Wäg, d er noh Bethel kumme war.

Der Prophet wird fir sinene Bes si gschtroft

13,11 S gwohnt het aba ä alta Prophet in Bethel; zum kumme sini Buebä(Sühn) un vuzehle nem ällei, was dr Ma Gottes doe het a däm Dag in Bethel, un de Wort, de na(er) zum Kenig gsait het. 13,12 Un ihr Vada (Babbe) sait zue nene: Wo isch dr Wäg, d er zoge isch? Un sini Buebä(Sühn) zeigten nem d Wäg, d dr Ma Gottes zoge war, dr vu Juda kumme war. 13,13 Na(Er) aba sait zue sinene Sehn: Sattelt ma(mir) d Esel! Un als sie nem d Esel gesattelt hän, ritt er uf nem 13,14 un zeht däm Ma Gottes noh un findet nen unda eina Eiche hocke un sait zue nem: Bisch dü dr Ma Gottes, dr vu Juda kumme isch? Na(Er) sait: Jo. 13,15 Na(Er) sait zue nem: Kumm mit ma(mir) heim un iß Brot mit ma(mir)! 13,16 Na(Er) aba sait: I(Ich) ka nit mit dir umkähre un mit dir kumme; i(ich) will au nit Brot ässä noh Wassa trinke mit dir a däm Platz. 13,17 Denn s isch zue ma(mir) gsait worde durch des Wort vum HERRN: Dü sollsch dert nit Brot ässä noh Wassa trinke; dü sollsch nit d Wäg zurückgehen, d dü kumme bisch. 13,18 Na(Er) sait zue nem: I(Ich) bi au ä Prophet we dü, un ä Engel het zue ma(mir) gsait uf des Wort vum HERRN hi: Fihr nen wieda mit dir heim, daß er Brot ässä un Wassa trinke. Na(Er) belog nen aba. 13,19 Un na(er) fihrt nen wieda zruck, daß sa(er) Brot ißt un Wassa trinkt in sinem Huus. 13,20 Un als sie zue Disch hocke, kummt des Wort vum HERRN zum Prophete, dr nen zurückgeführt het. 13,21 Un na(er) reft däm Ma Gottes zue, dr vu Juda kumme war: So sait dr HERR: Wel dü däm Mul (Gosch) vum HERRN unghorsam gsi bisch un nit ghalte hesch des Gebot, des dir dr HERR, di Gott, bpfohle het, 13,22 un umgwischt bisch, Brot gässä hesch un Wassa trunke a däm Platz, vum er dir gsait het: Dü sollsch nit Brot ässä noh Wassa trinke -, so soll di Leiche nit in dinere Vädare Grab kumme.

13,23 Un nohchdäm ma(er) gässä un trunke het, sattelte ma fir nen d Esel vum Prophete, dr nen zurückgeführt het. 13,24 Un als sa(er) vu sinem Wäg zeht, findet nen ä (a) Löwe uf däm Wäg un tötete nen. Un si Leiche bliebt uf däm Wäg liege, un dr Esel schtoht näbe nem, un dr Löwe schtoht näbe däm Leiche. 13,25 Un als Lit vorbiigehn, sähn sie d Leiche uf däm Wäg liege un d Löwen bi däm Leiche schtoh un kumme un sage s in dr Schtadt, in dr dr alte Prophet gwohnt het. 13,26 Als des dr Prophet ghärt het, dr nen zurückgeführt het, sait da(er): S isch dr Ma Gottes, dr däm Mul (Gosch) vum HERRN unghorsam gsi isch. Drum het nen dr HERR däm Löwen ge; dr het nen vurisse un umbrocht noh däm Wort, des nem dr HERR gsait het. 13,27 Un na(er) sait zue sinene Sehn: Sattelt ma(mir) d Esel! Un als sie nen gesattelt hän, 13,28 zeht er hi un findet d Leiche uf däm Wäg liege un d Esel un d Löwen näbe däm Leiche schtoh. Der Löwe het nigs gfrässä vum Leiche un d Esel nit vurisse. 13,29 Do hebt dr Prophet d Leiche vum Ma Gottes uf un legt nen uf d Esel un hole nen zruck un kummt in sini Schtadt, um de Totenklage zue hebed un nen zue beerdige. 13,30 Un na(er) legt d Leiche in si eignes Grab, un sie halte nem de Totenklage: aAch, Brueda! 13,31 Un als sie nen beerdige hän, sait da(er) zue sinene Sehn: Wenn i(ich) schtirb, so beerdige mi in däm Grabe, in däm dr Ma Gottes beerdige isch, un legt mi Gebein näbe si Gebein. 13,32 Denn s wird sich erfille, was sa(er) gerufen het gege d Altar in Bethel uf des Wort vum HERRN hi un gege alli Heiligtümer uf d Höhän, de in d Schtädt Samariens sin.

13,33 Aba noh däm Geschehnis kehrt Jerobeam nit um vu sinem bese Wäg, sundern (a) bestellte wieda Prieschta fir de Höhän üs ällei Volk. Wer do wot, däm si (b) Hand fillt er, un dr wird Prieschta fir de Höhän. 13,34 Un des grotet zue d Sinde däm Huus Jerobeams, so daß s zugrunde grichtet un vu dr Erde vutilgt wird.


14. Kapitel

Jerobeams Dod

14,1 Zue der Ziit war Abija, dr Bue(Suhn) Jerobeams, krank. 14,2 Un Jerobeam sait zue vu sinere Wieb: Mache di uf un verkleide di, dmit nemads merkt, daß dü Jerobeams Wieb bisch, un gang hi noh Silo. Lueg, dert isch dr (a) Prophet Ahija, dr ma(mir) zuegsait het, daß i(ich) Kenig si soll iba des Volk. 14,3 Un nimm mit dir zehn Brot, Weihe un ä Krueg mit Honig un gang zue nem, dmit da(er) dir sait, we s däm Bebli ergoh wird.

14,4 Un Jerobeams Wieb doet des un macht sich uf un goht hi noh Silo un kummt ins Huus Ahijas. Ahija aba ka nit aluege, denn sini Aug gschtande sin starr vor Altr. 14,5 Aba dr HERR sait zue Ahija: Lueg, Jerobeams Wieb kummt, um di wägä ihrem Bue(Suhn) zue bfroge; denn na(er) isch krank. So sait etze mit ihr so un so. Als sie etze inekumme isch, schtellt sie sich fremd. 14,6 Als aba Ahija des Geräusch ihra Kumme ghärt het, we sie zue d Dire rikummt, sait da(er): Kumm ri, dü Wieb Jerobeams! Wurum stellst dü di so fremd? I(Ich) bi zue dir gschickt als ä härte Laufbursch(Bote). 14,7 Gang hi un sag Jerobeam: Des sait dr HERR, dr Gott Israels: I(Ich) (a) ha di obe üs däm Volk un zum Firschte iba mi Volk Israel bschtimmt 14,8 un ha des Kenigrich vu David Huus grisse un dir ge. Dü aba bisch nit gsi we mi Knecht David, dr mi Gebote hebet (haltet) un ma(mir) vu ganzem Herz nachwandelte, daß sa(er) nur doet, was ma(mir) wohlgefiel. 14,9 Dü hesch me Beses doe als alli, de vor dir gsi sin, bisch higange un hesch dir andari Götta gmacht un gegossene Bilda, um mi zum Zorn (Wuet) zue locke, un hesch ma(mir) d Rucke gwischt. 14,10 Drum lueg, (a) (b) i(ich) will Unheil iba des Huus Jerobeam bringe un üsrotte vu Jerobeam ällei, was männlich isch, bis uf d letschte Ma in Israel un will de Nohchkumme vum Huus Jerobeam ausfegen, we ma Dräck ausfegt, bis s ganz mit nem üs isch. 14,11 Wer vu Jerobeam schtirbt in dr Schtadt, d soll de Hund frässä; wer aba uf däm Feld schtirbt, d soll de Vegel vum Himmel frässä; denn dr HERR het's gsait. (a) (b) 14,12 So mache di etze uf un gang heim; un wenn di Fueß de Schtadt betritt, wird des Kind schterbe. 14,13 Un s wird nem ganz Israel de Totenklage hebed, un sie wäre nen beerdige; denn der ällei vu Jerobeam wird zue Grabe kumme, wel dr HERR, dr Gott Israels, ebis Guetes a nem gfunde het im Huus Jerobeam. 14,14 Der HERR aba wird sich ä Kenig iba Israel mache, (a) dr wird des Huus Jerobeam üsrotte - we s hiit isch. 14,15 Un dr HERR wird Israel schlat, daß s schwankt, we des Rohr im Wassa bwegt wird, un (a) wird Israel ausreißen üs däm guete Land, des sa(er) ihrem Vädere ge het, un wird sie vuschtreue gegeiba vum Euphrat, wel sie sich Ascherabilder gmacht hän, d HERRN zue erzürnen. 14,16 Un na(er) wird Israel dahingeben (a) (b) um dr Sinde Jerobeams wille, dr do gsindigt het un Israel sindige gmacht het.

14,17 Un Jerobeams Wieb macht sich uf, goht heim un kummt noh Tirza. Un als sie uf de Schwelle vum Huus kummt, schtirbt dr Bebli. 14,18 Un sie beerdige nen, un ganz Israel hebet (haltet) nem de Totenklage noh rem Wort vum HERRN, des sa(er) gsait het durch sinene Knecht Ahija, d Prophete.

14,19 Was me vu Jerobeam zue sag isch, we na(er) Kreg gfihrt un regiert het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 14,20 Di Ziit aba, de Jerobeam regierte, sin zweiundzwanzig Johr. Un na(er) legt sich zue sinene Vädere, un si Bue(Suhn) (a) Nadab wird Kenig a vu sinere Schtatt.

Rich Juda: Rehabeam

(vgl. 2. Chr 12)

14,21 Un (a) Rehabeam, dr Bue(Suhn) Salomos, wird Kenig in Juda. Einundvierzig Johr alt war Rehabeam, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte siebzehn Johr zue Jerusalem, in dr Schtadt, de dr HERR üsgwählt het üs ällei Schtämm Israels, dmit da(er) dert sinem Name ä Platz richt. Sini Muetter hieß Naama, ä Ammoniterin. 14,22 Un Juda doet, was däm HERRN mißflegt; un sie reizten nen me, als ällei nen reizte, was ihri Vädare doe hän mit ihrem Sinde, de sie gmacht hän. 14,23 Denn au sie mache sich Höhän, Schteimole un Ascherabilder uf ällei hohen Higel un unda ällei grene Baim. (a) 14,24 S ware au (a) (b) Tempelhurer im Land; un sie gmacht hän alli de Greuel dr Heide, de dr HERR vor Israel vutriebe het.

14,25 Aba im fünften Johr vum Kenig Rehabeam zeht (a) Schischak, dr Kenig vu Ägypte, ruf gege Jerusalem 14,26 un nimmt de Schätz üs däm Huus vum HERRN un üs däm Huus vum Kenig, ällei, was z neh war, un nimmt alli (a) goldene Schilde, de Salomo het mache losse. 14,27 An ihra Schtatt glo hän dr Kenig Rehabeam kupferne Schilde mache un git sie in de Hand dr Obaschte dr Leibwache, de des Dor heete am Huus vum Kenig. 14,28 Un sooft dr Kenig in des Huus vum HERRN goht, trait de Leibwache de Schilde un hole sie wieda in de Wachstube zruck.

14,29 Was aba me vu Rehabeam zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 14,30 S war aba Kreg zwische Rehabeam un Jerobeam ihr Läbä lang. 14,31 Un Rehabeam legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige bi sinene Vädere in dr Schtadt David. Un sini Muetter hieß Naama, ä Ammoniterin. Un si Bue(Suhn) Abija wird Kenig a vu sinere Schtatt.


15. Kapitel

Rich Juda: Abija. Asa

15,1 (a) Im achtzehnten Johr vum Kenig Jerobeam, vum Bue(Suhn) Nebats, wird Abija Kenig iba Juda 15,2 un regierte dräi Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Maacha, ä Dochta Abischaloms. 15,3 Un na(er) wandelte in ällei Sinde vu sinem Vada (Babbe), de der vor nem doe het, un si Herz war nit ungedeilt bi däm HERRN, sinem Gott, we des Herz vu sinem Vada (Babbe) David. 15,4 Denn um David wille git dr HERR, si Gott, nem ä (a) Lecht zue Jerusalem, daß sa(er) sinene Bue(Suhn) noh nem erweckte un Jerusalem erhielt, 15,5 wel David doe het, was däm HERRN wohlgefiel, un nit gewichen war vu ällei, was sa(er) nem bfehlt, si Läbä lang, üßa in dr Sach mit (a) Uria, däm Hetita. 15,6 S war aba Kreg zwische Rehabeam un Jerobeam ihr Läbä lang.

15,7 Was aba me vu Abija zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. S war aba Kreg zwische Abija un Jerobeam. 15,8 Un Abija legt sich zue sinene Vädere, un sie beerdige nen in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) Asa wird Kenig a vu sinere Schtatt.

15,9 Im zwanzigsten Johr Jerobeams, vum Kenig vu Israel, wird Asa Kenig iba Juda 15,10 un regierte einundvierzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Maacha, ä Dochta Abischaloms. 15,11 Un Asa doet, was däm HERRN wohlgefiel, we si Vada (Babbe) David. 15,12 Na(Er) doet de (a) Tempelhurer üs däm Land un (b) entfernte alli Götzenbilder, de sini Vädare gmacht hän. 15,13 (a) Dozue het sich anekockt er au sini Muetter Maacha ab, daß sie nimi Herrin war, wel sie ä Greuelbild dr Aschera gmacht het. Un Asa zerschlug ihr Greuelbild un isch vubrennt s am Bach Kidron. 15,14 Aba (a) de Höhän entfernten sie nit; jedoch des Herz Asas war ungedeilt bi däm HERRN si Läbä lang. 15,15 Un des Silba un Gold un de Geräte, de si Vada (Babbe) gheiligt het, un was vu nem selbscht gheiligt war, hole er zum Huus vum HERRN.

15,16 a Un s war Kreg zwische Asa un Bascha, däm Kenig vu Israel, ihr Läbä lang. 15,17 Bascha aba, dr Kenig vu Israel, zeht ruf gege Juda un bäut het Rama üs, dmit nemads üs- un izeh soll bi Asa, däm Kenig vu Juda. 15,18 Do nimmt Asa (a) ällei Silba un Gold, des noh ibrig war im Schatz vum Huus vum HERRN un im Schatz vum Huus vum Kenig, un git's in de Händ(Pfode) vu sinere Räte un schickt sie zue Ben-Hadad, däm Bue(Suhn) Tabrimmons, vum Bue(Suhn) Hesjons, däm Kenig vu Aram, dr zue Damaskus herrschte, un glo hän nem sag: 15,19 S isch ä Packt(Abkumme) zwische ma(mir) un dir un zwische minem Vada (Babbe) un dinem Vada (Babbe); drum schicke i(ich) dir ä Gschenk, Silba un Gold, daß dü d Packt(Abkumme) mit Bascha, däm Kenig vu Israel, aufgibst, dmit da(er) vu ma(mir) abzieht. 15,20 Ben-Hadad ghärt het uf de Bitte vum Kenig Asa un schickt sini Obaschte gege de Schtädt Israels un schlat (a) Ijon un Dan un Abel-Bet-Maacha, des ganzi Kinneret samt däm ganze Land Naftali. 15,21 Als des Bascha ghärt het, glo hän er dvu ab, Rama auszubauen, un zeht wieda noh Tirza. 15,22 Der Kenig Asa aba bot ganz Juda uf, nemads üsgnumme, un sie nähmä de Schtei (Wackes) un des Holz vu Rama wäg, womit Bascha bäut het; un dr Kenig Asa bäut het dmit Geba in Benjamin un Mizpa üs.

15,23 a Was aba me vu Asa zue sag isch un alli sini tapferen Tade un ällei, was sa(er) doe het, un de Schtädt, de na(er) ausgebaut het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. Nur war er in sinem Altr a sinene Feß krank. 15,24 Un Asa legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige bi sinene Vädere in dr Schtadt David, vu sinem Vada (Babbe). Un si Bue(Suhn) aJoschafat wird Kenig a vu sinere Schtatt.

Rich Israel: Nadab. Bascha

15,25 (a) Nadab aba, dr Bue(Suhn) Jerobeams, wird Kenig iba Israel im zweite Johr Asas, vum Kenig vu Juda, un regierte iba Israel zwei Johr 15,26 un (a) doet, was däm HERRN mißflegt, un wandelte in däm Wäg vu sinem Vada (Babbe) un in vu sinere Sinde, womit der Israel sindige gmacht het. 15,27 Aba Bascha, dr Bue(Suhn) Ahijas, üs däm Schtamm Issachar, macht ä Verschwörung gege nen un erschlat nen zue (a) Gibbeton, des d Philistern ghärt het. Denn Nadab un ganz Israel belagerten Gibbeton. 15,28 So tötete nen Bascha im dritte Johr Asas, vum Kenig vu Juda, un wird Kenig a vu sinere Schtatt. 15,29 Als sa(er) etze Kenig war, erschlat er des ganzi Huus Jerobeam; er glo hän au nit ä ibrig vum Huus Jerobeam, (a) bis sa(er) s ganz vutilgt het noh däm Wort vum HERRN, des sa(er) gsait het durch sinene Knecht Ahija vu Silo, 15,30 um dr Sinde Jerobeams wille, de na(er) doet un womit er Israel sindige macht un d HERRN, d Gott Israels, zum Zorn (Wuet) reizte.

15,31 Was aba me vu Nadab zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 15,32 Un s war Kreg zwische Asa un Bascha, däm Kenig vu Israel, ihr Läbä lang.

15,33 Im dritte Johr Asas, vum Kenig vu Juda, wird Bascha, dr Bue(Suhn) Ahijas, Kenig iba ganz Israel un regierte zue Tirza vieräzwanzig Johr. 15,34 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, un wandelte in däm Wäg Jerobeams un in vu sinere Sinde, womit er Israel sindige gmacht het.


16. Kapitel

16,1 S kummt aba des Wort vum HERRN zue Jehu, däm Bue(Suhn) Hananis, gege Bascha: 16,2 Wel (a) i(ich) di üs däm Schtaub obe ha un zum Firschte gmacht iba mi Volk Israel un dü doch wandelst in däm Wäg Jerobeams un mi Volk Israel sindige machsch, daß sie mi erzürnen durch ihri Sinde, 16,3 lueg, so will i(ich) üsrotte Bascha un si Huus un will di Huus mache (a) we des Huus Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats: 16,4 Wer vum Huus Baschas schtirbt in dr Schtadt, d soll de Hund frässä; un wer vu nem schtirbt uf däm Feld, d soll de Vegel vum Himmel frässä. (a)

16,5 Was aba me vu Bascha zue sag isch un was sa(er) doe het un sini tapferen Tade, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 16,6 Un Bascha legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige zue Tirza. Un si Bue(Suhn) Ela wird Kenig a vu sinere Schtatt. - 16,7 Au war des Wort vum HERRN durch d Prophete Jehu, d Bue(Suhn) Hananis, iba Bascha kumme un iba si Huus wägä all vum Unrechts, des sa(er) vor däm HERRN doet, nen zue erzürnen durch de Werke vu sinere Händ(Pfode), daß s nem ergoh soll we däm Huus Jerobeam, un wel la(er) des ausgetilgt het.

Rich Israel: Ela, Simri un Omri

16,8 Im sechsundzwanzigsten Johr Asas, vum Kenig vu Juda, wird Ela, dr Bue(Suhn) Baschas, Kenig iba Israel un regierte zue Tirza zwei Johr. 16,9 Aba si Knecht Simri, dr Oberschte iba de Hälfti dr Kriegswagen, macht ä Verschwörung gege nen. Na(Er) aba war in Tirza, trinkt un wird bsoffe im Huus Arzas, vum Hofmeisters in Tirza. 16,10 Un (a) Simri kummt inä un schlat nen dod im siebenundzwanzigsten Johr Asas, vum Kenig vu Juda, un wird Kenig a vu sinere Schtatt. 16,11 Un als sa(er) Kenig war un uf sinem Thron hockt, erschlat er des ganzi Huus Bascha un glo hän nigs ibrig, was männlich war, dzue sini Vuwandte un sini Freunde. 16,12 So vutilgt Simri des ganzi Huus Bascha noh rem Wort vum HERRN, des er iba Bascha gsait het durch d Prophete Jehu, 16,13 um all dr Sinde wille Baschas un vu sinem Bue(Suhn) Ela, de sie gmacht hän un durch de sie Israel sindige mache, d HERRN, d Gott Israels, zue erzürnen durch ihri Abgötterai. - 16,14 Was aba me vu Ela zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel.

16,15 Im siebenundzwanzigsten Johr Asas, vum Kenig vu Juda, wird Simri Kenig un regierte siebä Däg zue Tirza. Un des Volk lit vor (a) Gibbeton, des d Philistern ghärt het. 16,16 Als aba des Volk im Laga sag ghärt het, daß Simri ä Verschwörung gmacht un au d Kenig erschlagen het, do macht ganz Israel am selben Dag im Laga Omri, d Feldhauptmann, zum Kenig iba Israel. 16,17 Un Omri zeht ruf un ganz Israel mit nem vu Gibbeton, un sie belagerten Tirza. 16,18 Als aba Simri luegt, daß de Schtadt ignumme wäre wird, goht da(er) in d Burgturm im Huus vum Kenig un (a) isch vubrennt sich mit däm Huus vum Kenig un schtirbt 16,19 um vu sinere Sinde wille, de na(er) doe het, dodurch daß sa(er) doet, was däm HERRN mißflegt, un wandelte in däm Wäg Jerobeams un in vu sinere Sinde, de na(er) doet, daß sa(er) Israel sindige macht. - 16,20 Was aba me vu Simri zue sag isch un we na(er) ä Verschwörung macht, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel.

16,21 Domols deilt sich des Volk Israel in zwei Deil. Eine Hälfti hing Tibni a, däm Bue(Suhn) Ginats, un macht nen zum Kenig, de andere Hälfti aba hing Omri a. 16,22 Aba des Volk, des Omri anhing, wird schtärka als des Volk, des Tibni anhing, däm Bue(Suhn) Ginats. Un Tibni schtirbt; do wird Omri Kenig.

16,23 Im einunddreißigsten Johr Asas, vum Kenig vu Juda, wird Omri Kenig iba Israel un regierte zwöelf Johr, un dvu zue Tirza sechs Johr. 16,24 Na(Er) kaufte d Berg Samaria vu Schemer fir zwei Zentna Silba un bäut het uf däm Berg ä Schtadt un gheiße het sie Samaria noh rem Name Schemers, däm dr Berg ghärt het. 16,25 Un (a) Omri doet, was däm HERRN mißflegt, un trieb s ärga als alli, de vor nem gsi ware, 16,26 un wandelte in ällei Wäg Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, un in vu sinere Sinde, durch de der Israel sindige macht, daß sie d HERRN, d Gott Israels, gergaret hän(erziirntet) durch ihri Abgötterai.

16,27 Was aba me vu Omri zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, un sini tapferen Tade, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 16,28 Un Omri legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige zue Samaria. Un si Bue(Suhn) Ahab wird Kenig a vu sinere Schtatt.

Rich Israel: Ahab

16,29 Im achtunddreißigsten Johr Asas, vum Kenig vu Juda, wird Ahab, dr Bue(Suhn) Omris, Kenig iba Israel un regierte iba Israel zue Samaria zweiundzwanzig Johr 16,30 un doet, was däm HERRN mißflegt, me als alli, de vor nem gsi ware. 16,31 S war noh des Gringschte, daß sa(er) wandelte in dr Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats; er nimmt sogar Isebel, de Dochta Etbaals, vum Kenig dr Sidonier, zue d Wieb un goht hi un dene Baal un bäte nen a 16,32 un richte nem ä Altar uf im Tempel Baals, d er nem zue Samaria bäut het, (a) (b) (c) 16,33 un macht ä Bild dr Aschera, so daß Ahab me doet, d HERRN, d Gott Israels, zue erzürnen, als alli Kenig vu Israel, de vor nem gsi ware.

16,34 Zue d selben Ziit bäut het Hïl vu Bethel Jericho wieda uf. (a) S brobiert nen sinene erstgeborenen Bue(Suhn) Abiram, als sa(er) d Grund legt, un sinene jingschte Bue(Suhn) Segub, als sa(er) de Tore einsetzte, noh rem Wort vum HERRN, des sa(er) gsait het durch Josua, d Bue(Suhn) Nuns.


17. Kapitel

17,1 Un s sait Elia, dr Tischbiter, üs Tischbe in Gilead zue Ahab: So wohr dr HERR, dr Gott Israels, läbt, vor rem i(ich) schtand: (a) (b) (c) (d) s soll de Johr nit Tau noh Rägä kumme, i(ich) sag s denn.

17,2 Do kummt des Wort vum HERRN zue nem: 17,3 Gang wäg vu do un wende di noh Oschte un verbirg di am Bach Krit, dr zum Jordan fleßt. 17,4 Un dü sollsch üs däm Bach trinke, un i(ich) ha d Rabe bpfohle, daß sie di dert vusorge soll. 17,5 Na(Er) aba goht hi un doet noh rem Wort vum HERRN un het sich anekockt sich ane am Bach Krit, dr zum Jordan fleßt. 17,6 Un de Rabe bringe nem Brot un Fleisch vum Morge un vum Obend, un na(er) trinkt üs däm Bach. 17,7 Un s isch bassiert noh einiger Ziit, daß dr Bach vertrocknete; denn s war kei Rägä im Land. 17,8 Do kummt des Wort vum HERRN zue nem: 17,9 Mach di uf un gang noh Zarpat, des bi Sidon lit, un blieb dert; denn i(ich) ha dert eina Witwe bpfohle, di zue vusorge. (a) 17,10 Un na(er) macht sich uf un goht noh Zarpat. Un als sa(er) a des Dor dr Schtadt kummt, lueg, do war ä Witwe, de las Holz uf. Un na(er) reft ihr zue un sait: Hole ma(mir) ä weng Wassa im Gfäß, daß i(ich) trinke! 17,11 Un als sie inegoht zue holen, reft er ihr noh un sait: Bringe ma(mir) au ä Bissen Brot mit! 17,12 Sie sait: So wohr dr HERR, di Gott, läbt: i(ich) ha nigs Gebackenes, nur ä Hampfle Mehl im Hafe un ä weng El im Krueg. Un lueg, i(ich) hab ä Scheit Holz odr zwei ufgläse un gang heim un will ma(mir) un minem Bue(Suhn) zuerichte, daß ma(mir) ässä - un schterbe. 17,13 Elia sait zue ihr: Fircht di nit! Gang hi un mach's, we dü gsait hesch. Doch mache zerscht ma(mir) ebis Gebackenes dvu un bringe ma(mir)'s üsä; dir aba un dinem Bue(Suhn) sollsch dü dnohch au ebis bache. 17,14 Denn des sait dr HERR, dr Gott Israels: Das Mehl im Hafe soll nit gässä(vuzehrt) wäre, un (a) däm Ölkrug soll nigs mangeln bis uf d Dag, a däm dr HERR regnen losse wird uf Erde. 17,15 Sie goht hi un doet, we Elia gsait het. Un na(er) ißt un sie au un ihr Bue(Suhn) Dag um Dag. 17,16 Das Mehl im Hafe wird nit gässä(vuzehrt), un däm Ölkrug mangelte nigs noh rem Wort vum HERRN, des sa(er) durch Elia gsait het.

17,17 Un noh däne Gschichte wird dr Bue(Suhn) vu sinere Hauswirtin krank, un sini Kranket wird so schwer, daß kei Odem me in nem bliebt. 17,18 Un sie sait zue Elia: Was hab i(ich) mit dir zue schaffe, dü Ma Gottes? Dü bisch zue ma(mir) kumme, daß wägä ma(mir) Sinde denkt un mi Bue(Suhn) umbrocht wird. 17,19 Na(Er) sait zue ihr: Gib ma(mir) di Bue(Suhn)! Un na(er) nimmt nen vu ihrem Schoß un goht nuf ins Obagmach, wo na(er) gwohnt het, un legt nen uf si Bett 17,20 un reft d HERRN a un sait: HERR, mi Gott, doesch dü sogar dr Witwe, bi dr i(ich) ä Gascht bi, so Beses a, daß dü ihrem Bue(Suhn) umbringsch? 17,21 Un na(er) legt sich uf des Kind draimol un reft d HERRN a un sait: HERR, mi Gott, loß si Läbä in des Kind zruckgo!a 17,22 Un dr HERR erhörte de Schtimm Elias, un des Läbä kehrt in des Kind zruck, un s wird wieda lebändig. 17,23 Un Elia nimmt des Kind un hole s nab vum Obagmach ins Huus un (a) (b) git s vu sinere Muetter un sait: Sieh do, di Bue(Suhn) läbt! 17,24 Un de Wieb sait zue Elia: Etze erkenne i(ich), daß dü ä Ma Gottes bisch, un vum HERRN Wort in dinem Mul (Gosch) isch Wohret.


18. Kapitel

Das Gottesurteil uf däm Karmel

18,1 Nohch eina lange Ziit kummt des Wort vum HERRN zue Elia, im dritte Johr: Gang hi un zeig di Ahab, denn i(ich) will regnen losse uf d Bode. 18,2 Un Elia goht hi, um sich Ahab zue zeigä.

.Es war aba ä großi Hungasnot in Samaria. 18,3 Un Ahab reft Obadja, sinene Hofmeister - Obadja aba firchtet d HERRN arg; 18,4 denn als Isebel de Prophete vum HERRN ausrottete, nimmt Obadja hundat Prophete un versteckte sie in Höhlen, do fuchzig un do fuchzig, un vusorgt sie mit Brot un Wassa -; 18,5 un Ahab sait zue Obadja: Wohlan, ma(mir) wen durchs Land zeh zue ällei Wassaquelle un Bächen, ob ma(mir) Gras find un de Ross un Maultiere gregä kennte, dmit nit ällei Viecha umkummt. 18,6 Un sie deilten sich ins Land, daß sie s durchzogen. Ahab zeht ällei uf däm ä Wäg un Obadja au ällei uf däm anderem Wäg.

18,7 Als etze Obadja uf däm Wäg war, lueg, do trifft da Elia. Un als er nen erkennt, flegt er uf si Üsgsäh un sait: Bisch dü s nit, Elia, mi Herr? 18,8 Na(Er) sait: Jo! Gang hi un sag dinem Herrn: Lueg, Elia isch do! 18,9 Obadja aba sait: Was hab i(ich) gsindigt, daß dü di Knecht in de Händ(Pfode) Ahabs ge willsch, daß sa(er) mi umbringt? 18,10 So wohr dr HERR, di Gott, läbt: s git kei Volk noh Kenigrich, wohi mi Herr nit gschickt het, di zue sueche. Un wenn sie sag: Na(Er) isch nit do, nimmt da(er) ä Eid vum Kenigrich un Volk, daß ma di nit gfunde het. 18,11 Un etze saisch dü: Gang hi, sag dinem Herrn: Lueg, Elia isch do! 18,12 Wenn i(ich) etze hinginge vu dir, so kennt di dr Geischt vum HERRN entführen, un i(ich) wüßt nit wohi; un wenn i(ich) dann(dnoh) käme un gsait het s Ahab a un na(er) fände di nit, so tötete er mi. Un doch firchtet di Knecht d HERRN vu vu sinere klei uf. 18,13 Isch's minem Herrn Elia nit vurote(agsait,aditet), was i(ich) doe ha, als Isebel de Prophete vum HERRN tötete? Daß i(ich) vu d Prophete vum HERRN hundat versteckte, do fuchzig un do fuchzig, in Höhlen un vusorgt sie mit Brot un Wassa? 18,14 Un etze saisch dü: Gang hi, sag dinem Herrn: Elia isch do! Dann(Dnoh) wird er mi umbringe. 18,15 Elia sait: So wohr dr HERR Zebaoth läbt, vor rem i(ich) schtand: i(ich) will mi nem hiit zeigä.

18,16 Do goht Obadja hi Ahab entgegä un gsait het s nem a. Un Ahab goht hi Elia entgegä. 18,17 Un als Ahab Elia luegt, sait Ahab zue nem: Bisch dü etze do, (a) dr Israel ins Ungliick schtirzt? 18,18 (a) Na(Er) aba sait: Nit i(ich) stürze Israel ins Ungliick, sundern dü un vu dinem Vada (Babbe) Huus dodurch, daß ihr vum HERRN Gebote vulo hän un wandelt d Baalen noh. 18,19 Wohlan, so schick etze hi un vusammel zue ma(mir) ganz Israel uf d Berg Karmel un de vierhundertundfünfzig Prophete Baals, au de vierhundat Prophete dr Aschera, de vum Disch Isebels ässä. 18,20 So schickt Ahab hi zue ganz Israel un vusammlet de Prophete uf d Berg Karmel.

18,21 Do kummt Elia zue ällei Volk un sait: We lang (a) (b) hinket ihr uf beidi Site? Isch dr HERR Gott, so wandelt nem noh, isch's aba Baal, so wandelt nem noh. Un des Volk git zantwort nem nigs. 18,22 Do sait Elia zum Volk: I(Ich) bi ällei ibrigbliebe als Prophet vum HERRN, aba de Prophete Baals sin vierhundertundfünfzig Ma. 18,23 So gen uns(us) etze zwei jungi Schtier un len sie wählen ä Schtier un nen zerstücken un ufs Holz lege, aba kei Fiir dra lege; dann(dnoh) will i(ich) d anderem Schtier nähmä un ufs Holz lege un au kei Fiir dra lege. 18,24 Un rueft ihr d Name äires Gottes a, aba i(ich) will d Name vum HERRN aruefe. Wela Gott etze (a) mit Fiir sage wird, dr isch wohr Gott. Un des ganzi Volk git zantwort un sait: Das isch recht. 18,25 Un Elia sait zue d Prophete Baals: Wählt ihr ä Schtier un richte zerscht zue, denn ihr sin vieli, un rueft d Name äires Gottes a, aba legt kei Fiir dra. 18,26 Un sie nähmä d Schtier, d ma nene git, un richteten zue un refe d Name Baals a vum Morge bis zum Mittag un sag: Baal, erhöre uns(us)! Aba s war do keini Schtimm noh Antwort. Un sie hinkten um d Altar, d sie gmacht hän. 18,27 Als s etze Mittag wird, vuschpotte sie Elia un sait: Ruft lut! Denn na(er) isch jo ä Gott; er isch in s denke odr het zue schaffe odr isch iba Land odr schloft villicht, daß sa(er) aufwache. 18,28 Un sie refe lut un ritzten sich mit Messan un Spießen noh ihra Art, bis ihr Bloet herabfloß. 18,29 Als aba dr Mittag vugange war, ware sie in Vuzickig(Wahn) bis um de Ziit, zue dr ma des (a) Schpeiseopfa darbringt; aba do war keini Schtimm noh Antwort noh eina, dr aufmerkte.

18,30 Do sait Elia zue ällei Volk: Kummt her zue ma(mir)! Un als ällei Volk zue nem kummt, bäut het da(er) d Altar vum HERRN wieda uf, dr vubroche war, 18,31 un nimmt (a) zwöelf Schtei (Wackes) noh dr Zahl dr Schtämm dr Buebä(Sühn) Jakobs - zue däm des Wort vum HERRN ergangen war: Dü sollsch (b) Israel heiße - 18,32 un bäut het vu d Schtei (Wackes) ä Altar im Name vum HERRN un macht um d Altar her ä Graben, so breit we fir zwei Kornmaß Üssaat, 18,33 un richte des Holz zue un zerstückte d Schtier un legt nen ufs Holz. 18,34 Un Elia sait: Holt vier Eima voll Wassa un gießt s uf des Brandopfa un ufs Holz! Un na(er) sait: Den's noh eimol! Un sie gmacht hän's noh eimol. Un na(er) sait: Den's zum drittenmal! Un sie gmacht hän's zum drittenmal. 18,35 Un des Wassa lauft um d Altar her, un dr Graben wird au voll Wassa. 18,36 Un als s Ziit war, des Schpeiseopfa zue opfare, kummt dr Prophet Elia dzue un sait: HERR, Gott Abrahams, Isaaks un Israels, loß hiit kundwerden, daß dü Gott in Israel bisch un i(ich) di Knecht un daß i(ich) des ällei noh dinem Wort doe ha! 18,37 Erhöre mi, HERR, erhöre mi, dmit des Volk wißet da, daß dü, HERR, Gott bisch un ihr Herz wieda zue dir kehrst! 18,38 Do flegt (a) des Fiir vum HERRN rab un fraß Brandopfa, Holz, Schtei (Wackes) un Erde un leckte des Wassa uf im Graben. 18,39 Als des ällei Volk luegt, flege sie uf ihr Gsicht(Visasch) un sag: Der HERR isch Gott, dr HERR isch Gott! 18,40 Elia aba sait zue nene: (a) (b) Grieft de Prophete Baals, daß keina vu nene verwitsch! Un sie packt sie. Un Elia fihrt sie nab a d Bach Kischon un tötete sie dert.

18,41 a Un Elia sait zue Ahab: Zieh nuf, iß un trink; denn s rauscht, als wot s arg regnen. 18,42 Un als Ahab hinaufzog, um zue ässä un zue trinke, goht Elia uf d Gipfel vum Karmel un buckt sich zue d Erde un hebet (haltet) si Schädel zwische sini Knie 18,43 un sait zue sinem Diena: Gang nuf un lueg zum Meer! Na(Er) goht nuf un luegt un sait: S isch nigs do. Elia sait: Gang wieda hi, un dr Diena goht wieda hi, siebemol. 18,44 Un bim siebtenmal sait da(er): Lueg, s schtiegt ä kleini Wolke uf üs däm Meer we vumä Ma Hand. Elia sait: Gang hi un sag Ahab: Spann a un fahre nab, dmit di dr Rägä nit ufhaltet! 18,45 Un bvor ma sich's vusäh het, wird dr Himmel schwarz vu Wolke un Wind, un s kummt ä große Rägä. Ahab aba fahrt nab noh Jesreel. 18,46 Un de Hand vum HERRN kummt iba Elia, un na(er) girtletet sini Lenden un lauft vor Ahab hi, bis sa(er) kummt noh Jesreel.


19. Kapitel

Elia am Horeb

19,1 Un Ahab gsait het Isebel ällei, was Elia doe het un we na(er) alli Prophete Baals mit däm Schwert umbrocht het. 19,2 Do schickt Isebel ä Laufbursch(Bote) zue Elia un glo hän nem sag: Di Götta soll ma(mir) des un des doe, wenn i(ich) nit morge um de Ziit dir doets, we dü däne doe hesch! 19,3 Do firchtet er sich, macht sich uf un lauft um si Läbä un kummt noh Beerscheba in Juda un glo hän sinene Diena dert. 19,4 Na(Er) aba goht hi in de Wüschte ä Dagesreise wiet un kummt un het sich anekockt sich unda ä Wacholder un winscht sich zue schterbe un sait: S isch gnoe, (a) (b) so nimm etze, HERR, mi Seele; i(ich) bi nit bessa als mi Vädare. 19,5 Un na(er) legt sich hi un schloft unda däm Wacholder. Un lueg, ä Engel rihrt nen a un sait zue nem: Schtand uf un iß! 19,6 Un na(er) luegt sich um, un lueg, zue sinene Häupten lit ä geröstetes Brot un ä Krueg mit Wassa. Un als sa(er) gässä un trunke het, legt er sich wieda schlofe. 19,7 Un dr Engel vum HERRN kummt zum zweitenmol wieda un rihrt nen a un sait: Schtand uf un iß! Denn dü hesch ä weiten Wäg vor dir. 19,8 Un na(er) schtoht uf un ißt un trinkt un goht durch de Kraft dr Ässä (a) vierzig Däg un vierzig Nächte bis zum Berg Gottes, däm Horeb. 19,9 Un na(er) kummt dert in ä Höhle un bliebt dert iba Nacht. Un lueg, des Wort vum HERRN kummt zue nem: Was machsch dü do, Elia? 19,10 Na(Er) sait: (a) (b) I(Ich) ha geeifert fir d HERRN, d Gott Zebaoth; denn (c) (d) Israel het di Packt(Abkumme) vulo un di Altäre vubroche un di Prophete mit däm Schwert umbrocht, un i(ich) bi ällei ibrigbliebe, un sie vulange dnohch, daß sie ma(mir) mi Läbä nähmä. 19,11 Der Herr sait: Gang üsä un kumm hi uf d Berg vor d HERRN! Un lueg, (a) dr HERR wird vorbäigo. Un ä große, schtarker Wind, dr de Berg vuriß un de Felse vubricht, kummt vor rem HERRN her; dr HERR aba war nit im Winde. Nohch däm Wind aba kummt ä Erdbebe; aba dr HERR war nit im Erdbebe. 19,12 Un noh rem Erdbebe kummt ä Fiir; aba dr HERR war nit im Fiir. Un noh rem Fiir kummt ä stilles, sanftes Sausen. 19,13 Als des Elia ghärt het, vuhillt er si Üsgsäh mit sinem Mandel un goht üsä un kummt in d Igang dr Höhle. Un lueg, do kummt ä Schtimm zue nem un sait: Was hesch dü do zue doe, Elia? 19,14 Na(Er) sait: I(Ich) ha fir d HERRN, d Gott Zebaoth, geeifert; denn Israel het di Packt(Abkumme) vulo, di Altäre vubroche, di Prophete mit däm Schwert umbrocht, un i(ich) bi ällei ibrigbliebe, un sie vulange dnohch, daß sie ma(mir) des Läbä nähmä. 19,15 Aba dr HERR sait zue nem: Gang wieda vu dinem Wäg durch de Wüschte noh Damaskus un gang inä un salbe (a) Hasaël zum Kenig iba Aram 19,16 un aJehu, d Bue(Suhn) Nimschis, zum Kenig iba Israel un Elisa, d Bue(Suhn) Schafats, vu Abel-Mehola zum Prophete a dinere Schtatt. 19,17 Un s soll bassiere: Wer däm Schwert Hasaëls entrinnt, d soll Jehu umbringe, un wer däm Schwert Jehuus entrinnt, d soll Elisa umbringe. 19,18 Un (a) i(ich) will ibriglo siebedusig in Israel, alli Knie, de sich nit krumm gmacht hän vor Baal, un jede Mul (Gosch), dr nen nit geküßt het.

19,19 Un Elia goht vu dert wäg un findet Elisa, d Bue(Suhn) Schafats, als sa(er) pflügte mit zwöelf Jochen vor sich her, un na(er) war selbscht bi däm zwölften. Un Elia goht zue nem un wirft sinene Mandel iba nen. 19,20 Un na(er) vuloßt de Rinda un lauft Elia noh un sait: (a) Loß mi minem Vada (Babbe) un mi Muetter küsse, dann(dnoh) will i(ich) dir nohchfolge. Na(Er) sait zue nem: Wohlan, kähre um! Bedenke, was i(ich) dir doe ha! 19,21 Un Elisa drillt sich vu nem wäg un nimmt ä Joch Rinda un opferte s un mit d Jochen dr Rinda kochte er des Fleisch un git's d Lit, daß sie ässä. Un na(er) macht sich uf un goht Elia noh un dene nem.


20. Kapitel

Ahabs Kriege mit däm Kenig Ben-Hadad

20,1 Un Ben-Hadad, dr Kenig vu Aram, vusammlet sini ganzi Streitmacht, un s ware zweiunddreißig Kenig mit nem un Roß un Kärre. Un na(er) zeht ruf un belagerte Samaria un kämpfte gege de Schtadt 20,2 un schickt Laufbursch(Bote) zue Ahab, däm Kenig vu Israel, in de Schtadt un glo hän nem sag: 20,3 So sait Ben-Hadad: Di Silba un di Gold isch mi, un di Wieba un di beschte Buebä(Sühn) sin au mi. 20,4 Der Kenig vu Israel git zantwort un sait: Mi Herr un Kenig, we dü gsait hesch! I(Ich) bi di un ällei, was i(ich) ha. 20,5 Aba de Laufbursch(Bote) kumme zruck un sag: So sait Ben-Hadad: I(Ich) ha zue dir gschickt un sag losse: Di Silba un di Gold, di Wieba un di Buebä(Sühn) sollsch dü ma(mir) ge. 20,6 Doch will i(ich) morge um de Ziit mi Lit zue dir schicke, daß sie di Huus un de Hiisa dinere Untertanen durchsueche, un was nene gfallt, soll sie nähmä un wegtragen. 20,7 Do reft dr Kenig vu Israel alli Älteschte vum Land zue sich un sait: Merkt doch un luege, we bese er's meinet! Na(Er) het zue ma(mir) gschickt um mi Wieba un Buebä(Sühn), Silba un Gold, un i(ich) hab nem nigs verweigert. 20,8 Do sag zue nem alli Älteschte un ällei Volk: Dü sollsch nit folg un nit iwillige. 20,9 Un Ahab sait zue d Laufbursch(Bote) Ben- Hadads: Sagt minem Herrn, däm Kenig: Alles, was dü zerscht dinem Knecht entboten hesch, will i(ich) doe; aba des ka i(ich) nit doe. Un de Laufbursch(Bote) goht hi un sage nem des wieda. 20,10 Do schickt Ben-Hadad zue nem un glo hän nem sag: Di Götta soll ma(mir) des un des doe, wenn dr Schtaub Samarias gnoe si soll, de Händ(Pfode) dr Lit zue fille, de mit ma(mir) zeh! 20,11 Aba dr Kenig vu Israel git zantwort: Sagt nem: Wer d Harnisch alegt, soll sich nit rehme we dr, dr nen abgelegt het. 20,12 Als des Ben-Hadad ghärt het, dr gerad mit d Kenige in d Zelten trinkt, sait da(er) zue sinene Lit: Grieft a! Un sie griffen de Schtadt a.

20,13 Un lueg, ä Prophet kummt zue Ahab, däm Kenig vu Israel, un sait: Des sait dr HERR: Siehsch dü de großi Schar Lit? Gwiß, i(ich) will sie hiit in di Hand ge, daß dü wisse sollsch: I(Ich) bi dr HERR. 20,14 Ahab sait: Durch wen soll's bassiere? Na(Er) sait: So sait dr HERR: Durch de Lit dr Landvögte. Ahab sait: Wer soll de Schlacht beginnen? Na(Er) sait: Dü. 20,15 Do zählte Ahab de Lit dr Landvögte, un s ware zweihundertzweiunddreißig; un noh nene zählte er des ganzi Volk Israel, un s ware siebedusig Ma. 20,16 Un sie zehn üs am Mittag. Ben- Hadad aba trinkt un war bsoffe im Zeltlager samt d zweiunddreißig Kenige, de nem zue Hilfe kumme ware. 20,17 Un de Lit dr Landvögte zehn zerscht üs. Ben-Hadad aba het Lit usgsandt; de bringe nem Botschaft un sag: S zeh Manne(Männa) üs Samaria rah. 20,18 Na(Er) sait: Grieft sie lebändig, ob sie etze zum Friede odr zum Kampf üsgzoge sin! 20,19 Als aba de Lit dr Landvögte üs dr Schtadt herausgezogen ware un des Heer nene noh, 20,20 erschlat jeda d, dr vor nen kummt. Un de Aramäer haue ab, un Israel jagte nene noh. Aba Ben-Hadad, dr Kenig vu Aram, enkumm uf nem Roß, un Gschpann mit nem. 20,21 Un dr Kenig vu Israel zeht üs un schlat Roß un Kärre. So schlat da(er) de Aramäer in eina große Schlacht.

20,22 Do kummt dr Prophet zum Kenig vu Israel un sait zue nem: Wohlan, rüste di un merke uf un lueg zue, was dü doesch! Denn dr Kenig vu Aram wird gege di rufzeh, wenn des Johr um isch.

20,23 Aba de Greschte vum Kenig vu Aram sag zue nem: Ihre Götta sin Berggötter, drum hän sie uns(us) ibawunde (bsiegt). Aba wenn ma(mir) mit nene in dr Ebene kämpfen kennte - was gilt's, ma(mir) wen sie ibawinde! 20,24 Doe etze des: Hock de Kenig alli ab un hock Schtadthaltr a ihri Schtell 20,25 un schaffe dir ä Heer, we des Heer war, des dü vulore hesch, un ebensoviele Ross un Kärre we zvor, un loß uns(us) gege sie kämpfen in dr Ebene - was gilt's, ma(mir) wäre sie ibawinde! Na(Er) ghorcht ihra Schtimm un doet des. 20,26 Als etze des Johr um war, bot Ben-Hadad de Aramäer uf un zeht ruf noh Afek, um gege Israel zue kämpfen. 20,27 Un Israel wird au aufgeboten, vusorgt sich un zeht hi nene entgegä un lagerte sich nene gegeiba we zwei kleini Herden Ziegen. Vu d Aramäern aba war des Land voll.

20,28 Un s kummt dr Ma Gottes dzue un sait zum Kenig vu Israel: So sait dr HERR: Wel de Aramäer gsait hän, dr HERR isch ä Gott dr Berg un nit ä Gott dr Däla, so ha i(ich) de großi Schar Lit in di Hand ge, dmit ihr wißet da: (a) I(Ich) bi dr HERR. 20,29 Un sie gläge sin änanda gegeiba siebä Däg. Am siebte Däg zehn sie in d Kampf, un Israel schlat vu d Aramäern hunderttausend Ma Fußvolk a nem Dag. 20,30 Un de ibrige haue ab noh Afek in de Schtadt, un de Mure flegt uf de Ibrigbliebene, siebenundzwanzigtausend Ma.

.Und au Ben-Hadad floh in de Schtadt un verkroch sich vu eina Kamma in de andere. 20,31 Do sag sini Greschte zue nem: Lueg, ma(mir) hän ghärt , daß de Kenig vum Huus Israel barmherzige Kenig sin. So len uns(us) Säck um unsari Lenden doe un Stricke um unsari Kepfe un zum Kenig vu Israel nusgoh; villicht losst er di am Läbä. 20,32 Un sie gürteten Säck um ihri Lenden un Stricke um ihri Kepfe un kumme zum Kenig vu Israel un sag: Di Knecht Ben-Hadad losst dir sag: Loß mi doch am Läbä! Na(Er) aba sait: Lebt er noh? Na(Er) isch mi Brueda! 20,33 Un de Manne(Männa) nähmä s als ä guetes Zeiche un sag: Jo, Ben- Hadad isch di Brueda. Na(Er) sait: Gehn un hole nen! Do goht Ben-Hadad zue nem üsä. Un Ahab glo hän nen uf d Kärre schtiege. 20,34 Un Ben-Hadad sait zue nem: Di Schtädt, de mi Vada (Babbe) dinem Vada (Babbe) gnumme het, will i(ich) dir zurückgeben, un mache dü dir Märkte in Damaskus, we mi Vada (Babbe) in Samaria doe het. Un Ahab sait: I(Ich) will di uf däne Packt(Abkumme) hi zeh losse. Do schloß er mit nem d Packt(Abkumme) un glo hän nen zeh.

20,35 Do sait ä Ma vu d Prophetenjüngern zue sinem Nächschte uf vum HERRN Gebot: Schlage mi! Na(Er) aba weigerte sich, nen zue schlat. 20,36 Do sait da(er) zue nem: Wel dü dr Schtimm vum HERRN nit ghert hesch, lueg, so wird di ä (a) Löwe schlat, wenn dü vu ma(mir) gohsch. Un als sa(er) vu nem goht, findet nen ä Löwe un schlat nen. 20,37 Un dr Prophet findet ä anderem Ma un sait: Schlage mi! Un dr Ma schlat nen wund. 20,38 Do goht dr Prophet hi, kummt a d Wäg, d dr Kenig zeht, un vuhillt si Gsicht(Visasch) mit eina Binde. 20,39 Un als dr Kenig vorüberzog, reft er d Kenig a un sait: Di Knecht war üsgzoge in de Schlacht. Un lueg, ä Ma kummt zue ma(mir) un hole ma(mir) ä un sait: Bewache däne Ma; wenn ma nen vermissen wird, (a) so soll di Läbä fir si Läbä einstehen, odr dü sollsch ä Zentna Silba zahle. 20,40 Un als di Knecht do un do zue doe het, war dr Ma nimi do. Der Kenig vu Israel sait zue nem: Das isch di Urdeil; dü hesch's selbscht gfallt. 20,41 Do doet da(er) schnell de Binde vu sinem Gsicht(Visasch), un dr Kenig vu Israel erkennt, daß sa(er) eina dr Prophete war. 20,42 Un na(er) sait zue nem: Des sait dr HERR: Wel dü d Ma, uf däm mi Bann lit, vu dir wäre hesch, so soll di Läbä fir si Läbä einstehen un di Volk fir si Volk. 20,43 Aba dr Kenig vu Israel zeht heim, volla Unmut un zornig, un kummt noh Samaria.


21. Kapitel

Nabots Wiberg

21,1 Nohch däne Gschichte begab s sich: Nabot, ä Jesreeliter, het ä Wiberg in Jesreel, bi däm Palascht Ahabs, vum Kenig vu Samaria. 21,2 Un Ahab schwätzt mit Nabot un sait: Gib ma(mir) di Wiberg; i(ich) will ma(mir) ä Kohlgarten drus mache, wel la(er) so nooch a minem Huus lit. I(Ich) will dir ä besseren Wiberg dfir ge, odr, wenn dir's gfallt, will i(ich) dir Silba dfir ge, soviel er wert isch. 21,3 Aba Nabot sait zue Ahab: Das lasse dr HERR wiet vu ma(mir) si, daß i(ich) dir wägä ma(mir) Vädare Erbe ge soll!

21,4 Do kummt Ahab heim volla Unmut un zornig um vum Wortes wille, des Nabot, dr Jesreeliter, zue nem gsait het: I(Ich) will dir wägä ma(mir) Vädare Erbe nit ge. Un na(er) legt sich uf si Bett un drillt si Üsgsäh ab un ißt nit. 21,5 Do kummt sini Wieb Isebel zue nem inä un schwätzt mit nem: Was isch's, daß di Geischt so volla Unmut isch un daß dü nit issest? 21,6 Na(Er) sait zue ihr: I(Ich) ha mit Nabot, däm Jesreeliter, gsait un gsait: Gib ma(mir) di Wiberg fir Geld, odr, wenn s dir liebe isch, will i(ich) dir ä anderem dfir ge. Na(Er) aba sait: I(Ich) will dir minem Wiberg nit ge. 21,7 Do sait sini Wieb Isebel zue nem: Dü bisch doch Kenig iba Israel! Schtand uf un iß un isch guete Mutes! I(Ich) wäre dir d Wiberg Nabots, vum Jesreeliters, verschaffen.

21,8 Un sie schribt Bref unda Ahabs Name un versiegelte sie mit sinem Siegel un schickt sie zue d Älteschte un Obere, de mit Nabot in vu sinere Schtadt huuste. 21,9 Un schribt in d Bref: Len ä Faschte üsruefe un hockt Nabot obena im Volk, 21,10 un stellt nem (a) (b) zwei ruchlose Manne(Männa) gegeiba, de do zeugen un schwätze: (c) Dü hesch Gott un d Kenig gläschtert! Un fihrt nen üsä un steinigt nen, daß sa(er) schtirbt. 21,11 Un de Älteschte un Obere, de mit nem in vu sinere Schtadt huuste, gmacht hän, we nene Isebel entboten het, we sie in d Bref gschriebe het, de sie zue nene schickt, 21,12 un sie len ä Faschte üsruefe un len Nabot obena im Volk hocke. 21,13 Do kumme de zwei ruchlosen Manne(Männa) un schtelle sich nem gegeiba un vuklage Nabot vor rem Volk un sag: Nabot het Gott un d Kenig gläschtert! Do fihre sie nen vor de Schtadt üsä un schteinigte nen, daß er schtirbt. 21,14 Un sie schickte zue Isebel un len ihr sag: Nabot isch gschteinigt un dod. 21,15 Als aba Isebel ghärt het, daß Nabot gschteinigt un dod war, sait sie zue Ahab: Schtand uf un nimm in Hab un Guet d Wiberg Nabots, vum Jesreeliters, dr sich gweigat het, nen dir fir Geld z ge; denn Nabot läbt nit me, sundern isch dod. 21,16 Als Ahab ghärt het, daß Nabot dod war, schtoht er uf, um hinabzugehen zum Wiberge Nabots, vum Jesreeliters, un nen in Hab un Guet z neh.

21,17 Aba des Wort vum HERRN kummt zue Elia, däm Tischbiter: 21,18 Mach di uf un gang nab Ahab, däm Kenig vu Israel zue Samaria, entgegä - lueg, er isch im Wiberge Nabots, wohi er hinabgegangen isch, um nen in Hab un Guet z neh - 21,19 un sait mit nem un sag: Des sait dr HERR: Dü hesch gemordet, dzue au fremdes Erbe geraubt! An dr Platz, wo Hund des Bloet Nabots geleckt hän, (a) soll Hund au di Bloet lecken. 21,20 Un Ahab sait zue Elia: Hesch dü mi gfunde, mi Feind? Na(Er) aba sait: Jo, i(ich) ha di gfunde, wel dü di vukauft hesch, Unrecht zue doe vor rem HERRN. 21,21 Lueg, i(ich) will Unheil iba di bringe un di vutilge samt di Nohchkumme un (a) will vu Ahab üsrotte, was männlich isch, bis uf d letschte Ma in Israel 21,22 un will di Huus mache we des (a) Huus Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, un we des (b) Huus Baschas, vum Bue(Suhn) Ahijas, um vum Zorn (Wuet)s wille, daß dü mi erzürnt un Israel sindige gmacht hesch. 21,23 Un au iba Isebel het dr HERR gsait un gsait: (a) Di Hund soll Isebel frässä a dr Mure Jesreels. 21,24 Wer vu Ahab schtirbt in dr Schtadt, d soll de Hund frässä, un wer uf däm Feld schtirbt, d soll de Vegel unda däm Himmel frässä.

21,25 S war nemads, dr sich so vukauft het, Unrecht zue doe vor rem HERRN we Ahab, d sini Wieb Isebel vufihrt het. 21,26 Un na(er) vusindigt sich dodurch ganz, daß sa(er) d Götze nachwandelte, ganz we de Amorita doe hän, de dr HERR vor Israel vutriebe het.

21,27 Als aba Ahab de Wort ghärt het, vuriß er sini Kleida un legt ä härenes Duech um sinene Leib (Ranze) un fastete un schloft drin un goht bedrückt einher. 21,28 Un des Wort vum HERRN kummt zue Elia, däm Tischbiter: 21,29 Hesch dü nit gsähne, we sich Ahab vor ma(mir) demuetig gmacht het? Wel er sich etze vor ma(mir) demuetig gmacht het, will i(ich) des Unheil nit kumme losse zue sinene Läbziite, aba (a) zue vu sinem Bue(Suhn) Läbziite will i(ich) des Unheil iba si Huus bringe.


22. Kapitel

Ahabs Kreg gege de Aramäer, Michas Wissagig un Ahabs Untagang (Abgsofe)

(vgl. 2. Chr 18)

22,1 Un s vergingen dräi Johr, daß kei Kreg war zwische d Aramäern un Israel. 22,2 Im dritte Johr aba zeht aJoschafat, dr Kenig vu Juda, nab zum Kenig vu Israel. 22,3 Un dr Kenig vu Israel sait zue sinene Greschte: Wisset ihr nit, daß (a) Ramot in Gilead unsa isch, un ma(mir) hocke schtill un nähmä s nit däm Kenig vu Aram ab? 22,4 Un na(er) sait zue Joschafat: Willsch dü mit ma(mir) zeh in d Kampf gege Ramot in Gilead? Joschafat sait zum Kenig vu Israel: (a) I(Ich) will si we dü, un mi Volk we di Volk, un mi Ross we di Ross.

22,5 Un Joschafat sait zum Kenig vu Israel: Frog doch zerscht noh rem Wort vum HERRN! 22,6 Do vusammlet dr Kenig vu Israel Prophete, etwa vierhundat Ma, un sait zue nene: Soll i(ich) gege Ramot in Gilead in d Kampf zeh, odr soll ich's losse? Sie sag: Zieh nuf! Der Herr wird's in de Hand vum Kenig ge. 22,7 Joschafat aba sait: Isch do kei Prophet vum HERRN me, daß ma(mir) durch nen d Herrn bfroge?a 22,8 Der Kenig vu Israel sait zue Joschafat: S isch noh eina do, Micha, dr Bue(Suhn) Jimlas, durch d ma d HERRN bfroge ka. Aba i(ich) bi nem gram; denn na(er) weissagt ma(mir) nigs Guetes, sundern nur Beses. Joschafat sait: Der Kenig sait so nit!a 22,9 Do reft dr Kenig vu Israel ä Kämmerer un sait: Bringe schnell her Micha, d Bue(Suhn) Jimlas!

22,10 Der Kenig vu Israel aba un Joschafat, dr Kenig vu Juda, hocke jeda uf sinem Thron in ihrem kenigliche Kleida uf däm Platz vor rem Dor Samarias, un alli Prophete fange a, vor nene zue weissagen. 22,11 Un Zedekia, dr Bue(Suhn) Kenaanas, het sich iserne Herna gmacht un sait: Des sait dr HERR: Domit wirsch dü de Aramäer niederstoßen, bis dü sie vernichtest. 22,12 Un alli Prophete weissagten ebeso un sag: Zieh hi gege Ramot in Gilead; s wird dir glinge! Der HERR wird's in de Hand vum Kenig ge.

22,13 Un dr Laufbursch(Bote), dr higange war, um Micha zue ruefä, sait zue nem: Lueg, de Wort dr Prophete sin imetig guet fir d Kenig; so loß etze au di Wort we ihr Wort si un sait Guetes. 22,14 Micha sait: So wohr dr HERR läbt: i(ich) will schwätze, was dr HERR ma(mir) sag wird. 22,15 Un als sa(er) zum Kenig kummt, sait dr Kenig zue nem: Micha, soll ma(mir) gege Ramot in Gilead in d Kampf zeh, odr soll ma(mir)'s losse? Na(Er) sait zue nem: Jo, zeh nuf, s soll dir glinge! Der HERR wird's in de Hand vum Kenig ge. 22,16 Der Kenig entgegnete nem: We me(oft) soll i(ich) di beschwören, daß dü ma(mir) im Name vum HERRN nigs als de Wohret saisch! 22,17 Micha sait: I(Ich) luegt ganz Israel vudeilt uf d Bergen (a) (b) we Schof, de kei Schäfa (Hirte) hän. Der HERR aba sait: De hän kei Herrn; ä jeda kähre wieda heim mit Friede.

22,18 Do sait dr Kenig vu Israel zue Joschafat: Hab i(ich) dir nit gsait, daß sa(er) ma(mir) nigs Guetes weissagt, sundern nur Beses? 22,19 Micha sait: Drum her etze des Wort vum HERRN! I(Ich) luegt d HERRN hocke uf sinem Thron un des ganzi himmlische Heer näbe nem schtoh zue vu sinere Rechte un Linke. (a) (b) (c) 22,20 Un dr HERR sait: Wer will Ahab betören, daß sa(er) hinaufzieht un vor Ramot in Gilead flegt? Un eina gsait het des, dr andere des. 22,21 Do kummt ä (a) Geischt vor un schtellt sich vor d HERRN un sait: I(Ich) will nen betören. Der HERR sait zue nem: Womit? 22,22 Na(Er) sait: I(Ich) will üsgoh un (a) will ä Luugngeist si im Mul (Gosch) alli vu sinere Prophete. Na(Er) sait: Dü sollsch nen betören un sollsch s üsrichte; gang üs un doe des! 22,23 Etze lueg, dr HERR het ä Luugngeist ge in d Mul (Gosch) alli dinere Prophete; un dr HERR het Unheil gege di gsait. 22,24 Do kummt dzue Zedekia, dr Bue(Suhn) Kenaanas, un schlat Micha uf de Backe un sait: We? Isch dr Geischt vum HERRN vu ma(mir) gewichen, daß sa(er) mit dir schwätzt? 22,25 Micha sait: Gwiß, a däm Däg wirsch dü's aluege, wenn dü vu eina Kamma in de andere gohsch, um di zue verkriechen. 22,26 Der Kenig vu Israel sait: Nimm Micha un bring nen zue Amon, däm Stadthauptmann, un zue Joasch, däm Bue(Suhn) vum Kenig, 22,27 un sag: So sait dr Kenig: Diesen werfe in d Kerga un speist nen nur gizig(kärglich) mit Brot un Wassa, bis i(ich) mit Friede wiedakumm. 22,28 Micha sait: Kommst dü mit Friede wieda, so het dr HERR nit durch mi gsait. Un na(er) sait: Horche, alli Velka!

22,29 So zehn dr Kenig vu Israel un Joschafat, dr Kenig vu Juda, nuf gege Ramot in Gilead. 22,30 Un dr Kenig vu Israel sait zue Joschafat: I(Ich) will mi verkleiden un in d Kampf zeh, dü aba bhalt di kenigliche Kleida a. Un dr Kenig vu Israel verkleidete sich un zeht in d Kampf. 22,31 Aba dr Kenig vu Aram bfehlt d Obaschte iba sini Kärre - s ware zweiunddreißig - un sait: Ihr sollt nit kämpfen gege Geringe un Hohe, sundern ällei gege d Kenig vu Israel. 22,32 Un als de Obaschte dr Kärre Joschafat sähn, meine sie, er wär dr Kenig vu Israel, un drille sich gege nen zum Kampf, aba Joschafat brellt. 22,33 Als aba de Obaschte dr Kärre gmerkt het, daß sa(er) nit dr Kenig vu Israel war, drille sie sich vu nem ab. 22,34 Ä Ma aba spannte d Bogen in alli Ifalt un schoß d Kenig vu Israel zwische Panza un Wehrgehänge. Do sait da(er) zue sinem Wagenlenker: Wende um un fihr mi üs däm Kampf, denn i(ich) bi vuwundet! 22,35 Aba dr Kampf nimmt imma me zue a dämselbe Däg, un dr Kenig bliebt im Kärre schtoh gegeiba d Aramäern bis zum Obend, un des Bloet floß vu dr Wunde midde in d Kärre. Un na(er) schtirbt am Obend. 22,36 Un ma glo hän üsruefe im Heer, als de Sunne undagoht: Jeda gang in sini Schtadt un in si Land; 22,37 denn dr Kenig isch dod! Un sie goht noh Samaria un beerdige d Kenig in Samaria. 22,38 Un als sie d Kärre wäsche bi däm Teich Samarias, (a) (b) leckte de Hund si Bloet - un de Hure wäsche sich drin - noh rem Wort vum HERRN, des sa(er) gsait het.

22,39 Was me vu Ahab zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, un des Elfenbeinhaus, des sa(er) bäut het, un alli Schtädt, de na(er) ausgebaut het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel.

22,40 Eso legt sich Ahab zue sinene Vädere un si Bue(Suhn) Ahasja wird Kenig a vu sinere Schtatt.

Rich Juda: Joschafat

(vgl. 2. Chr 20,31 - 21,1)

22,41 Un aJoschafat, dr Bue(Suhn) Asas, wird Kenig iba Juda im vierten Johr Ahabs, vum Kenig vu Israel, 22,42 un war fünfunddreißig Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte fünfundzwanzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Asuba, ä Dochta Schilhis. 22,43 Un na(er) wandelte in ällei Wäg vu sinem Vada (Babbe) Asa un wich nit dvu ab un doet, was däm HERRN wohlgefiel. 22,44 Doch (a) (b) entfernte er nit de Höhän, un des Volk opferte un räucherte noh uf d Höhän. 22,45 Un na(er) het Friede mit däm Kenig vu Israel.

22,46 Was aba me vu Joschafat zue sag isch un sini tapferen Tade, de er doe het, un we na(er) Kriege gfihrt het, lueg, des schtoht gschriebe in dr (a) Chronik dr Kenig vu Juda. 22,47 Au doet da(er) üs däm Land, was noh ibrig war a (a) Tempelhurern, de zue d Ziit vu sinem Vada (Babbe) Asa ibrigbliebe ware.

22,48 Un s war kei Kenig in Edom; ä Schtadthaltr war im Land. 22,49 Un Joschafat het Tarsisschiffe mache losse, de noh (a) Ofir fahre solle, um Gold zue holen. Aba sie fahre nit, denn sie zerschellten bi Ezjon- Geba. 22,50 Domols sait Ahasja, dr Bue(Suhn) Ahabs, zue Joschafat: Loß mi Lit mit di Lit uf d Schiffen fahre! Joschafat aba wot nit. 22,51 Un Joschafat legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige bi sinene Vädere in dr Schtadt David, vu sinem Vada (Babbe). Un si Bue(Suhn) aJoram wird Kenig a vu sinere Schtatt.

Rich Israel: Ahasja

22,52 aAhasja, dr Bue(Suhn) Ahabs, wird Kenig iba Israel zue Samaria im siebzehnten Johr Joschafats, vum Kenig vu Juda, un regierte iba Israel zwei Johr. 22,53 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, un wandelte in d Wäg vu sinem Vada (Babbe) un vu sinere Muetter un in däm Wäg aJerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht, 22,54 un dene däm Baal un bäte nen a un erzürnte d HERRN, d Gott Israels, we si Vada (Babbe) doet. (a)
Letschte Änderungen November 2, 2005 by Dietmar Wiesler (Copyright)
Des isch ä Bäitrag vum Dietmar Wiesler fir me Evagelium im Netz (Copyright) Dez. 1999