Wida dra gsi am:23.03.2012 18:20:33
Zruck zue d Alemannische Bibel (Markgräflerland Eschbach)

S ZWEITE BUECH DR CHRONIK

1. Kapitel

Salomos Opfa un si Gebet um Gschidheit

(vgl. 1. Kön 3,1-15)

1,1 Un (a) Salomo, dr Bue(Suhn) David, wird mächtig in sinem Kenigrich, un dr HERR, si Gott, war mit nem un macht nen imma greßa. 1,2 Un Salomo schwätzt mit ganz Israel, mit d Obaschte iba däusend un iba hundat, mit d Richtern un mit ällei Firschte in Israel, mit d Kepf dr Sippen, 1,3 daß sie higehn, Salomo un de ganzi Gmeinde mit nem, zue dr (a) Hechi, de bi Gibeon war; denn dert war de Schtiftshitte Gottes, de Moses, dr Knecht vum HERRN, in dr Wüschte gmacht het. 1,4 - Nur de Lade Gottes het David heraufgebracht vu Kirjat-Jearim a d Platz, d er ihr gmacht het; denn na(er) het ihr ä Zelt ufgschla zue Jerusalem. (a) (b) (c) - 1,5 Au (a) dr kupferne Altar, d Bezalel, dr Bue(Suhn) Uris, vum Bue(Suhn) Hurs, gmacht het, war dert vor dr Wohnig vum HERRN. Un Salomo un de Gmeinde pflegten nen aufzusuchen. 1,6 Un Salomo opferte vor rem HERRN däusend Brandopfa uf däm kupfernen Altar, dr vor dr Schtiftshitte schtoht.

1,7 In dselbe Nacht aba erschient Gott däm Salomo un sait zue nem: Bitte, was i(ich) dir ge soll. 1,8 Un Salomo sait zue Gott: Dü hesch großi Barmherzigkeit a minem Vada (Babbe) David doe un hesch mi a vu sinere Schtatt zum Kenig gmacht. 1,9 So loß etze, HERR, Gott, di Wort a minem Vada (Babbe) David wohr wäre; denn dü hesch mi zum Kenig gmacht iba ä Volk, des so viel isch we Schtaub uf Erde. 1,10 So git ma(mir) etze Gschidheit un s Wisse, daß i(ich) vor däm Volk üs- un eingehe; denn wer ka des di großes Volk richten? 1,11 Do sait Gott zue Salomo: Wel dü des im Sinn (Gmeht) hesch un nit gfrogt um Richtum noh um Guet noh um Ehri noh um dinere Gegna(Feinde) Dod noh um langes Läbä, sundern hesch um Gschidheit un s Wisse gfrogt, mi Volk zue richten, iba des i(ich) di zum Kenig gmacht ha, 1,12 so isch dir Gschidheit un s Wisse ge. Dozue will i(ich) dir Richtum, Guet un Ehri ge, we sie de Kenig vor dir nit ka hän un au de noh dir nit hän wäre. 1,13 So kummt Salomo vu dr Hechi, de bi Gibeon war, vu dr Schtiftshitte, noh Jerusalem un regierte iba Israel.

(vgl. 1. Kön 10,26-29)

1,14 Un Salomo hole Kärre un Rieta zsämme, so daß sa(er) tausendvierhundert Kärre un zwöelfdusig Rieta het, un legt sie in de Wagenstädte un zum Kenig noh Jerusalem. 1,15 Un dr Kenig hole s dohi, daß s in Jerusalem so viel Silba un Gold git we Schtei (Wackes) un so vieli Zedern we Maulbeerbäume im Hügelland. 1,16 Un ma hole Salomo Gäul (Pferde) üs Ägypte un üs Koë; de Kauflit vum Kenig kaufe sie üs Koë zue ihrem Pries; 1,17 üs Ägypte aba bringe sie ruf d Kärre fir sechshundat Silbaschtickle un des Gäul fir hundertfünfzig. Dann(Dnoh) fihre sie de wieda üs a alli Kenig dr Hetita un a de Kenig vu Aram.

(vgl. 1. Kön 5,15-32)

1,18 *Un Salomo denkt däm Name vum HERRN ä Huus zue bäue un au ä Huus fir sich als Kenig. *Abweichende Verszählung schtatt 1,18 - 2,17: 2,1-18.

2. Kapitel

2,1 Un Salomo zählte siebzigtausend ab, de Laschte schleipfe, un achtzigtausend, de im Berg Schtei (Wackes) hauen solle, un dreidusigsechshundat Ufbassa iba sie. 2,2 Un Salomo schickt zue (a) Hiram, däm Kenig vu Tyrus, un glo hän nem sag: We dü mit minem Vada (Babbe) David tatest un nem Zedern sandtest, daß sa(er) sich ä Huus bäut het, in däm ma(er) gwohnt het, - 2,3 lueg, i(ich) will däm Name vum HERRN, vu minem Gottes, ä Huus bäue, des nem gheiligt wäre, um guetes Räuchawerk vor nem darzbringe un schtändig Schaubrot zuerichte un Brandopfa am Morgen un am Obend, a d Sabbaten un Neumonden un a d Feschte vum HERRN, unsares Gottes, we s alliziit fir Israel gilt. 2,4 Un des Huus, des i(ich) bäue will, soll groß si; denn (a) unsa Gott isch greßa als alli Götta. 2,5 Aba wer vumag s, nem ä Huus zue bäue? Denn (a) (b) dr Himmel un alli Himmel Himmel kenne nen nit fassen. Wer bi i(ich) denn, daß i(ich) nem ä Huus bäut, s isch denn, um vor nem zue opfare? 2,6 So schick ma(mir) etze ä tüchtigen Ma, dr mit Gold, Silba, Kupfer, Ise, rotem Purpur, Scharlach un blauem Purpur schaffe ka un dr Bildwerk zue schnitzen vuschtoht zsämme mit d Meistern, de bi ma(mir) in Juda un Jerusalem sin un de mi Vada (Babbe) David bestellt het. 2,7 Un schick ma(mir) Zedern-, Zypressen- un Sandelholz vum Libanon; denn i(ich) wiß, daß di Lit vuschtoh, des Holz uf däm Libanon zue hauen. Un lueg, mi Lit soll mit di Lit si, 2,8 daß ma ma(mir) viel Holz zubereite; denn des Huus, des i(ich) bäue will, soll groß un prächtig si. 2,9 Un lueg, i(ich) will d Holzhauern, di Lit, de des Holz behauen, zweihunderttausend Scheffel Weize un zweihunderttausend Scheffel Gerschte un zwanzigtausend Eima Wi un zwanzigtausend Eima El zue d Ässä ge.

2,10 Do git zantwort Hiram, dr Kenig vu Tyrus, in nem Bref un schickt zue Salomo: Do dr HERR si Volk liebt (leb hän), het da(er) di zum Kenig iba sie gmacht. 2,11 Un Hiram schribt wieta: Globt isch dr HERR, dr Gott Israels, dr Himmel un Erde gmacht het, daß sa(er) däm Kenig David ä zeigä, schlaue un schlaue Bue(Suhn) ge het, dr däm HERRN ä Huus bäue will un au ä Huus fir sich als Kenig! 2,12 So schick i(ich) etze ä tüchtigen un schlaue Ma, (a) Hiram, minem Berater; 2,13 er isch dr Bue(Suhn) eina Wieb vu d Techtare Dan, un si Vada (Babbe) isch ä Tyrer gsi. Der (a) vuschtoht zue schaffe mit Gold, Silba, Kupfer, Ise, Schtei (Wackes), Holz, rotem un blauem Purpur, fiene(fäina) Lienwand un Scharlach, un Bildwerk zue schnitzen un ällei, was ma nem aufgibt, kunschtrich zue mache mit di Meistern un mit d Meistern vu minem Herrn, vum Kenig David, vu dinem Vada (Babbe). 2,14 Mi Herr schick etze sinene Lit, we na(er) gsait het, Weize, Gerschte, El un Wi, 2,15 so wen ma(mir) des Holz hauen uf däm Libanon, soviel dü bruchsch, un wen s uf Flößen ibas Meer noh Jafo bringe. Vu do mueß dü s nuf noh Jerusalem schaffe.

2,16 a Un Salomo glo hän alli Fremdlinge im Land Israel zehle, nohchdäm scho si Vada (Babbe) David sie zehlt het, un s find sich 153 600. 2,17 Un na(er) macht vu nene 70 000 zue Trägern un 80 000 zue Steinhauern im Berg un 3600 zue Ufbasa, de de Lit zum Denscht anhielten.


3. Kapitel

Der Bäu vum Tempel

(vgl. 1. Kön 6)

3,1 Un Salomo fangt a, des Huus vum HERRN zue bäue in Jerusalem uf däm Berg Morija, wo dr HERR sinem Vada (Babbe) David erschiene war, a dr Platz, de David uf dr (a) Tenne Araunas, vum Jebusiters, zuebreitet(zwäg gmacht) het. 3,2 Im zweite Monet am zweite Däg im vierten Johr vu sinere Herrschaft fangt er a zue bäue. 3,3 Un des sin de Maße, noh däne Salomo des Huus Gottes bäut het: de Länge sechzig Elle noh altem Maß, de Breiti zwanzig Elle. 3,4 Un de Vorhalle, de sich dvor befand, war noh dr Breiti vum Huus zwanzig Elle lang, de Hechi aba war hundatzwanzig* Elle, un na(er) ibazeht sie innen mit lauterem Gold. *Nohch anderer Überlieferung: zwanzig Elle. 3,5 Di großi Halle aba täfelte er mit Zypressenholz un ibazeht sie mit däm beschte Gold un hole druf Palmen un Blumenwerk a. 3,6 Un na(er) zierte de Halle mit edlen Schtei (Wackes) zum Schmuck, des Gold aba war Parwajim-Gold. 3,7 Un na(er) ibazeht de Halle, de Balkä un de Schwellen samt ihrem Wänden un Direne mit Gold un glo hän uf de Wände Cherubim schnitzen. 3,8 Na(Er) macht au d Platz vum Allaheiligschte. Dessen Länge war zwanzig Elle noh dr Breiti vum Baues, un sini Breiti war au zwanzig Elle, un na(er) ibazeht nen mit däm beschte Gold, a sechshundat Zentna; 3,9 un na(er) git au fir de Nägel fuchzig Lot Gold a Gwicht un ibazeht de Obergemächer mit Gold. 3,10 Na(Er) macht au im Platz vum Allaheiligschte zwei Cherubim, kunschtriche Werke, un ibazeht sie mit Gold. 3,11 Un de Länge dr Fligel dr Cherubim war zwanzig Elle, so daß ä Fligel fünf Elle het un de Wand vum Huus brihrt un dr andere Fligel au fünf Elle het un d Fligel vum anderem Cherubs brihrt. 3,12 So het au dr ä Fligel vum anderem Cherubs fünf Elle un brihrt de Wand vum Huus, un si anderer Fligel het au fünf Elle un brihrt d Fligel vum anderem Cherubs, 3,13 so daß de Fligel dr Cherubim zwanzig Elle wiet üsbreitet ware. Un sie uf gschtande ihrem Feß, un ihr Üsgsäh war zue d Halle hingewandt. 3,14 Na(Er) macht au ä Vorhang vu blauem un rotem Purpur, vu Scharlach un fiene(fäina) Lienwand un hole Cherubim druf a. (a)

Di beidi Säule vor rem Tempel

(vgl. 1. Kön 7,15-22)

3,15 Un na(er) macht vor rem Huus zwei Säule, fünfunddreißig Elle hoch, un d Knauf obe druf fünf Elle 3,16 un macht Kette zum Gitterwerk un doet sie obe a de Säule un macht hundat Granatäpfel un doet sie a de Kette 3,17 un richte de Säule uf vor rem Tempel, ä zue d Rechte un de andere zue d Linke, un gheiße het de zue d Rechte Jachin un de zue d Linke Boas.

4. Kapitel

Beschreibung einzelner Geräte vum Tempel

(vgl. 1. Kön 7,23-51)

4,1 Na(Er) macht au ä (a) kupfanen Altar, zwanzig Elle lang un breit un zehn Elle hoch.

4,2 Un na(er) macht des Meer, gschittet, vu nem Rand zum anderem zehn Elle breit, ganz rund, fünf Elle hoch, un ä Schnur vu driißig Elle ka s umspannen. 4,3 Un unda nem umgaben s ringsum Gschtalte, Rinda vergleichbar; un s ware um des Meer her zehn Knoten je Elle; zwei Reihen bildeten de Knoten, de bi däm Guß mit angegossen ware. 4,4 S schtoht aba uf zwöelf Rinda, vu däne dräi noh Norde gwandt ware, dräi noh Weschte, dräi noh Süde un dräi noh Oschte, un des Meer schtoht obe uf nene; un ihri Hinterteile ware alli noh innen gwischt. 4,5 Di Schtärk vu sinere Wand war ä Hand breit, un si Rand war we vumä Bechers Rand, we ä aufgegangene Lilie, un s langt draidusig Eima.

4,6 Un na(er) macht zehn Kessel. Vu nene schtellt er fünf zue d Rechte un fünf zue d Linke, um in nene zue wäsche - nämlich was zum Brandopfa ghärt , soll ma drin abspülen -; des Meer aba schtellt er uf, daß sich de Prieschta drin wäsche solle.

4,7 Na(Er) macht au zehn (a) goldeni Laichta, we sie si solle, un schtellt sie in de Tempelhalle, fünf zue d Rechte un fünf zue d Linke, 4,8 un macht zehn Tische un doet sie in de Tempelhalle, fünf zue d Rechte un fünf zue d Linke, un macht hundat goldeni Schale.

4,9 Na(Er) macht au ä Vorhof fir de Prieschta un ä große Vorhof un Direne fir d Vorhof un ibazeht de Direne mit Kupfa 4,10 un het sich anekockt des Meer rechts vor des Huus noh Süde hi.

4,11 Un Hiram macht Töpfe, Schaufeln un Becken.

.Danach vollendete Hiram de Arbet, de na(er) fir d Kenig Salomo doet am Huus Gottes, 4,12 nämlich de zwei Säule mit d kugligen Knäufen obe uf beidi Säule un de zwei Gitterwerke, zue zuedecke beidi kugligen Knäufe obe uf d Säule, 4,13 un de vierhundat Granatäpfel a d beidi Gitterwerken, zwei Reihen Granatäpfel a jeda Gitterwerk, zue zuedecke beidi kugligen Knäufe, de obe uf d Säule ware. 4,14 Au macht da(er) de Gestelle un de Kessel uf d Gestellen 4,15 un des Meer un de zwöelf Rinda darunter; 4,16 dzue macht (a) Hiram, si Berater, däm Kenig Salomo Töpfe, Schaufeln, Gable samt ällei Kanne fir des Huus vum HERRN vu geglättetem Kupfa. 4,17 In dr Gegend vum unteren Jordans glo hän sie dr Kenig gießen in dr Gießerei vu Adama, zwische Sukkot un Zereda. 4,18 Un Salomo macht arg vieli vu ällei däne Geräten, so daß des Gwicht vum Kupfers nit zue erforschen war. 4,19 Un Salomo macht ällei Grät fir des Huus Gottes, nämlich d goldene Altar un de Tische mit d Schaubroten druf, 4,20 de Laichta mit ihrem Lampe (Funzle) vu lauterem Gold, daß sie brenne vor däm Chorraum noh dr Ordnig. 4,21 Un de Bloeme un de Lampe (Funzle) un de Scheren ware golden, des war ällei ganz üs Gold; 4,22 au de Messa, Schale, Löffel un Pfannen ware vu lauterem Gold. Un a d Eingängen vum Huus ware de inneren Direne zum Allaheiligschte un de Direne zue d Tempelhalle üs Gold.


5. Kapitel

5,1 Eso wird alli Arbet parat, de Salomo am Huus vum HERRN doet. Un Salomo hole inä (a) ällei, was si Vada (Babbe) David gheiligt het, un (b) legt des Silba un Gold un alli Geräte in d Schatz im Huus Gottes. 5,2 Do vusammlet Salomo alli Älteschte Israels, alli Kepf dr Schtämm un de Firschte dr Sippen Israels in Jerusalem, dmit sie de Lade vum Packt(Abkumme) vum HERRN hinaufbrächten üs dr Schtadt David, des isch Zion. 5,3 Un s vusammle sich bim Kenig alli Manne(Männa) Israels (a) zum Fäscht, des im siebten Monet gefeiert wird. 5,4 Un s kumme alli Älteschte Israels, un de Leviten hoben de Lade uf 5,5 un bringe sie nuf samt dr Schtiftshitte un ällei heilige Grät, des in dr Schtiftshitte war; s bringe sie nuf de Prieschta un Leviten. 5,6 Aba dr Kenig Salomo un de ganzi Gmeinde Israel, de bi nem vor dr Lade vusammelt war, opferten Schof un Rinda, so viel, daß s nemads zehle noh berechnen ka. 5,7 So bringe de Prieschta de Lade vum Packt(Abkumme) vum HERRN a ihri Platz, in d Chorraum vum Huus, in des Allerheiligste, unda de Fligel dr Cherubim, 5,8 daß de Cherubim ihri Fligel ausbreiteten iba de Platz dr Lade. Un de Cherubim bedeckten de Lade un ihri Schtange vu obenher. 5,9 Di Schtange aba ware so lang, daß ma ihri Enden vor rem Chorraum in dr Tempelhalle luegt, aba vu uße luegt ma sie nit. Un sie war dert bis uf däne Dag. 5,10 Un (a) (b) s war nigs in dr Lade üßa d zwei Blatte(Dafle), de Moses am Horeb riglegt het, de Blatte(Dafle) vum Packt(Abkumme), d dr HERR mit Israel geschlossen het, als sie üs Ägypte zehn. 5,11 Un de Prieschta gehn üsä üs däm Heiligtum - denn alli Prieschta, de sich eingefunden hän, hän sich gheiligt, ohni daß sie sich a (a) (b) de Ordnige halte -, 5,12 un alli Leviten, de (a) Sänger ware, nämlich (b) Asaf, (c) Heman un Jedutun un ihri Buebä(Sühn) un Breda, azogä mit fiene(fäina) Lienwand, gschtande sin öschtlich vum Altar mit Zimbeln, Psaltern un Harfe un bi nene hundatzwanzig Prieschta, de mit Trompeten bliesen. 5,13 Un s war, als wär s eina, dr trompetete un sänge, als ghärt het ma ä Schtimm lobe un danken däm HERRN. Un als sich de Schtimm dr Trompeten, Zimbeln un Saitenspiele erhob un ma d HERRN lobt: (a) (b) «Er isch gütig, un sini Barmherzigkeit währt ewig», do wird des Huus vum HERRN erfillt mit eina Wolke, 5,14 so daß de Prieschta nit zum Denscht hiträtä kenne wägä dr Wolke; denn (a) (b) de Herrlichkeit vum HERRN erfillt des Huus Gottes.


6. Kapitel

6,1 Do sait Salomo: Der HERR het gsait, er wott im Dunkle huuse. 6,2 So ha i(ich) etze ä Huus bäut dir zue d Wohnig un ä Sitz, do dü ewiglich wohnest.

6,3 Un dr Kenig drillt si Üsgsäh un segnet de ganzi Gmeinde Israel, während sie schtoht, 6,4 un sait: Globt isch dr HERR, dr Gott Israels, dr durch sinene Mul (Gosch) minem Vada (Babbe) David zuegsait un s mit vu sinere Hand erfillt het, als sa(er) gsait het: 6,5 Siet dr Ziit, do i(ich) mi Volk üs Ägypteland gfihrt ha, ha i(ich) keini Schtadt üsgwählt üs ällei Schtämm Israels, ä Huus zue bäue, daß mi Name dert si soll, un ha au kei Ma üsgwählt, daß sa(er) Firscht si soll iba mi Volk Israel; 6,6 aba Jerusalem ha i(ich) üsgwählt, daß mi Name dert isch, un David ha i(ich) üsgwählt, daß sa(er) iba mi Volk Israel Herr isch. 6,7 Un als mi Vada (Babbe) David im Sinn (Gmeht) het, däm Name vum HERRN, vum Gottes Israels, ä Huus zue bäue, (a) 6,8 sait dr HERR zue minem Vada (Babbe) David: Dü hesch wohlgetan, daß dü im Sinn (Gmeht) hesch, minem Name ä Huus zue bäue. 6,9 Doch nit dü sollsch des Huus bäue, sundern di Bue(Suhn), dr vu dir kumme wird, soll minem Name des Huus bäue. 6,10 So het etze dr HERR si Wort wohr gmacht, des sa(er) gsait het; denn i(ich) bi zue d Macht kumme a vu minem Vada (Babbe) David Schtatt un hocke uf däm Thron Israels, we dr HERR zuegsait het, un (a) ha däm Name vum HERRN, vum Gottes Israels, ä Huus bäut 6,11 un ha de Lade hineingebracht, (a) (b) in dr de Blatte(Dafle) vum Packt(Abkumme) vum HERRN sin, d er mit d Israeliten geschlossen het.

6,12 Un na(er) kummt vor d Altar vum HERRN angesichts dr ganze Gmeinde Israel un breitet sini Händ(Pfode) üs 6,13 - aba Salomo het ä Kanzel üs Kupfa gmacht un midde in d Vorhof gschtellt, fünf Elle lang un breit un dräi Elle hoch; uf de kummt er un flegt ane uf sini Knie angesichts dr ganze Gmeinde Israel un breitet sini Händ(Pfode) üs gen Himmel - 6,14 un sait: HERR, Gott Israels, s isch kei Gott dir gli nit im Himmel noh uf Erde, dr dü hebsch d Packt(Abkumme) un de Barmherzigkeit di Knecht, de vor dir wandle vu ganzem Herz. 6,15 Dü hesch dinem Knecht David, minem Vada (Babbe), ghalte, was dü nem zuegsait hesch; mit dinem Mul (Gosch) hesch dü s gsait, un mit dinere Hand hesch dü s erfillt, so we s hiit isch. 6,16 Etze, HERR, Gott Israels, halte dinem Knecht David, minem Vada (Babbe), (a) was dü nem zuegsait hesch: S soll dir nit fehlen a nem Ma, dr vor ma(mir) schtoht, dr uf däm Thron Israels hockt, sofern di Buebä(Sühn) ihrem Wäg bwahre, daß sie wandle in minem Gsetz, we dü vor ma(mir) gwandelt bisch. 6,17 Etze, HERR, Gott Israels, loß di Wort wohr wäre, des dü dinem Knecht David zuegsait hesch.

6,18 Aba soll Gott wirklich bi d Mensch uf Erde huuse? Lueg, (a) dr Himmel un alli Himmel Himmel kenne di nit fassen; we soll s dann(dnoh) des Huus doe, des i(ich) bäut ha? 6,19 Wende di aba, HERR, mi Gott, zum Gebet vu dinem Knechts un zue sinem Flehen, daß dü erhörest des Bitten un Bäte vu dinem Knecht vor dir! 6,20 Loß di Aug uff si iba däm Huus Dag un Nacht, iba dr Platz, vu dr dü gsait hesch, (a) dü wollest di Name dert huuse losse, daß dü hörest des Gebet, des di Knecht a der Platz bäte wird. 6,21 So her etze des Flehen vu dinem Knechts un vu dinem Volk Israel, wenn sie bitte wäre a der Platz; her s vu dr Platz dinere Wohnig, vum Himmel her, un wenn dü s hersch, wollest dü gnädig si!

6,22 Wenn jemads a sinem Nächschte sindigt un (a) s wird nem ä Fluech ufglegt, sich selbscht zue vufluechen, un na(er) kummt un (b) vufluecht sich vor dinem Altar in däm Huus, 6,23 so wollest dü härä im Himmel un Recht schaffe di Knecht, daß dü d Frevla als Frevla erkenne un sini Tat uf si Schädel kumme losst, d aba, dr im Recht isch, Grecht saisch un nem gibsch noh vu sinere Grechtigkeit.

6,24 Wenn di Volk Israel (a) vor rem Feind gschla wird, wel sie a dir gsindigt hän, un sie umkähre sich dann(dnoh) un bekannt mache di Name, bitte un flehen vor dir in däm Huus, 6,25 so wollest dü härä vum Himmel her un vuge de Sinde vu dinem Volk Israel un sie in des Land zruckbringe, des dü nene un ihrem Vädere ge hesch.

6,26 Wenn (a) dr Himmel vuschlosse isch, daß s nit regnet, wel sie a dir gsindigt hän, un sie bäte dann(dnoh) a der Platz un bekannt mache di Name un umkähre sich vu ihrem Sinde, wel dü sie unda druck hesch, 6,27 so wollest dü härä im Himmel un vuge de Sinde dinere Knecht un vu dinem Volk Israel, daß dü sie d guete Wäg lehrsch, uf däm sie wandle soll, un regnen lassest uf di Land, des dü dinem Volk zum Erbe ge hesch.

6,28 Wenn ä Hungasnot im Land si wird odr Pescht odr Dürre, Getreidebrand, Heigumba, Räupe, odr wenn si Feind im Land sini Schtädt blagret odr irgendeine Plage odr Kranket do isch, - 6,29 wer dann(dnoh) bittet odr fleht, s sin einzelne Mensch odr di ganzes Volk Israel, wenn jemads sini Plage un Schmerz fühlt un sini Händ(Pfode) ausbreitet zue däm Huus, 6,30 so wollest dü härä vum Himmel her, vum Sitz dinere Wohnig, un gnädig si un jeda ge noh all sinem Wandel, (a) we dü si Herz erkennst - denn dü ällei erkennst des Herz dr Menschenkinder -, 6,31 dmit sie di firchte un wandle in di Wäg alli Däg, solang sie in däm Land läbä, des dü unsari Vädere ge hesch.

6,32 Au wenn ä Fremde, dr nit vu dinem Volk Israel isch, üs fernen Landen kummt um vu dinem große Namens un dinere mächtigen Hand un vu dinem ausgereckten Arms wille un zue däm Huus hi bäte den, 6,33 so wollest dü härä vum Himmel her, vum Sitz dinere Wohnig, un ällei doe, worum er di anruft, uf daß alli Velka uf Erde di Name erkenne un di firchte we di Volk Israel un innewere, daß di Name iba däm Huus gnennt isch, des i(ich) bäut ha.

6,34 Wenn di Volk üszehn in d Kreg gege sini Gegna(Feinde) uf däm Wäg, d dü sie schicke wirsch, un (a) sie zue dir bäte noh der Schtadt hi, de dü üsgwählt hesch, un noh rem Huus hi, des i(ich) dinem Name bäut ha, 6,35 so wollest dü ihr Gebet un Flehen härä vum Himmel her un nene zue ihrem Recht helfe.

6,36 Wenn sie a dir sindige wäre - denn s git kei Mensch, dr nit sindigt - un dü iba sie zürnst un sie vor ihrem Gegna(Feinde) dahingibst un de sie gfange wägfihre in ä fernes odr nahes Land 6,37 un sie nähmä s sich dann(dnoh) zue Herz in däm Land, in däm sie gfange sin, un umkähre sich un flehen zue dir im Land ihra Gegna(Feinde) un schwätze: (a) «Wir hän gsindigt, schlecht doe un sin gottlos gewesen», 6,38 un sich vu ganzem Herz un vu ganza Seele zue dir umkähre im Land ihra Gegna(Feinde), in däm ma sie gfange hebet (haltet), un sie bäte noh ihrem Land hi, des dü ihrem Vädere ge hesch, un noh dr Schtadt hi, de dü üsgwählt hesch, un noh rem Huus hi, des i(ich) dinem Name bäut ha, 6,39 so wollest dü ihr Gebet un Flehen härä vum Himmel her, vum Sitz dinere Wohnig, un nene zue ihrem Recht helfe un dinem Volk vuge, des a dir gsindigt het.

6,40 So loß etze, mi Gott, di Aug uff si un di Ohre horche uf des Gebet a der Platz. 6,41 Un etze (a) mache di uf, HERR, Gott, zue dinere Rueh, dü un de Lade dinere Macht. Loß di Prieschta, HERR, Gott, mit Heil azogä wäre un di Heilige sich fräie vum Guete. 6,42 Dü, HERR, Gott, wies nit ab des Üsgsäh vu dinem Gsalbte! (a) Gedenk a de Gnaden, de dü dinem Knecht David vuheiße hesch.


7. Kapitel

7,1 Un als Salomo si Gebet gmacht het, (a) (b) flegt Fiir vum Himmel un vuzehrte des Brandopfa un de Schlachtopfer, un (c) de Herrlichkeit vum HERRN erfillt des Huus, 7,2 so daß de Prieschta nit ins Huus vum HERRN inegoh kenne, wel vum HERRN Herrlichkeit des Huus vum HERRN fillt. 7,3 Un alli Israeliten sähn des Fiir herabfallen un de Herrlichkeit vum HERRN iba däm Huus, un sie flege uf ihri Knie mit däm Üsgsäh zue d Erde ufs Pflaster un bäte a un dankten däm HERRN, (a) (b) daß sa(er) gütig isch un sini Barmherzigkeit ewiglich währt.

7,4 Der Kenig aba un des ganzi Volk opferten vor rem HERRN; 7,5 zweiundzwanzigtausend Rinda un hundertzwanzigtausend Schof opferte dr Kenig Salomo. Un so weihten dr Kenig un des ganzi Volk des Huus Gottes ä. 7,6 Di Prieschta aba übten ihrem Denscht üs, un de Leviten gschtande sin däbi mit d Saitenschpiele vum HERRN, de dr Kenig David het mache losse, däm HERRN zue danken, daß sini Barmherzigkeit ewiglich währt, mit d Psalmen David, de sie sangen. Un de Prieschta bliesen Trompeten nene gegeiba, un ganz Israel schtoht. 7,7 Un Salomo weihte de Midde vum Vorhof, dr vor rem Huus vum HERRN war; denn na(er) het dert Brandopfa un des Fett dr Dankopfa darbrocht. Denn dr (a) kupfane Altar, d Salomo het mache losse, ka nit alli Brandopfa, Schpeiseopfa un des Fett fassen.

7,8 Un Salomo hebet (haltet) dertmols des Fäscht siebä Däg lang un ganz Israel mit nem, ä arg großi Gmeinde, vu Hamat a bis a d Bach Ägyptens. 7,9 Am achte Däg aba halte sie ä Vusammlig (Bagasch); denn (a) de Einweihung vum Altar halte sie siebä Däg un des Fäscht au siebä Däg. 7,10 So glo hän er am dreiundzwanzigsten Däg vum siebten Monet des Volk frehlich heimgehen un guete Mutes iba all des Guete, des dr HERR a David, Salomo un sinem Volk Israel doe het. 7,11 So vollendete Salomo des Huus vum HERRN un des Huus vum Kenig. Un s gelang nem, ällei, was nem in d Sinn (Gmeht) kumme war, am Huus vum HERRN un a sinem Huus mache.

Gottes Antwort uf Salomos Gebet

(vgl. 1. Kön 9,1-9) 7,12 Un dr HERR erschient Salomo vum Nacht un sait zue nem: I(Ich) ha di Gebet ghärt worde un (a) (b) (c) (d) de Platz ma(mir) zum Opferhaus üsgwählt. 7,13 Lueg, wenn i(ich) d Himmel verschließe, daß s nit regnet, odr de Heigumba des Land frässä odr ä Pescht unda mi Volk kumme lasse 7,14 un dann(dnoh) mi Volk, iba des mi Name gnennt isch, sich dämütigt, daß sie bäte un mi Gsicht(Visasch) sueche un sich vu ihrem bese Wäg umkähre, so will i(ich) vum Himmel her härä un ihri Sinde vuge un ihr Land heile. 7,15 So soll etze mi Aug uff si un mi Ohre horche uf des Gebet a der Platz. (a) 7,16 So ha i(ich) etze des Huus üsgwählt un gheiligt, daß mi Name dert si soll ewiglich, un mi Aug un mi Herz soll dert si alliziit. 7,17 Un wenn dü vor ma(mir) wandelst, we di Vada (Babbe) David gwandelt isch, daß dü ällei doesch, was i(ich) di heiße, un mi Gebote un Rechte hebsch, 7,18 so will i(ich) d Thron vu dinem Königtums bestätigen, we i(ich) mit dinem Vada (Babbe) David ä Packt(Abkumme) geschlossen ha un gsait: (a) S soll dir nit fehlen a nem Ma, dr iba Israel Herr isch. 7,19 Werdet ihr äich aba abkehren un mi Rechte un Gebote, de i(ich) äich vorgelegt ha, vulo un higo un anderem Götta dene un sie abäte (ahimmle), 7,20 so wäre i(ich) Israel (a) (b) ausreißen üs minem Land, des i(ich) nene ge ha, un des Huus, des i(ich) minem Name gheiligt ha, wäre i(ich) vu minem Gsicht(Visasch) vuwerfe un wäre s zum Hohn mache un zum Schpott unda ällei Mensch. 7,21 (a) (b) Un vor däm Huus, des so hoch obe wird, wäre sich entsetzen alli, de vorübergehen, un sag: Wurum isch dr HERR mit däm Land un mit däm Huus so vufahre? 7,22 Un ma wird sag: Wel sie d HERRN, d Gott ihra Vädare, vulo hän, dr sie üs Ägypteland gfihrt het, un sie sich a andere Götta ghängt un sie abäte un nene dient hän, drum het da(er) all des Unheil iba sie brocht.

8. Kapitel

Salomos wietai Maßnähmä

(vgl. 1. Kön 9,10-28)

8,1 Un noh zwanzig Johr, in däne Salomo vum HERRN Huus un si Huus bäut het 8,2 - er het au de Schtädt, de Hiram Salomo ge het, ausgebaut un glo hän de Israeliten drin huuse -, 8,3 do zeht Salomo gege Hamat-Zoba un eroberte s. 8,4 Na(Er) bäut het Tadmor in dr Wüschte üs un alli Schtädt mit Kornspeichern, de er in Hamat aglegt het; 8,5 au des obere un untere Bet-Horon, daß sie feste Schtädt wäre mit Muurene, Tore (Dummköpf) un Riegeln; 8,6 dzue Baalat un alli Schtädt mit Kornspeichern, de Salomo het, un alli Wagen- un Reiterstädte un ällei, was Salomo in Jerusalem un uf däm Libanon un im ganze Land vu sinere Herrschaft zue bäue winscht.

8,7 Alles Volk, des noh ibrig war vu d Hetita, Amorita, Perisita, Hiwita un Jebusita, de nit zue Israel ghert hän 8,8 - ihri Nohchkumme, de im Land ibrigbliebe ware, (a) de Israel nit vutilgt het -, macht Salomo zue Fronarbeitern bis uf däne Dag. 8,9 Aba vu d Israeliten macht Salomo kei zum Knecht fir si Gschafftes, sundern sie ware Kriegsleute, sini Obaschte un Ritter un Hauptlit iba sini Kärre un Rieta. 8,10 Un s ware zweihundertundfünfzig oberschte Amtlit vum Kenig Salomo, de iba de Lit bpfohle.

8,11 Un Salomo fihrt de (a) Dochta vum Pharao ruf üs dr Schtadt David in des Huus, des sa(er) fir sie bäut het. Denn na(er) sait: Eine Wieb soll ma(mir) nit huuse im Huus David, vum Kenig vu Israel; denn s isch gheiligt, wel de Lade vum HERRN inekumme isch.

8,12 Vu do a opferte Salomo däm HERRN Brandopfa (a) uf däm Altar vum HERRN, d er bäut het vor dr Vorhalle, 8,13 we s vorgschriebe war im Gsetz vum Moses, zue opfare a jeda Dag, a d Sabbaten, Neumonden un Feschte vum Jahres draimol, nämlich am Fäscht dr ungsiirte Brot, am Wuchefescht un am Laubhittefäscht. (a) (b) 8,14 Un na(er) bestellte (a) de Ordnige dr Prieschta zue ihrem Amt, we s si Vada (Babbe) David bschtimmt het, un de Leviten zue ihrem Denscht, daß sie lobe un dene vor d Prieschta (Pfarra), we s jeda Dag erforderte, un de Torhüter noh ihrem Ordnige, jede a ihrem Dor. Denn so het s David, dr Ma Gottes, bfohle. 8,15 Un ma wich in keina Hinsicht vum Gebot vum Kenig iba de Prieschta un Leviten, au nit bi d Schätzen. 8,16 So wird ällei Gschafftes Salomos ausgeführt vum Däg a, do vum HERRN Huus gegründet wird, bis sa(er) des Huus vum HERRN ganz gmacht het.

8,17 Zue der Ziit zeht Salomo noh Ezjon- Geber un noh Elat am Ufa vum Meeres im Land Edom. 8,18 Un Hiram schickt nem durch sini Lit Schiffe un au Lit, de vum Meeres kundig ware, un sie fahre mit d Lit Salomos noh Ofir un holten vu do vierhundertundfünfzig Zentna Gold un bringe's däm Kenig Salomo.


9. Kapitel

Besuch dr Kenigin vu Saba

(vgl. 1. Kön 10,1-13)

9,1 Un als (a) de Kenigin vu Saba de Kunde vu Salomo ghärt het, kummt sie mit nem arg große Gefolge noh Jerusalem, mit Kamelen, de viel Spezerei un Gold trage un Edelschtei, um Salomo mit Rätselfragen zue prefä. Un als sie zue Salomo kummt, schwätzt sie mit nem ällei, was sie sich vorgnumme het. 9,2 Un dr Kenig git ihr Antwort uf ällei, was sie het gfrogt, un s war Salomo nigs vuborge, was sa(er) ihr nit het sag kenne. 9,3 Un als de Kenigin vu Saba de Gschidheit Salomos luegt un des Huus, des er bäut het, 9,4 de Speisen fir sinene Disch, de Rangordnung vu sinere Greschte, des Aufwarten vu sinere Diena un ihri Kleida, sini Mundschenken mit ihrem Kleida un sini Brandopfa, de na(er) im Huus vum HERRN darbrachte, do grotet sie vor Schtaune üßa sich 9,5 un sait zum Kenig: S isch wohr, was i(ich) in minem Land vu di Tade un vu dinere Gschidheit ghärt ha. 9,6 I(Ich) aba wot s nit glaube, bis i(ich) kumme bi un s mit minem Aug gsähne ha. Un lueg, nit de Hälfti vu dinere große Gschidheit het ma ma(mir) gsait. Dü bisch greßa, als de Kunde gsait het, de i(ich) vernommen ha. 9,7 Glücklich sin di Manne(Männa) un gliicklich de di Greschte, de alliziit vor dir schtoh un di Gschidheit härä. 9,8 Der HERR, di Gott, isch globt, dr di lieb (leb) het, (a) daß sa(er) di uf sinene Thron bschtimmt het zum Kenig vum HERRN, vu dinem Gottes. Wel di Gott Israel lieb (leb) het, uf daß sa(er) s ewiglich bschtoh lasse, drum het da(er) di iba sie zum Kenig bschtimmt, daß dü Recht un Grechtigkeit übest. 9,9 Un sie git däm Kenig hundatzwanzig Zentna Gold un arg viel Spezerei un Edelschtei. S git keini Spezerei we de, de de Kenigin vu Saba däm Kenig Salomo git.

9,10 Di Lit Hirams un de Lit Salomos, de Gold üs Ofir einführten, bringe au Sandelholz un Edelschtei. 9,11 Un Salomo glo hän üs däm Sandelholz Treppen im Huus vum HERRN un im Huus vum Kenig mache un Harfe un Zithern fir de Sänger. So ä Holz het ma freher im Land Juda ne gsähne.

9,12 Un dr Kenig Salomo git dr Kenigin vu Saba ällei, was ihr gfallt un was sie erbat, me als de Gastgeschenke, de sie däm Kenig brocht het. Un sie drillt sich un zeht in ihr Land mit ihrem Gefolge.

Salomos Richtum

(vgl. 1. Kön 10,14-29)

9,13 Un s war des Gwicht vum Goldes, des Salomo in nem Johr brocht wird, sechshundertsechsundsechzig Zentna, 9,14 üßa däm, was de Händla un Kauflit bringe. Au alli Kenig dr Araber un de Schtadthaltr bringe Gold un Silba zue Salomo. 9,15 Daraus macht dr Kenig Salomo zweihundat großi Schilde vu bestem Gold, so daß sechshundat Lot Gold uf ä Schild kummt, 9,16 un draihundat kleini Schilde vu bestem Gold, so daß draihundat Lot Gold uf ä kleinen Schild kummt. Un dr Kenig hole sie in des (a) Libanon-Waldhaus. 9,17 Un dr Kenig macht ä große elfenbeinernen Thron un ibazeht nen mit lauterem Gold. 9,18 Un dr Thron het sechs Schtöfä un ä goldene Fußschemel am Thron, un na(er) het Lehnen uf beidi Site am Sitz, un zwei Löwen gschtande sin näbe d Lehnen. 9,19 Un zwöelf Löwen uf gschtande d sechs Schtöfä zue beidi Site. Dergleichen isch nit gmacht worde in irgendeinem Kenigrich. 9,20 Un alli Trinkgefäße vum Kenig Salomo ware üs Gold, un alli Töpf vum Libanon-Waldhauses ware üs lauterem Gold - denn des Silba wird zue d Ziit Salomos fir nigs gachtet -. 9,21 Denn de Schiffe vum Kenig, de mit d Lit Hirams noh Tarsis fahre, kumme in dräi Johr eimol un bringe Gold, Silba, Elfebein, Affen un Pfauen. 9,22 So wird dr Kenig Salomo greßa a Richtum un Gschidheit als alli Kenig uf Erde. 9,23 Un alli Kenig uf Erde begehrten, Salomo zue aluege, um sini Gschidheit zue härä, de nem Gott in si Herz ge het. 9,24 Un sie bringe nem jährlich ä jeda si Gschenk, silbani un goldeni Töpf, Kleida, Waffen, Spezerei, Ross un Maultiere.

9,25 a Un Salomo het vierdusig Gäul (Pferde) un Kärre un zwöelfdusig Rieta, un ma legt sie in de Wagenstädte un zum Kenig noh Jerusalem. 9,26 Un na(er) war ä Herr iba alli Kenig vum Euphrat a bis zum Land dr Philista un bis zue dr Grenze Ägyptens. 9,27 Un dr Kenig hole s dohi, daß s in Jerusalem so viel Silba git we Schtei (Wackes) un so vieli Zedern we Maulbeerbäume im Hügelland. 9,28 Un ma fihrt fir Salomo Ross ä üs Ägypte un üs ällei Ländern.

Salomos Dod

(vgl. 1. Kön 11,41-43)

9,29 Was aba me vu Salomo zue sag isch, des Frühärä un des Spätere, lueg, des schtoht gschriebe in dr Gschichte vum Prophete Nathan, sowie in d Prophezeiungen aAhijas vu Silo un in d Gesichten vum Sehers Jedo gege Jerobeam, d Bue(Suhn) Nebats. 9,30 Un Salomo regierte zue Jerusalem iba ganz Israel vierzig Johr. 9,31 Un Salomo legt sich zue sinene Vädere, un ma begrub nen in dr Schtadt David, vu sinem Vada (Babbe). Un si Bue(Suhn) (a) Rehabeam wird Kenig a vu sinere Schtatt.

10. Kapitel

Israels Wäggoh vum Huus David

(vgl. 1. Kön 12,1-24)

10,1 Rehabeam zeht noh Sichem; denn ganz Israel war noh Sichem kumme, um nen zum Kenig zue mache. 10,2 Un als des Jerobeam ghärt het, dr Bue(Suhn) Nebats, dr in Ägypte war, (a) wohi er vor rem Kenig Salomo gflohe war, kummt er üs Ägypte zruck. 10,3 Un sie schickte hi un len nen ruefä. Un Jerobeam kummt mit ganz Israel un sie schwätze mit Rehabeam un sag: 10,4 Di Vada (Babbe) het unsa Joch zue hert gmacht. So erleichtere etze dü d harten Denscht vu dinem Vada (Babbe) un des schwäri Joch, des sa(er) uf uns(us) glegt het, so wen ma(mir) dir folgsam si. 10,5 Na(Er) sait zue nene: Kummt noh dräi Däg wieda zue ma(mir)! Un des Volk goht hi. 10,6 Un dr Kenig Rehabeam hebet (haltet) ä Rot mit d Älteschte, de vor sinem Vada (Babbe) Salomo gschtande hän, als sa(er) noh am Läbä war, un sait: We ratet ihr, daß i(ich) däm Volk Antwort gib? 10,7 Sie sag zue nem: Wirsch dü zue däm Volk fründlig si un sie gütig behandeln un nene gueti Wort ge, so wäre sie dir folgsam si alliziit. 10,8 Na(Er) aba glo hän üßa acht d Rot dr Älteschte, d sie nem ge hän, un hebet (haltet) ä Rot mit d Jingere, de mit nem ufgwachse ware un vor nem gschtande sin, 10,9 un sait zue nene: Was ratet ihr, daß ma(mir) däm Volk sage, des zue ma(mir) gsait het: Erleichtere des Joch, des di Vada (Babbe) uf uns(us) glegt het? 10,10 Di Jingere aba, de mit nem ufgwachse ware, sag zue nem: So sollsch dü sag zum Volk, des zue dir gsait het: «Dein Vada (Babbe) het unsa Joch zue schwer gmacht; mach dü unsa Joch leichter» - so sollsch dü zue nene sag: Mi kleiner Finga soll dicker si als vu minem Vada (Babbe) Lenden. 10,11 Het etze mi Vada (Babbe) uf äich ä schweres Joch glegt, so will i(ich) äich Joch noh schwerer mache. Mi Vada (Babbe) het äich mit Peitschen gezüchtigt, i(ich) will äich mit Skorpionen ziichtige.

10,12 Als etze Jerobeam un ällei Volk am dritte Däg zue Rehabeam kummt, we dr Kenig gsait het: «Kommt wieda zue ma(mir) am dritte Tage», 10,13 git zantwort nene dr Kenig hert. Un dr Kenig Rehabeam glo hän üßa acht d Rot dr Älteschte 10,14 un schwätzt mit nene noh rem Rot dr Jingere un sait: Het mi Vada (Babbe) äich Joch schwer gmacht, so will ich's noh schwerer mache. Mi Vada (Babbe) het äich mit Peitschen gezüchtigt, i(ich) aba will äich mit Skorpionen ziichtige. 10,15 So ghärt het dr Kenig nit uf des Volk; denn s war so vu Gott bschtimmt, dmit dr HERR si Wort wohr macht, des sa(er) durch Ahija vu Silo zue Jerobeam, däm Bue(Suhn) Nebats, gsait het. (a) 10,16 Als aba ganz Israel luegt, daß dr Kenig nit uf s ghärt het, git zantwort des Volk däm Kenig un sait: Was hän ma(mir) fir Deil a David odr Erbe am Bue(Suhn) Isais? Jedermann vu Israel, uf zue vu sinere Hitte! So sorge etze dü fir di Huus, David! - Un ganz Israel goht heim, 10,17 so daß Rehabeam nur iba de Israelite regierte, de in d Schtädt Judas huuste. 10,18 Un als dr Kenig Rehabeam d Fronvogt Adoniram schickt, schteinigte nen de vu Israel zue Dod. Aba dr Kenig Rehabeam schtiegt schnell uf sinene Kärre un floh noh Jerusalem. 10,19 Eso flegt Israel ab vum Huus David bis uf däne Dag.


11. Kapitel

11,1 a Un als Rehabeam noh Jerusalem kummt, sammlet er des Huus Juda un Benjamin, hundertundachtzigtausend streitbare Manne(Männa), um gege Israel zue kämpfen, dmit sie des Kenigrich a Rehabeam zurückbrächten. 11,2 Aba vum HERRN Wort kummt zue Schemaja, däm Ma Gottes: 11,3 Sage Rehabeam, däm Bue(Suhn) Salomos, däm Kenig vu Juda, un all däne vu Israel, de in Juda un Benjamin huuse: 11,4 Des sait dr HERR: Ihr sollt nit nufzeh un gege äiri Breda kämpfen. Ä jeda gang wieda heim; denn des isch vu ma(mir) gschähe! - Sie gehorchten d Wort vum HERRN, kähre um un zehn nit gege Jerobeam.

Rehabeams erschte Regierungsjahre

11,5 Rehabeam aba gwohnt het in Jerusalem un bäut het Schtädt in Juda zue Feschtunge üs, 11,6 nämlich: Bethlehem, Etam, Tekoa, 11,7 Bet-Zue d, Socho, Adullam, 11,8 Gat, Marescha, Sif, 11,9 Adorajim, Lachisch, Aseka, 11,10 Zora, Ajalon un Hebron. Das ware de feschte Schtädt in Juda un Benjamin. 11,11 Un na(er) macht de Feschtunge stark un het sich anekockt Hauptlit iba sie un legt Vorrat vu Ässä, El un Wi, 11,12 sowie Schilde un Spieße in alli Schtädt; so macht da(er) sie arg stark. Un Juda un Benjamin ware nem folgsam.

11,13 Di Prieschta aba un de Leviten vu ganz Israel halte sich zue nem üs ihrem ganze Gebiet; 11,14 denn de Leviten vuloße ihri Ortschaften un ihri Habe un kumme noh Juda un Jerusalem. - Denn aJerobeam un sini Buebä(Sühn) hän sie vuschtoße, daß sie des Prieschtaamt vor rem HERRN nimi üsebe kenne, 11,15 un (a) er bestellte sich Prieschta fir de Höhän un de Feldgeister un fir de Kälber, de na(er) mache glo hän. - 11,16 Un de d HERRN, d Gott Israels, vu Herz suechte, folg d Leviten üs ällei Schtämm Israels noh Jerusalem, daß sie opferten däm HERRN, däm Gott ihra Vädare. (a) 11,17 So mache sie des Kenigrich Juda mächtig un stärkten Rehabeam, d Bue(Suhn) Salomos, fir dräi Johr; denn dräi Johr wandelten sie in däm Wäg David un Salomos.

11,18 Un Rehabeam nimmt zue d Wieb Mahalat, de Dochta Jerimots, vum Bue(Suhn) David, un dr Abihajil, dr Dochta (a) Eliabs, vum Bue(Suhn) Isais. 11,19 Di gebar nem de Buebä(Sühn): Jëusch, Schemarja un Saham. 11,20 Nohch ihr nimmt da(er) Maacha, de Dochta Abischaloms, zue d Wieb; de gebar nem Abija, Attai, Sisa un Schelomit. 11,21 Aba Rehabeam het Maacha, de Dochta Abischaloms, liebe als alli sini Wieba un Nebenfrauen; denn na(er) het achzehn Wieba un sechzig Nebenfrauen un ziigt (zeugt) achtdzwanzig Buebä(Sühn) un sechzig Techta. 11,22 Un Rehabeam het sich anekockt Abija, d Bue(Suhn) dr Maacha, als Erschte unda sinene Breda, als Thronfolger, ä; denn na(er) denkt, nen zum Kenig zue mache. 11,23 Un na(er) handelte schlau un (a) vudeilt alli sini Buebä(Sühn) in de Bfehl vu Juda un Benjamin, in alli feschte Schtädt, un git nene Ässä in Lit un vuschafft nene vieli Wieba.


12. Kapitel

Rehabeams Demütigung vor Gott

(vgl. 1. Kön 14,25-31)

12,1 Als aba des Kenigrich Rehabeams sich gefestigt het un na(er) mächtig war, vuloßt er des Gsetz vum HERRN un ganz Israel mit nem. 12,2 Do zeht im fünften Johr vum Kenig Rehabeam ruf Schischak, dr Kenig vu Ägypte, gege Jerusalem - denn sie hän sich am HERRN vusindigt - 12,3 mit tausendzweihundert Kärre un mit sechzigtausend Reitern; un des Volk war nit zue zehle, des mit nem üs Ägypte kummt, Libyer, Sukkijiter un Kuschita. 12,4 Un na(er) nimmt de (a) feschte Schtädt ä, de in Juda ware, un kummt bis vor Jerusalem.

12,5 Do kummt dr Prophet Schemaja zue Rehabeam un zue d Obaschte Judas, de sich in Jerusalem üs Angscht vor Schischak vusammelt hän, un sait zue nene: Des sait dr HERR: Ihr hän mi vulo; drum ha i(ich) äich au vulo un in Schischaks Hand ge. 12,6 Do dämütigten sich de Obaschte in Israel mit däm Kenig un sag: Der HERR isch Grecht. 12,7 Als aba dr HERR luegt, daß sie sich dämütigten, kummt des Wort vum HERRN zue Schemaja: Sie hän sich demuetig gmacht; drum will i(ich) sie nit vuderbe, sundern i(ich) will sie in Kiirzi erretten, daß mi Wuet sich nit durch Schischak uf Jerusalem ergieße. 12,8 Doch soll sie nem folgsam si, dmit sie innewere, was s heißt, ma(mir) zue dene odr d Königreichen dr Lända.

12,9 So zeht Schischak, dr Kenig vu Ägypte, gege Jerusalem ruf un nimmt de Schätz im Huus vum HERRN un de Schätz im Huus vum Kenig; ällei nimmt da(er) wäg, au de goldene Schilde, de Salomo het mache losse. 12,10 An ihra Schtatt glo hän dr Kenig Rehabeam kupfane Schilde mache un ibagit sie d Obaschte dr Leibwache, de des Dor am Huus vum Kenig bewachte. 12,11 Un sooft dr Kenig in vum HERRN Huus goht, kummt de Leibwache un trait sie un hole sie dann(dnoh) wieda in ihri Kamma. 12,12 Un (a) wel la(er) sich dämütigte, drillt sich vum HERRN Zorn (Wuet) vu nem, daß er nen nit ganz verdarb; denn au in Juda war noh manches Guete. 12,13 Un dr Kenig Rehabeam wird wieda mächtig in Jerusalem un regierte wieta.

.Einundvierzig Johr alt war Rehabeam, als sa(er) Kenig wird, un regierte siebzehn Johr zue Jerusalem in dr Schtadt, de dr HERR üsgwählt het üs ällei Schtädt Israels, daß sa(er) (a) sinene Name dert huuse lasse. Sini Muetter hieß Naama, ä Ammoniterin. 12,14 Aba na(er) doet schlecht un richte si Herz nit druf, daß sa(er) d HERRN suecht. 12,15 Di Gschichte Rehabeams aba, de frehere un de spätere, schtoht gschriebe in d Gschichte vum Prophete Schemaja un vum Sehers (a) Iddo, ebeso au de Kriege zwische Rehabeam un Jerobeam, de sie ihr Läbä lang fihre. 12,16 Un Rehabeam legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) Abija wird Kenig a vu sinere Schtatt.


13. Kapitel

Abija

(vgl. 1. Kön 15,1-8)

13,1 Im achtzehnten Johr vum Kenig Jerobeam wird Abija Kenig iba Juda 13,2 un regierte dräi Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Michaja, ä Dochta Urïls, üs Gibea. S war aba Kreg zwische Abija un Jerobeam. 13,3 Un Abija rüstete sich zum Kampf mit nem Heer vu Kriegsleuten, vierhunderttausend Ma, auserlesenen Lit. Jerobeam aba rüstete sich, gege nen zue kämpfen, mit achthunderttausend auserlesenen Lit, streitbaren Manne(Männa).

13,4 Un Abija schtellt sich hi obe uf d Berg Zemarajim, dr im Berg Ephraim lit, un sait: Häre ma(mir) zue, Jerobeam un ganz Israel! 13,5 Wisset ihr nit, daß dr HERR, dr Gott Israels, des Kenigrich iba Israel David ge het ewiglich, nem un sinene Sehn durch ä (a) (b) Salzbund? 13,6 Aba Jerobeam, dr Bue(Suhn) Nebats, dr Knecht Salomos, vum Bue(Suhn) David, erhob sich un wird sinem Herrn abtrünnig. 13,7 Un s schlat sich uf sini Site ruchlose Lit, bese Mensch, un wäre mächtiga als Rehabeam, dr Bue(Suhn) Salomos; denn Rehabeam war noh jung un zaghaft, so daß sa(er) sich nit gege sie wehrte. 13,8 Etze denkt ihr äich zue empören gege des Kenigrich vum HERRN, des in dr Hand dr Buebä(Sühn) David isch, wel ihr ä große Haufe sin un de (a) goldene Kälber bi äich hän, de äich Jerobeam zue Götta gmacht het. 13,9 Hän ihr nit (a) de Prieschta vum HERRN, de Buebä(Sühn) Aaron, un de Leviten vuschtoße un äich (b) eigene Prieschta gmacht we sunscht de Velka in d Ländern? Wer do kummt mit nem jungen Schtier un siebä Widdern, um sich de Hand fille zue losse, dr wird Prieschta dera, de nit Götta sin. 13,10 Mir aba sin gwiß: Der HERR isch unsa Gott; nen hän ma(mir) nit vulo; denn de Prieschta, de däm HERRN dene, sin de Buebä(Sühn) Aaron, un de Leviten schtoh in ihrem Amt, 13,11 um däm HERRN (a) alli Morgen un alli Abende Brandopfa darzbringe, dzue des gueti Räuchawerk, un Brot aufzulegen uf d Disch üs reine (sufare) Gold un d goldene Laichta azinde mit sinene Lampe (Funzle) alli Abende; denn ma(mir) hebed de Gebote vum HERRN, unsares Gottes, ihr aba hän nen vulo. 13,12 Lueg, mit uns(us) isch a dr Schpitze Gott un sini Prieschta un de (a) Kriegstrompeten, um sie gege äich zue blose. Ihr Israelite, schtrietet nit gege d HERRN, d Gott äira Vädare; denn s wird äich nit gelingen!

13,13 Aba Jerobeam legt ä Hinterhalt, daß sa(er) nene in d Rucke fiele, so daß sie vor Juda ware un dr Hinterhalt hinda Juda. 13,14 Als sich etze Juda umedrillt ha, lueg, do wäre sie vu vorn un vu hinte angegriffen. Do brellä sie zum HERRN, un de Prieschta bliesen de Trompeten, 13,15 un de Manne(Männa) vu Juda obe des Kregsgschrei. Un als sie brellä, schlat Gott Jerobeam un ganz Israel vor Abija un Juda. 13,16 Un Israel floh vor Juda, un Gott git sie in ihri Händ(Pfode), 13,17 so daß Abija mit sinem Volk sie hert schlat, un s bliebe vu Israel erschlagen liege fünfhunderttausend üsgläsini Lit. 13,18 Eso wäre de Manne(Männa) vu Israel zue der Ziit demuetig gmacht, aba de Manne(Männa) vu Juda bliebe unvuzagt; denn sie vuloße sich uf d HERRN, d Gott ihra Vädare. 13,19 Un Abija jagte Jerobeam noh un gwinnt nem Schtädt ab: Bethel mit sinene Ortschaften, Jeschana mit sinene Ortschaften un Efron mit sinene Ortschaften, 13,20 so daß Jerobeam keini Macht me het, solang Abija läbt. Un dr HERR schlat nen, daß sa(er) schtirbt.

13,21 Abija aba wird mächtig. Un na(er) nimmt vierzehn Wieba un ziigt (zeugt) zweiundzwanzig Buebä(Sühn) un sechzehn Techta. 13,22 Was aba me vu Abija zue sag isch, si Wandel un sini Wort, des schtoht gschriebe in dr Gschichte vum Prophete (a) Iddo. 13,23 *Un Abija legt sich zue sinene Vädere, un sie beerdige nen in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) Asa wird Kenig a vu sinere Schtatt. Zue däm si Ziit het des Land zehn Johr Rueh. *Abweichende Verszählung schtatt 13,23: 14,1.


14. Kapitel

Asas erschte Regierungsmaßnähmä

(vgl. 1. Kön 15,9-12)

14,1 *Un Asa doet, was recht war un däm HERRN, sinem Gott, wohlgefiel, *Abweichende Verszählung schtatt 14,1-14: 14,2-15. 14,2 un entfernte de Altäre dr fremdi Götta un de Opferhöhän un vubricht de Schteimole un haut de Bilda dr Aschera um 14,3 un bfehlt Juda, daß sie d HERRN, d Gott ihra Vädare, suechte un dätn noh rem Gsetz un Gebot. 14,4 Un na(er) entfernte üs ällei Schtädt Judas de Opferhöhän un de Rauchopfersäulen; un des Kenigrich het Rueh unda nem. 14,5 Un na(er) bäut het feste Schtädt in Juda, wel des Land Rueh het un in däne Johr kei Kreg gege nen war; denn (a) dr HERR het nem Rueh ge. 14,6 Un na(er) sait zue Juda: Len uns(us) de Schtädt ausbauen un um sie Muurene herumführen mit Türmen, Tore (Dummköpf) un Riegeln, solang des Land noh unsa isch; denn ma(mir) hän d HERRN, unsari Gott, gsuecht, un na(er) het uns(us) Rueh ge ringsumher. - Eso bäue sie, un s goht gliicklich vonstatten. 14,7 Un Asa het ä Heeresmacht, üs Juda dreihunderttausend, de großi Schilde un Spieße trage, un üs Benjamin zweihundertachtzigtausend, de kleini Schilde trage un mit däm Bogen schießen kenne; un de alli ware schtarke Kriegsleute.

Asas Sieg iba de Kuschita

14,8 S zeht aba gege sie Serach, dr Kuschita, mit eina Heeresmacht vu tausendmal däusend, dzue draihundat Kärre, un sie kumme bis noh Marescha. 14,9 Un Asa zeht nem entgegä; un sie rüsteten sich zum Kampf im Tal Zefata bi Marescha. 14,10 Un Asa reft d HERRN, sinene Gott, a un sait: (a) HERR, s isch dir nit schwer, däm Schwachen gege d Schtarke zue helfe. Hilf uns(us), HERR, unsa Gott; denn ma(mir) vulo uns(us) uf di, un in dinem Name sin ma(mir) kumme gege de Lit. HERR, dü bisch unsa Gott, gege di vumag kei Mensch ebis.

14,11 Un dr HERR schlat de Kuschita vor Asa un vor Juda, so daß sie haue ab. 14,12 Un Asa samt däm Volk, des bi nem war, jagte nene noh bis noh Gerar. Un de Kuschita flege, so daß keina vu nene am Läbä bliebt, sundern sie wäre zerschla vor rem HERRN un vor sinem Heer. Un Juda trait arg viel Beute dvu. 14,13 Un sie schlat alli Schtädt um Gerar her; denn dr Angscht vum HERRN kummt iba sie. Un sie plünderten alli Schtädt; denn s war viel Beute drin. 14,14 Au schlat sie de Zeltlager dr Schäfa (Hirte) un fihre ä Lit Schof un Kamele wäg un kumme wieda noh Jerusalem.


15. Kapitel

Der Prophet Asarja un Asas Reformen

15,1 Un uf Asarja, d Bue(Suhn) Odeds, kummt dr Geischt Gottes. 15,2 Do zeht er üsä Asa entgegä un sait zue nem: Horche ma(mir) zue, Asa un ganz Juda un Benjamin! Der HERR isch mit äich, wel ihr mit nem sin; un wenn ihr nen suecht, wird da(er) sich vu äich find losse. Werdet ihr nen aba vulo, so wird da(er) äich au vulo. 15,3 Lange Ziit durch war Israel ohni rechte Gott, ohni Prieschta, dr do lehrt, un ohni Gsetz. (a) 15,4 Als sie sich aba in ihra Not zum HERRN, däm Gott Israels, bekehre (kehre nit um) un (a) nen suechte, glo hän er sich vu nene find. 15,5 Zue der Ziit git s keini Sicherheit fir d, dr üs- un igange isch; denn s war großi Vuwirrig bi ällei, de in däne Ländern huuste. 15,6 Denn (a) ä Volk zerschlug des andere un ä Schtadt de andere; denn Gott erschreckte sie mit Ängschte alli Art. 15,7 Ihr aba, sin getroscht un len äiri Händ(Pfode) nit sinken; denn (a) äich Gschafftes het sinene Lohn.

15,8 Als aba Asa de Wort ghärt het un de Wissagig, de dr Prophet Asarja, dr Bue(Suhn) Odeds, gsait het, ward er getroscht, un na(er) doet wäg de greulichen Götze üs däm ganze Land Juda un Benjamin un üs d Schtädt, de na(er) uf däm Berg Ephraim erobert het, un erneuerte d Altar vum HERRN, dr vor dr Vorhalle vum HERRN schtoht. 15,9 Un na(er) vusammlet ganz Juda un Benjamin un alli üs Ephraim, Manasse un Simeon, de bi nene huuste; denn s flegt nem ä großi Schar Lit üs Israel zue, als sie sähn, daß dr HERR, si Gott, mit nem war. (a) (b) 15,10 Un sie vusammle sich in Jerusalem im dritte Monet vum fuchzehnte Johr dr Herrschaft Asas 15,11 un opferten däm HERRN am selben Däg vu dr Beute, de sie herbrocht hän, siebenhundert Rinda un siebedusig Schof. 15,12 Un sie kumme in d Packt(Abkumme), d HERRN, d Gott ihra Vädare, zue sueche vu ganzem Herz un vu ganza Seele. (a) 15,13 Wer aba d HERRN, d Gott Israels, nit sueche wird, soll schterbe, klei un groß, Ma un Wieb. 15,14 Un sie schworen däm HERRN mit luta Schtimm, unda Freudengeschrei un unda Trompeten- un Posaunenschall. 15,15 Un ganz Juda war frehlich iba d Schwur; denn sie hän gschwore vu ganzem Herz, un sie suechte d Herrn mit ganzem Wille, un na(er) glo hän sich vu nene find. Un (a) (b) dr HERR git nene Rueh ringsumher.

15,16 aAuch het sich anekockt dr Kenig Asa sini Muetter Maacha ab, daß sie nimi Herrin war, wel sie dr Aschera ä Greuelbild gmacht het. Un Asa zerschlug ihr Greuelbild un zermalmte s un isch vubrennt s am Bach Kidron. 15,17 Aba de Opferhöhän in Israel wäre nit wäg; doch war des Herz Asas rechtschaffen si Läbä lang. 15,18 Un na(er) hole ins Huus Gottes, was si Vada (Babbe) gheiligt un was sa(er) gheiligt het, Silba, Gold un Töpf. 15,19 Un s war kei Kreg bis in des fünfunddreißigste Johr dr Herrschaft Asas.


16. Kapitel

Asas Wäggoh un Dod

(vgl. 1. Kön 15,16-24)

16,1 Im sechsunddreißigsten Johr dr Herrschaft Asas zeht Bascha, dr Kenig vu Israel, ruf gege Juda un bäut het Rama üs, dmit nemads bi Asa, däm Kenig vu Juda, üs- un igo soll. 16,2 Aba Asa nimmt üs däm Schatz im Huus vum HERRN un üs däm Schatz im Huus vum Kenig Silba un Gold un schickt zue Ben-Hadad, däm Kenig vu Aram, dr zue Damaskus herrschte, un glo hän nem sag: 16,3 S isch ä Packt(Abkumme) zwische ma(mir) un dir, zwische minem un dinem Vada (Babbe). Drum schicke i(ich) dir Silba un Gold, daß dü d Packt(Abkumme) mit Bascha, däm Kenig vu Israel, aufgibst, dmit da(er) vu ma(mir) abzieht. 16,4 Ben-Hadad ghärt het uf de Bitte vum Kenig Asa un schickt sini Obaschte gege de Schtädt Israels; de schlat Ijon, Dan un Abel-Majim un vu Naftali alli Schtädt mit Kornspeichern. 16,5 Als Bascha des ghärt het, glo hän er ab, Rama auszubauen, un ghärt het uf mit sinem Gschafftes. 16,6 Aba dr Kenig Asa bot ganz Juda uf, un sie nähmä de Schtei (Wackes) un des Holz vu Rama wäg, womit Bascha bäut het, un na(er) bäut het dmit Geba un Mizpa üs.

16,7 Zue der Ziit kummt dr Seher Hanani zue Asa, däm Kenig vu Juda, un sait zue nem: (a) Wel dü di uf d Kenig vu Aram vulo hesch un nit uf d HERRN, di Gott, drum isch des Heer vum Kenig vu Aram dinere Hand gflohe. 16,8 Hatten nit de Kuschita un Libyer ä großi Heeresmacht mit arg viel Kärre un Reitern? Doch dr HERR git sie in di Hand, do dü di uf nen verließest. (a) 16,9 Denn (a) vum HERRN Aug luege alli Land, daß sa(er) schtärk, de mit ganzem Herz bi nem sin. Dü hesch dumm doe, drum wirsch dü au vu etze a Kreg hän. 16,10 Aba Asa wird zornig iba d Seher un (a) (b) legt nen ins Gfängnis (Loch); denn na(er) grollte nem driba. Au bedrückte er zue der Ziit ä baar vum Volk.

16,11 Di Gschichte Asas aba, de frehere un de spätere, lueg, de schtoht gschriebe im Buech dr Kenig vu Juda un Israel. 16,12 Un Asa wird krank a sinene Feß im neununddreißigsten Johr vu sinere Herrschaft, un sini Kranket nimmt arg zue; un na(er) suecht au in vu sinere Kranket nit d HERRN, sundern de Dokta. 16,13 So legt sich Asa zue sinene Vädere un schtirbt im einundvierzigsten Johr vu sinere Herrschaft. 16,14 Un ma begrub nen in sinem Grabe, des sa(er) sich in dr Schtadt David het aushauen losse. Un sie lege nen uf si Laga, des ma mit guetem Räuchawerk un allaläi kunstvoll zubereiteter Spezerei gfillt het, un (a) (b) sie mache nem zue Ehren ä arg große Brand.


17. Kapitel

Joschafats Regierung

17,1 Un si Bue(Suhn) aJoschafat wird Kenig a vu sinere Schtatt un wird mächtig gegeiba Israel. 17,2 Na(Er) legt Kriegsvolk in alli feschte Schtädt Judas un het sich anekockt Amtlit ä im Land Juda un in d Schtädt Ephraims, de si Vada (Babbe) Asa erobert het. 17,3 Un dr HERR war mit Joschafat; denn na(er) wandelte we vormols si Vada (Babbe) David un suecht nit de Baale, 17,4 sundern d Gott vu sinem Vada (Babbe) un wandelte in sinene Gebote un nit so we Israel. 17,5 Drum schtärkt dr HERR des Kenigrich in vu sinere Hand. Un ganz Juda git Joschafat Gschenkli, un (a) er het große Richtum un viel Ehri. 17,6 Un als sa(er) in d Wäg vum HERRN noh mutiger wird, entfernte er wieda de Opferhöhän un de Ascherabilder üs Juda.

17,7 Im dritte Johr vu sinere Herrschaft schickt da(er) sini Obere Ben-Hajil, Obadja, Secharja, Netanel un Michaja, daß sie in d Schtädt Judas lehre solle, 17,8 un mit nene de Leviten Schemaja, Netanja, Sebadja, Asaël, Schemiramot, Jonatan, Adonija, Tobija un Tob-Adonija un mit nene de Prieschta Elischama un Joram. 17,9 Un sie lehrten in Juda un hän des Gesetzbuch vum HERRN bi sich un zehn in ällei Schtädt Judas umä un lehrten des Volk.

17,10 Do kummt dr Angscht vum HERRN iba alli Kenigrich dr Lända, de um Juda herum gläge sin, so daß sie nit gege Joschafat kämpften. 17,11 Sogar ä baar vu d Philistern bringe Joschafat (a) Gschenkli un Silba als Abgabe; au de Araber bringe nem s ebentausendundsiebenhundert Widder un siebedusigundsiebenhundert Böcke.

17,12 So wird Joschafat imma mächtiga. Un na(er) bäut het in Juda Burgen un Schtädt mit Kornspeichern 17,13 un het viel Vorrat in d Schtädt Judas un Kriegsleute, streitbare Manne(Männa), zue Jerusalem. 17,14 Un des war ihri Ordnig noh ihrem Sippen: in Juda ware Oberschte iba däusend: Adna, dr Oberschte, un unda nem dreihunderttausend streitbare Manne(Männa); 17,15 näbe nem Johanan, dr Oberschte, un unda nem weihundertundachtzigtausend; 17,16 näbe nem Amasja, dr Bue(Suhn) Sichris, dr sich fräiwillig in d Denscht vum HERRN gschtellt het, un unda nem zweihunderttausend streitbare Manne(Männa); 17,17 un üs Benjamin: Eljada, ä streitbarer Ma, un unda nem zweihunderttausend, de mit Bogen un Schild parrat ware; 17,18 näbe nem Josabad un unda nem hundertundachtzigtausend zum Kampf gerüstete Manne(Männa). 17,19 De alli dene däm Kenig üßa däne, de dr Kenig in de feschte Schtädt vu ganz Juda glegt het.


18. Kapitel

Joschafats Verbindung mit Ahab vu Israel

(vgl. 1. Kön 22)

18,1 Un Joschafat het (a) große Richtum un viel Ehri un verschwägerte sich mit Ahab. 18,2 Un noh ä baar Johr zeht er nab zue Ahab noh Samaria. Un Ahab glo hän fir nen un fir des Volk, des bi nem war, vieli Schof un Rinda schlachten. Un na(er) beredete nen, daß sa(er) rufzeh dät noh Ramot in Gilead. 18,3 Ahab, dr Kenig vu Israel, sait zue Joschafat, däm Kenig vu Juda: Willsch dü mit ma(mir) noh Ramot in Gilead zeh? Na(Er) sait zue nem: I(Ich) bi we dü un mi Volk we di Volk; ma(mir) wen mit dir in d Kampf.

18,4 Aba Joschafat sait zum Kenig vu Israel: (a) Frog doch zerscht noh däm Wort vum HERRN! 18,5 Un dr Kenig vu Israel vusammlet vierhundat Prophete un sait zue nene: Sollen ma(mir) noh Ramot in Gilead in d Kampf zeh, odr soll ich's losse? Sie sag: Zieh nuf! Gott wird s in vum Kenig Hand ge. 18,6 Joschafat aba sait: Isch nit noh irgendei Prophet vum HERRN do, daß ma(mir) durch nen d Herrn bfroge? 18,7 Der Kenig vu Israel sait zue Joschafat: S isch noh ä Ma do, durch d ma d HERRN bfroge ka; aba i(ich) bi nem gram, denn na(er) weissagt iba mi nigs Guetes, sundern imma nur Beses, nämlich Micha, dr Bue(Suhn) Jimlas. Joschafat sait: Der Kenig sait so nit.

18,8 Un dr Kenig vu Israel reft ä vu sinere Kämmerer un sait: Bringe schnell her Micha, d Bue(Suhn) Jimlas! 18,9 Un dr Kenig vu Israel un Joschafat dr Kenig vu Juda, hocke ä jeda uf sinem Thron, mit ihrem kenigliche Kleida azogä. Sie hocke aba uf däm Platz vor rem Dor vu Samaria, un alli Prophete fange a, vor nene zue weissagen. 18,10 Un (a) Zedekia, dr Bue(Suhn) Kenaanas, macht sich iserne Herna un sait: Des sait dr HERR: Domit wirsch dü de Aramäer niederstoßen, bis dü sie aufreibst. 18,11 Un alli Prophete weissagten ebeso un sag: Zieh nuf noh Ramot in Gilead! S wird dir gelingen, dr HERR wird s in vum Kenig Hand ge. 18,12 Un dr Laufbursch(Bote), dr higange war, um Micha zue ruefä, sait zue nem: Lueg, de Wort dr Prophete sin imetig guet fir d Kenig. Loß doch au di Wort we ihr Wort si un sait Guetes. 18,13 Micha aba sait: So wohr dr HERR läbt: was mi Gott sag wird, des will i(ich) schwätze.

18,14 Un als sa(er) zum Kenig kummt, sait dr Kenig zue nem: Micha, soll ma(mir) noh Ramot in Gilead in d Kampf zeh, odr soll ich's losse? Na(Er) sait: Jo, zeht nuf! S wird äich gelingen, sie wäre in äiri Händ(Pfode) ge wäre. 18,15 Aba dr Kenig sait zue nem: We me(oft) soll i(ich) di beschwören, daß dü ma(mir) im Name vum HERRN nigs als de Wohret saisch! 18,16 Do sait da(er): I(Ich) luegt ganz Israel vudeilt uf d Bergen (a) we Schof, de kei Schäfa (Hirte) hän. Un dr HERR sait: De hän kei Herrn. Ä jeda kähre wieda heim mit Friede! - 18,17 Do sait dr Kenig vu Israel zue Joschafat: Sagte i(ich) dir nit: Na(Er) weissagt nigs Guetes iba mi, sundern nur Beses? 18,18 Micha aba sait: Drum häre vum HERRN Wort! (a) I(Ich) luegt d HERRN hocke uf sinem Thron, un des ganzi himmlische Heer schtoht zue vu sinere Rechte un zue vu sinere Linke. 18,19 Un dr HERR sait: Wer will Ahab, d Kenig vu Israel, betören, daß er hinaufziehe un flegt bi Ramot in Gilead? Un als der so un selle andascht schwätzt, 18,20 kummt (a) ä Geischt vor un schtellt sich vor d HERRN un sait: I(Ich) will nen betören. Der HERR aba sait zue nem: Womit? 18,21 Na(Er) sait: I(Ich) will ausfahren un ä Luugngeist si in alli vu sinere Prophete Mul (Gosch). Un dr Herr sait: Dü wirsch nen betören un wirsch s üsrichte; fahr hi un doe des! 18,22 Etze lueg, dr HERR het ä Luugngeist in d Mul (Gosch) der dinere Prophete ge, un dr HERR het Unheil gege di gsait. 18,23 Do kummt dzue (a) Zedekia, dr Bue(Suhn) Kenaanas, un schlat Micha uf de Backe un sait: Uf welem Wäg soll dr Geischt vum HERRN vu ma(mir) gewichen si, um etze durch di zue schwätze? 18,24 Micha sait: Gwiß, a däm Däg wirsch dü's aluege, wenn dü vu eina Kamma in de andere gohsch, um di zue verstecken. 18,25 Aba dr Kenig vu Israel sait: Nähme Micha un hole nen zue Amon, däm Stadthauptmann, un zue Joasch, däm Bue(Suhn) vum Kenig, 18,26 un sait: So sait dr Kenig: (a) Legt däne ins Gfängnis (Loch) un speist nen nur gizig(kärglich) mit Brot un Wassa, bis i(ich) wiedakumm mit Friede! 18,27 Micha sait: Kommst dü mit Friede wieda, so het dr HERR nit durch mi gsait. Un na(er) sait: Horche, alli Velka!

18,28 So zehn dr Kenig vu Israel un Joschafat, dr Kenig vu Juda, nuf noh Ramot in Gilead. 18,29 Un dr Kenig vu Israel sait zue Joschafat: I(Ich) will mi verkleiden un in d Kampf zeh, dü aba bhalt di kenigliche Kleida a! Un dr Kenig vu Israel verkleidete sich, un sie zehn in d Kampf. 18,30 Aba dr Kenig vu Aram het d Obaschte iba sini Kärre bpfohle: Ihr sollt nit kämpfen gege Geringe un Hohe, sundern ällei gege d Kenig vu Israel. 18,31 Als etze de Obaschte dr Kärre Joschafat sähn, denkt hän sie, s isch dr Kenig vu Israel, un umzingle nen, um gege nen zue kämpfen. Aba Joschafat brellt, un dr HERR half nem, un Gott lockte sie vu nem wäg. 18,32 Denn als de Obaschte dr Kärre gmerkt het, daß sa(er) nit dr Kenig vu Israel war, drille sie sich vu nem ab. 18,33 S spannte aba ä Ma sinene Bogen vu ungfähr un schoß d Kenig vu Israel zwische Panza un Wehrgehänge. Do sait da(er) zue sinem Wagenlenker: Wende um un fihr mi üs däm Kampf; denn i(ich) bi vuwundet! 18,34 Aba dr Kampf nimmt imma me zue a däm Däg, un dr Kenig vu Israel bliebt in sinem Kärre schtoh gegeiba d Aramäern bis zum Obend; un na(er) schtirbt, als de Sunne undagoht.


19. Kapitel

19,1 Joschafat aba, dr Kenig vu Juda, kummt wieda heim mit Friede noh Jerusalem. 19,2 Un s goht nem dr Seher Jehu, dr Bue(Suhn) Hananis, entgegä un sait zum Kenig Joschafat: Sollsch dü so däm Gottlosen helfe un de liebe, de d HERRN hass? Drum kummt iba di dr Zorn (Wuet) vum HERRN. 19,3 Etwas Guetes isch aba doch a dir gfunde, daß dü (a) de Bilda dr Aschera üs däm Land ausgetilgt un di Herz druf grichtet hesch, Gott zue sueche.

Joschafat ordnet de Rechtsprechung

19,4 Un Joschafat bliebt in Jerusalem. Un na(er) zeht wieda im Volk umä vu Beerscheba a bis uf des Berg Ephraim un hole sie zruck zum HERRN, däm Gott ihra Vädare. 19,5 Un na(er) bestellte Richta im Land in ällei feschte Schtädt Judas, Schtadt fir Schtadt, 19,6 un sait zue d Richtern: Luege zue, was ihr den! Denn ihr hebet (haltet) Gricht nit im Name vu Mensch, sundern im Name vum HERRN, un na(er) isch bi äich, wenn ihr Recht sage. (a) 19,7 Drum len (a) de Angscht vum HERRN bi äich si, hebet (haltet) un den des Recht; denn (b) (c) bi däm HERRN, unsam Gott, isch kei Unrecht, nit Asähe dr Lit noh Annehmen vu Geschenken. 19,8 Au bestellte Joschafat in Jerusalem ä baar üs d Leviten un Prieschta (Pfarra) un Sippenhäuptern Israels (a) (b) fir des Gricht vum HERRN un fir de Streitfälle dr Inwohna Jerusalems. 19,9 Ihnen bfehlt er un sait: Den eso in däm Reschpeckt vorm HERRN, in Treui un mit ganzem Herz! 19,10 In ällei Streitfällen, de vor äich kumme vu äire Breda, de in ihrem Schtädt huuse, s gang um Bluttat, um Gsetz un Gebot, um Satzige un Rechte, do sollt ihr sie unterrichten, daß sie sich nit am HERRN verschulden un ä Zorn (Wuet) iba äich un äiri Breda kummt. Den eso, so d ihr äich nit verschulden. 19,11 Lueg, dr Hohepriester Amarja isch iba äich bestellt in ällei Sache vum HERRN, un Sebadja, dr Bue(Suhn) Jismaels, dr Vorschteha im Huus Juda, in ällei Sache vum Kenig; un als Amtlit hän ihr de Leviten bi äich. Gehn unvuzagt ans Gschafftes, un dr HERR wird mit däm Guete si.

20. Kapitel

Joschafats Sieg iba de Ammonita un Moabita

20,1 Dnohch kumme de Moabita, de Ammonita un mit nene au Mëuniter, um gege Joschafat zue kämpfen. 20,2 Un ma kummt un gsait het zue Joschafat: S kummt gege di ä großi Schar Lit vu gegeiba vum Salzmeeres, vu Edom, un lueg, sie sin scho in Hazezon- Tamar, des isch En-Gedi. 20,3 Joschafat aba firchtet sich un richte si Gsicht(Visasch) druf, d HERRN zue sueche; un na(er) glo hän in ganz Juda ä Faschte üsruefe. 20,4 Un Juda kummt zsämme, d HERRN zue sueche; au üs ällei Schtädt Judas kumme sie, d HERRN zue sueche. (a)

20,5 Un Joschafat kummt hi unda de Gmeinde Judas un Jerusalems im Huus vum HERRN vorn im näji(naii) Vorhof 20,6 un sait: HERR, dü Gott unsera Vädare, (a) bisch dü nit Gott im Himmel un Herrscha iba alli Kenigrich dr Heide? Un (b) in dinere Hand isch Kraft un Macht, un s isch nemads, dr dir zue wiedaschtehn vumag. 20,7 Hesch dü, unsa Gott, nit de Bwohna des Land vutriebe vor dinem Volk Israel un hesch s d Nohchkumme Abrahams, vu dinem Freundes, ge fir imma? 20,8 Un sie huuste drin un hän dir ä Heiligtum fir di Name bäut un gsait: 20,9 (a) Wenn Ungliick, Schwert, Schtrof, Pescht odr Hungasnot iba uns(us) kumme, wäre ma(mir) vor däm Huus un vor dir schtoh - denn di Name isch in däm Huus - un zue dir brelle in unsera Not, un dü wirsch härä un helfe. 20,10 Etze lueg, de Ammonita, Moabita un de vum Berg Seïr, durch de dü Israel nit hindurchziehen ließest, als sie üs Ägypteland kumme - sundern sie mußten vor nene mach platz un durften sie nit üsrotte -, (a) 20,11 lueg, sie losse uns(us) des entgelten un kumme, uns(us) usztriebe üs dinem Eigentum, des dü uns(us) ge hesch. 20,12 Unsa Gott, willsch dü sie nit richten? Denn in uns(us) isch keini Kraft gege des großi Heer, des gege uns(us) kummt. Mir wisse nit, was ma(mir) doe soll, sundern unsari Aug aluege noh dir.

20,13 Un ganz Juda schtoht vor rem HERRN mit sinene Alten, Wieba un Kinda. 20,14 Aba dr Geischt vum HERRN kummt midde in dr Gmeinde uf Jahasïl, d Bue(Suhn) Secharjas, vum Bue(Suhn) Benajas, vum Bue(Suhn) Jehiëls, vum Bue(Suhn) Mattanjas, d Leviten üs d Sehn Asaf. 20,15 (a) Un Jahasïl sait: Merket uf, ganz Juda un ihr Inwohna vu Jerusalem un dü, Kenig Joschafat! Des sait dr HERR zue äich: Ihr sollt äich nit firchte un nit vuzage vor däm große Heer; denn nit ihr kämpft, sundern Gott. 20,16 Morgen sollt ihr gege sie nabzeh. Wenn sie d Höhenweg vu Ziz heraufkommen, d ihr uf sie treffen, wo des Tal endet, vor dr Wüschte Jeruël. 20,17 Aba nit ihr d däbi kämpfen; träte nur hi un schtoht un luege de Hilfe vum HERRN, dr mit äich isch, Juda un Jerusalem! Firchte äich nit un verzaget nit! Morgen zeht nene entgegä! Der HERR isch mit äich.

20,18 Do bugt sich Joschafat mit sinem Üsgsäh zue d Erde, un ganz Juda un de Inwohna vu Jerusalem flege vor rem HERRN ane un bäte d HERRN a. 20,19 Un de Leviten vu d Sehn Kehat un vu d Sehn Korach schicke sich a, d HERRN, d Gott Israels, zue lobe mit lut schallender Schtimm.

20,20 Un sie mache sich freh am Morgen uf un zehn üs zue d Wüschte Tekoa. Un als sie auszogen, kummt Joschafat hi un sait: Horche ma(mir) zue, Juda un ihr Inwohna vu Jerusalem! (a) (b) Glaubet a d HERRN, äire Gott, so d ihr sicha si, un glaubet sinene Prophete, so wird s äich gelingen. 20,21 Un na(er) beriet sich mit däm Volk un bestellte Sänger fir d HERRN, daß sie in heiligem Schmuck Loblieder sängen un vor d Kriegsleuten herzögen un sprächen: (a) Danket däm HERRN; denn sini Barmherzigkeit währet ewiglich. 20,22 Un als sie anfingen mit Danken un Loben, glo hän dr HERR ä Hinterhalt kumme iba de Ammonita un Moabita un de vum Gebirg Seïr, de gege Juda üsgzoge ware, un sie wäre gschla. 20,23 S schtelle sich de Ammonita un Moabita gege de Lit vum Berg Seïr, um sie auszurotten un zue vutilge. Un als sie de Lit vum Berg Seiër alli aufgerieben hän, kehrt sich eina gege d anderem, un sie wäre änanda zum End. 20,24 Als aba Juda a d Platz kummt, wo ma in de Wüschte aluege ka, un sie sich gege des Heer wende wen, lueg, do gläge sin nur Leichnam uf dr Erde; keina war gflohe. 20,25 Un Joschafat kummt mit sinem Volk, de Beute auszuteilen, un sie find Viecha in Lit un Sache un Kleida un koschtbari Geräte un nähmä sich so viel wäg, daß s kum zue schleipfe war, un deilten dräi Däg de Beute üs; denn s war viel. 20,26 Am vierten Däg aba kumme sie zsämme im Lobetal; denn dert lobe sie d HERRN. Drum heißt de Platz «Lobetal» bis uf däne Dag. 20,27 So kehrt jeda vu Juda un Jerusalem wieda um un Joschafat a dr Schpitze, daß sie noh Jerusalem zögen mit Fräid(Freud); denn dr HERR het nene Fräid(Freud) ge a ihrem Gegna(Feinde). 20,28 Un sie zehn in Jerusalem ä mit Psaltern, Harfe un Trompeten zum Huus vum HERRN. 20,29 Un dr Angscht Gottes kummt iba alli Kenigrich dr Lända, als sie ghärt hän , daß dr HERR gege de Gegna(Feinde) Israels gestritten het. 20,30 Eso het des Kenigrich Joschafats Friede, un (a) si Gott git nem Rueh ringsumher.

Joschafats Vutrag mit Ahasja vu Israel

(vgl. 1. Kön 22,41-50)

20,31 Un Joschafat regierte iba Juda; er war fünfunddreißig Johr alt, als er Kenig wird; un na(er) regierte fünfundzwanzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Asuba, ä Dochta Schilhis. 20,32 Un na(er) wandelte in däm Wäg vu sinem Vada (Babbe) Asa un glo hän nit dvu ab un doet, was däm HERRN wohlgefiel. 20,33 Nur de Opferhöhän wäre nit wäg; denn des Volk het si Herz noh nit ganz zum Gott vu sinere Vädare gwandt. 20,34 Was aba me vu Joschafat zue sag isch, de frehere un de spätere Gschichte, lueg, des schtoht gschriebe in d Gschichte Jehuus, vum Bue(Suhn) Hananis, de ufgnumme sin in des Buech dr Kenig vu Israel.

20,35 Dnohch schloß Joschafat, dr Kenig vu Juda, ä Vutrag mit aAhasja, däm Kenig vu Israel, dr gottlos war in sinem Den. 20,36 Na(Er) kummt mit nem überein, Schiffe zue bäue, um noh Tarsis zue fahre; un sie bäue de Schiffe in Ezjon-Geba. 20,37 Aba Elïser, dr Bue(Suhn) Dodawas vu Marescha, wissagt gege Joschafat un sait: Wel dü mit Ahasja ibaigkumme(einig wore) bisch, kappüt dr HERR di Gschafftes. Un de Schiffe zerschellten un kenne nit noh Tarsis fahre.


21. Kapitel

Jorams gottlose Regierung

(vgl. 1. Kön 22,51; 2. Kön 8,16-22)

21,1 Un Joschafat legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige bi sinene Vädere in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) Joram wird Kenig a vu sinere Schtatt.

21,2 Un Joram het Breda, Joschafats Buebä(Sühn): Asarja, Jehïl, Secharja, Asarja, Michael un Schefatja; de alli ware Buebä(Sühn) Joschafats, vum Kenig vu Juda. 21,3 Un ihr Vada (Babbe) git nene vieli Gaben a Silba, Gold un Kleinoden, dzue feste Schtädt in Juda; aba des Kenigrich git da(er) Joram; denn dr war dr Erschtgeborene. 21,4 Als aba Joram des Kenigrich vu sinem Vada (Babbe) übernommen het un mächtig wird, erschlat er alli sini Breda mit däm Schwert, dzue au ä baar Obere in Israel.

21,5 Zweiunddreißig Johr alt war Joram, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte acht Johr zue Jerusalem 21,6 un wandelte in däm Wäg dr Kenig vu Israel, we des Huus Ahab doe het; denn Ahabs Dochta war sini Wieb. Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt. 21,7 Aba dr HERR wot des Huus David nit vuderbe um vum Packt(Abkumme) wille, d er (a) mit David gschlosse het, un we na(er) nem zuegsait het, nem ä (b) (c) Lecht z ge un sinene Sehn imma.

21,8 Zue vu sinere Ziit flege de Edomiter vu Juda ab un hocke ä Kenig iba sich. 21,9 Do zeht Joram hi mit sinene Obaschte un alli Kärre mit nem, un na(er) macht sich vum Nacht uf un schlat de Edomiter, de nen umringt hän, un de Obaschte iba de Kärre. 21,10 Doch bliebe de Edomiter abtrünnig vu Juda bis uf däne Dag. Zue d selben Ziit flegt Libna au vu nem ab; denn na(er) het d HERRN, d Gott vu sinere Vädare, vulo.

21,11 Au macht da(er) Opferhöhän in d Schtädt Judas un verleitete de Inwohna vu Jerusalem zue d Abgötterai un vufihrt het Juda.

21,12 S kummt aba ä Bref zue nem vum Prophete Elia, dr lautete: So sait dr HERR, dr Gott vu dinem Vada (Babbe) David: Wel dü nit gwandelt bisch in d Wäg vu dinem Vada (Babbe) Joschafat un nit in d Wäg Asas, vum Kenig vu Juda, 21,13 sundern wandelst in däm Wäg dr Kenig vu Israel un verleitest Juda un de Bwohna vu Jerusalem zue d Abgötterai noh dr Abgötterai vum Huus Ahab un wel dü dzue erschlagen hesch di Breda, vu dinem Vada (Babbe) Huus, de bessa ware als dü, 21,14 lueg, so wird di dr HERR mit eina große Plage schlat a dinem Volk, a di Kinda, a di Wieba un a alli dinere Habe. 21,15 Dü aba wirsch viel Kranket hän in di Igweide, bis iba Johr un Dag di Kuttle(Igweidi) vor Kranket heraustreten.

21,16 Un dr HERR erweckte gege Joram d Geischt dr Philista un Araber, de näbe d Kuschitern huuse. 21,17 Un sie zehn ruf un breche in Juda ä un fihre alli Habe wäg, de do war im Huus vum Kenig, dzue sini Buebä(Sühn) un sini Wieba, so daß nem kei Bue(Suhn) übrigblieb üßa Joahas, sinem jingschte Bue(Suhn).

21,18 Un noh rem ällei plagte nen dr HERR mit eina Kranket in sinene Igweide; de war nit zue heile. 21,19 Un als des iba Johr un Dag währte, bis de Ziit vu zwei Johr um war, kumme in vu sinere Kranket sini Kuttle(Igweidi) üsä, un na(er) schtirbt unda schlimmen Schmerz. Un ma macht kei Brand nem zue Ehren, (a) we ma sinene Vädere doe het. 21,20 Zweiunddreißig Johr alt war er, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte acht Johr zue Jerusalem un goht dohi unbedauert. Un (a) sie beerdige nen in dr Schtadt David, aba nit in d Gräbern dr Kenig.


22. Kapitel

Ahasjas gottlose Regierung

(vgl. 2. Kön 8,25-29)

22,1 Un de Inwohna vu Jerusalem mache Ahasja, Jorams jingschte Bue(Suhn), zum Kenig a vu sinere Schtatt; denn de striefende Rotte, de mit d Arabern ins Laga kumme war, het de elteschte Buebä(Sühn) alli erschlagen. Drum wird Ahasja Kenig, dr Bue(Suhn) Jorams, vum Kenig vu Juda. 22,2 Zweiundzwanzig Johr alt war Ahasja, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte ä Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Atalja, de Dochta Omris. 22,3 Un au er wandelte in d Wäg vum Huus Ahab; denn sini Muetter hebet (haltet) nen dzue a, gottlos zue si. 22,4 Drum doet da(er), was däm HERRN mißflegt, we des Huus Ahab; denn sie ware sini Rotgeba noh vu sinem Vada (Babbe) Dod, nem zum End. 22,5 Na(Er) wandelte noh ihrem Rot; denn na(er) zeht hi mit Joram, däm Bue(Suhn) Ahabs, däm Kenig vu Israel, in d Kampf noh Ramot in Gilead gege Hasaël, d Kenig vu Aram. Aba de Aramäer vuwundeten Joram, 22,6 so daß sa(er) umchehrt isch, um sich in Jesreel heile zue losse vu d Wunde, de nem bi Rama gschla ware, als sa(er) mit Hasaël, däm Kenig vu Aram, kämpfte. Un Ahasja, dr Bue(Suhn) Jorams, dr Kenig vu Juda, zeht nab, um Joram, d Bue(Suhn) Ahabs, in Jesreel zue bsueche, wel la(er) krank lit; 22,7 denn s war vu Gott iba Ahasja zue sinem End bschlosse, daß sa(er) zue Joram käme. Un als sa(er) kummt, zeht er mit Joram üs gege aJehu, d Bue(Suhn) Nimschis, d dr HERR gsalbt het, (a) um des Huus Ahab auszurotten. 22,8 Als etze Jehu de Schtrof am Huus Ahab vollzog, troffe het da(er) uf ä baar Obere üs Juda un uf de Buebä(Sühn) dr Breda Ahasjas, de Ahasja dene, un na(er) tötete sie. (a) 22,9 Un na(er) suecht Ahasja, un ma fangt nen in Samaria, wo na(er) sich versteckt het, un na(er) wird zue Jehu brocht. (a) Der tötete nen, un ma begrub nen; denn sie sag: Na(Er) isch Joschafats Bue(Suhn), dr vu ganzem Herz d HERRN suecht. Un s war nemads me üs däm Huus Ahasjas, dr zum Kenigrich tichtig war. 22,10 Als aba Atalja, de Muetter Ahasjas, luegt, daß ihr Bue(Suhn) dod war, macht sie sich uf un hole um alli vum kenigliche Gschlecht im Huus Juda. 22,11 Aba Joscheba, ä Königstochter, nimmt Joasch, d Bue(Suhn) Ahasjas, un stahl nen üs dr Midde dr Buebä(Sühn) vum Kenig, de umbrocht wäre, un hole nen mit vu sinere Amme in de Bettenkammer. So vuschteckt nen Joscheba, de Dochta vum Kenig Joram, de Wieb vum Prieschta Jojada, - denn sie war Ahasjas Schweschta - vor Atalja, so daß sa(er) nit umbrocht wird. 22,12 Un na(er) war bi nene im Huus Gottes versteckt sechs Johr, solang Atalja im Land Kenigin war.

23. Kapitel

23,1 Aba im siebte Johr langt Jojada Muet un schloß ä Packt(Abkumme) mit d Hauptlit iba hundat, nämlich mit Asarja, däm Bue(Suhn) Jerohams, Jismael, däm Bue(Suhn) Johanans, Asarja, däm Bue(Suhn) Obeds, Maaseja, däm Bue(Suhn) Adajas, un Elischafat, däm Bue(Suhn) Sichris. 23,2 Di zehn umä in Juda un bringe de Leviten üs ällei Schtädt Judas zsämme un de Kepf dr Sippen in Israel, daß sie noh Jerusalem kämehn. 23,3 Un de ganzi Gmeinde schloß ä Packt(Abkumme) im Huus Gottes mit däm Kenig. Un Jojada sait zue nene: Lueg, vum Kenig Bue(Suhn) soll Kenig si, we dr HERR d Sehn David zuegsait het. 23,4 So sollt ihr etze doe: Ä Drittel vu äich, d Prieschta (Pfarra) un Leviten, de am Sabbat ihrem Denscht antreten, soll Wache hebed a d Tore (Dummköpf) 23,5 un ä Drittel im Huus vum Kenig un ä Drittel am Grundtor; aba ällei Volk soll in d Vorhöfen am Huus vum HERRN si. 23,6 Un daß nemads in des Huus vum HERRN gang! Nur de Prieschta un de Leviten, de Denscht doe, de soll inegoh, denn sie sin heilig; un ällei Volk doets noh rem Gebot vum HERRN. 23,7 Un de Leviten soll sich rings um d Kenig herumstellen, ä jeda mit vu sinere Waffe in dr Hand. Un wer in des Huus vum Herrn goht, dr isch vum Dod! Un sie soll um d Kenig si, wenn na(er) üs- un eingeht.

23,8 Un de Leviten un ganz Juda gmacht hän, we dr Prieschta Jojada bpfohle het, un ä jeda nimmt sini Lit, de am Sabbat antraten, samt däne, de am Sabbat abtraten. Denn dr Prieschta Jojada glo hän de Abteilungen nit auseinandergehen. 23,9 Un dr Prieschta Jojada git d Hauptlit iba hundat de Spieße un Schilde un Waffen vum Kenig David, de im Huus Gottes ware, 23,10 un schtellt ällei Volk uf, ä jede mit vu sinere Waffe in dr Hand, vu dr rechte Site vum Huus im Süde bis zue d linken Site im Norde vor rem Altar un däm Huus um d Kenig herum. 23,11 Un sie fihre d Bue(Suhn) vum Kenig üsä un hocke nem de Krone uf un gän nem de Ordnig un mache nen zum Kenig. Un Jojada un sini Buebä(Sühn) salbten nen un sag: S läbt dr Kenig! 23,12 Als aba Atalja des Gschrei (Geblär) vum Volks ghärt het, des herzulief un d Kenig umjubelte, goht sie zum Volk in des Huus vum HERRN. 23,13 Un sie luegt, un lueg, dr Kenig schtoht a vu sinere Platz im Igang un de Obere un de Trompeter um d Kenig, un ällei Volk vum Land war frehlich, un ma blost de Trompeten, un de Sänger mit allaläi Saitenspiel gschtande sin do un gän des Zeiche zum Jubel. Do vuriß Atalja ihri Kleida un reft: Ufruhr, Ufruhr! 23,14 Aba dr Prieschta Jojada bfehlt d Hauptlit iba hundat, de iba des Heer bschtimmt ware: Fihrt sie zwische d Reihen üsä, un wer ihr nachfolgt, d soll ma mit däm Schwert umbringe! Denn dr Prieschta het bfohle, ma soll sie nit umbringe im Huus vum HERRN. 23,15 Un sie lege de Händ(Pfode) a sie, un als sie zum Igang vum Roßtors kummt am Huus vum Kenig, umbringe däte sie sie dert.

23,16 Un Jojada (a) schloß ä Packt(Abkumme) zwische däm HERRN un däm ganze Volk un däm Kenig, daß sie vum HERRN Volk si solle. 23,17 Do goht des ganzi Volk in des Huus Baals un bricht s ab, un sini Altäre un Bilda zerbrachen sie un umbringe däte Mattan, d Prieschta Baals, vor d Altären. 23,18 Un Jojada bestellte de Ämter am Huus vum HERRN üs d Prieschta (Pfarra) un d Leviten, de David fir des Huus vum HERRN vorge het, däm HERRN Brandopfa zue bringe, we s gschriebe schtoht im Gsetz vum Moses, mit Fräid(Freud) un mit Leda, noh David zeigt, (a) (b) 23,19 un na(er) schtellt Wachen a de Tore am Huus vum HERRN, daß nemads hineinkäme, dr sich a irgend ebis dreckig gmacht het. 23,20 Un na(er) nimmt de Hauptlit iba hundat un de Mächtigen un de Herren im Volk un ällei Volk vum Land un fihrt d Kenig vum Huus vum HERRN nab; un sie zehn durch des obere Dor in des Huus vum Kenig un len d Kenig sich uf d kenigliche Thron anesitzä. 23,21 Un ällei Volk vum Land war frehlich, aba de Schtadt bliebt schtill, obwohl Atalja mit däm Schwert erschlagen war.


24. Kapitel

Joaschs Sorge fir d Tempel

(vgl. 2. Kön 12,1-17)

24,1 Joasch war siebä Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte vierzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Zibja, üs Beerscheba. 24,2 Un Joasch doet, was däm HERRN wohlgefiel, solang dr Prieschta Jojada läbt. 24,3 Un Jojada nimmt zwei Wieba fir Joasch, un na(er) ziigt (zeugt) Buebä(Sühn) un Techta.

24,4 Dnohch nimmt sich Joasch vor, des Huus vum HERRN zue erneuern, 24,5 un vusammlet de Prieschta un Leviten un sait zue nene: Zehn hi in alli Schtädt Judas un sammlet Geld üs ganz Israel, um jährlich des Huus äires Gottes auszubessern, un eilet, des zue doe! Aba de Leviten eilten nit. 24,6 Do reft dr Kenig d Hohenprieschta Jojada un sait zue nem: Wurum hesch dü nit acht uf de Leviten, daß sie vu Juda un Jerusalem de Schtiir (Zinsgrosche) ibringe, de (a) Moses, dr Knecht vum HERRN, un de Gmeinde fir de Schtiftshitte zue sammle Israel bpfohle hän? 24,7 Denn de gottlose Atalja un (a) ihri Buebä(Sühn) hän des Huus Gottes vufalle losse, un ällei, was däm Huus vum HERRN gheiligt war, hän sie a de Baale brocht.

24,8 Do bpfiehlt dr Kenig, daß ma ä Lade macht, un ma schtellt sie uße ins Dor am Huus vum HERRN; 24,9 un sie len in Juda un Jerusalem üsruefe, daß ma däm HERRN de Schtiir (Zinsgrosche) bringe soll, de in dr Wüschte vu Moses, däm Knecht Gottes, uf Israel glegt war. 24,10 Do freut sich alli Obere un ällei Volk un bringe's un werfe's in de Lade, bis sie voll wird. 24,11 Un wenn ma de Lade durch de Leviten zue d Vuwaltig vum Kenig hole un ma luegt, daß viel Geld drin war, so kummt dr Schrieba vum Kenig un dr Beauftragte vum Hohenprieschta, un ma schittet de Lade üs, un sie trage sie wieda hi a ihrem Platz. So gmacht hän sie alli Däg un bringe viel Geld zsämme. 24,12 Un dr Kenig un Jojada gän s d Werkmeistern, de am Huus vum HERRN arbeiteten. De schtelle Steinmetzen un Zimmerleute a, um des Huus vum HERRN zue erneuern, un au Meischta in Ise un Kupfa, um des Huus vum HERRN auszubessern. 24,13 Un de Werkmeister sorgten dfir, daß durch sie de Ausbesserung fortschritt, un so schtelle sie des Huus Gottes noh sinem alte Maß wieda her. 24,14 Un als sie s gmacht hän, bringe sie des ibrigi Geld vor d Kenig un Jojada. Dvu macht ma Geräte fir des Huus vum HERRN, Geräte fir d Denscht un fir de Brandopfa, Löffel un goldeni un silbani Geräte. Un sie opferten Brandopfa im Huus vum HERRN alliziit, solang Jojada läbt.

24,15 Un Jojada ward (a) alt un lebenssatt un schtirbt un war hundatdrießig Johr alt, als sa(er) schtirbt. 24,16 Un sie beerdige nen in dr Schtadt David bi d Kenige, wel la(er) a Israel un a Gott un sinem Huus wohlgetan het.

Joasch' Wäggoh un End

24,17 Un noh rem Dod Jojadas kumme de Obere Judas un huldigten däm Kenig; do ghärt het dr Kenig uf sie. 24,18 Un sie vuloße des Huus vum HERRN, vum Gottes ihra Vädare, un dene d Bilda dr Aschera un d Götze. Do kummt dr Zorn (Wuet) iba Juda un Jerusalem um der ihra Schuld wille. 24,19 Der HERR aba schickt Prophete zue nene, daß sie sich zum HERRN umkähre solle, un sie ermahnten sie, aba sie nähme's nit zue Ohre.

24,20 a Un dr Geischt Gottes packt Secharja, d Bue(Suhn) vum Prieschta Jojada. Der kummt vor des Volk un sait zue nene: So sait Gott: Wurum ibaträte ihr de Gebote vum HERRN, so daß ihr kei Gelingen hän? Denn ihr hän d HERRN vulo, drum wird da(er) äich au vulo. 24,21 Aba sie mache ä Verschwörung gege nen un schteinigte nen uf Bfehl vum Kenig im Vorhof am Huus vum HERRN. 24,22 Un dr Kenig Joasch denkt nit a de Barmherzigkeit, de Jojada, dr Vada (Babbe) Secharjas, a nem doe het, sundern tötete sinene Bue(Suhn). Der aba sait, als sa(er) schtirbt: Der HERR wird s aluege un schtrofe. (a)

24,23 a Un als des Johr um war, zeht ruf des Heer dr Aramäer, un sie kumme noh Juda un Jerusalem un bringe alli Obere im Volk um, un all ihrem Raub schickte sie däm Kenig vu Damaskus. 24,24 Denn obwohl des Heer dr Aramäer mit wenigen Manne(Männa) kummt, git dr HERR ä arg großes Heer in ihri Hand, wel Juda d HERRN, d Gott ihra Vädare, vulo het. Dmit vollzogen sie a Joasch de Schtrof. 24,25 Un als sie vu nem zehn, len sie nen in große Kranket zruck. S mache aba sini Greschte ä Verschwörung gege nen um dr Bloetschuld wille a däm Bue(Suhn) vum Prieschta Jojada un bringe nen um uf sinem Bett, un na(er) schtirbt. Un (a) ma begrub nen in dr Schtadt David, aba nit in d Gräbern dr Kenig. 24,26 De aba mache de Verschwörung gege nen: Josachar, dr Bue(Suhn) dr Schimat, dr Ammoniterin, un Josabad, dr Bue(Suhn) dr Schomer, dr Moabitarin. 24,27 Aba sini Buebä(Sühn) un de Lit dr Schtiire (Zinsgrosche), de na(er) veranlaßte, un dr Bäu vum Huus Gottes, lueg, des schtoht gschriebe in d Gschichte im Buech dr Kenig. Un si Bue(Suhn) Amazja wird Kenig a vu sinere Schtatt.


25. Kapitel

Amazja

(vgl. 2. Kön 14,1-20)

25,1 Fünfundzwanzig Johr alt war Amazja, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte neunundzwanzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Joaddan, üs Jerusalem. 25,2 Un na(er) doet, was däm HERRN wohlgefiel, doch nit vu ganzem Herz. 25,3 Als sa(er) etze des Kenigrich fescht in dr Hand het, tötete er (a) sini Greschte, de d Kenig, sinene Vada (Babbe), erschlagen hän. 25,4 Aba ihri Buebä(Sühn) tötete er nit; denn so schtoht s gschriebe im Gsetz, im Buech vum Moses, wo dr HERR bfiehlt: (a) Di Vädare soll nit schterbe fir de Kinda un de Kinda nit fir de Vädare, sundern ä jeda soll nur um vu sinere Sinde wille schterbe.

25,5 Un Amazja bot Juda uf un ordnete sie, ganz Juda un Benjamin, noh ihrem Sippen unda de Obaschte iba däusend un unda de Hauptlit iba hundat un musterte sie vu zwanzig Johr a un driba, un s find sich dreihunderttausend üsgläsini Lit, de in d Kreg zeh un Spieß un Schild fihre kenne. 25,6 Dozue warb er üs Israel hunderttausend Kriegsleute fir hundat Zentna Silba.

25,7 S kummt aba ä Ma Gottes zue nem un sait: Kenig, loß nit des Heer Israels mit dir zeh, denn dr HERR isch nit mit Israel, mit ällei Manne(Männa) vu Ephraim; 25,8 denn wenn dü denkst, mit nene stark zue si zum Kampf, so wird Gott di vor d Gegna(Feinde) flege losse. Denn bi Gott schtoht de Kraft zue helfe un flege zue losse. 25,9 Amazja sait zue däm Ma Gottes: Was soll ma dann(dnoh) doe mit d hundat Zentna, de i(ich) d Kriegsleuten üs Israel ge ha? Der Ma Gottes sait: S schtoht bim HERRN, dir me z ge als des. 25,10 Do sonderte Amazja de Kriegsleute ab, de zue nem üs Ephraim kumme ware, daß sie wieda heimkehrten. Do gibt ihr Zorn (Wuet) arg gege Juda, un sie zehn zruck a ihrem Platz mit grimmigem Zorn (Wuet). 25,11 Un Amazja ward getroscht un fihrt si Volk üs un zeht ins Salztal un erschlat zehndusig Manne(Männa) vu Seïr. 25,12 Un de Manne(Männa) vu Juda fange zehndusig vu nene lebändig; de fihre sie uf de Schpitze vumä Felsens un stürzten sie vu dr Schpitze vum Felsens, daß sie alli zerschellten. 25,13 Aba de Kriegsleute, de Amazja het zeh losse, daß sie nit mit sinem Volk in d Kampf zögen, flege in de Schtädt Judas ä vu Samaria bis noh Bet- Horon un erschlugen draidusig Ma vu nene un gewennen viel Beute.

25,14 Un als Amazja vum Siege iba de Edomiter wiedakummt, hole er de Götta dr Lit vu Seïr mit un schtellt sie sich als Götta uf un bäte sie a un opferte nene. 25,15 Do gibt dr Zorn (Wuet) vum HERRN iba Amazja, un na(er) schickt ä Prophete zue nem. Der sait zue nem: Wurum suechsch dü de Götta vum Volks, de ihr Volk nit üs dinere Hand erretten kenne? 25,16 Un als sa(er) so mit nem schwätzt, sait dr Kenig zue nem: Het ma di zue vum Kenig Rotgeba gmacht? Höre uf! Wurum willsch dü umbrocht wäre? Do ghärt het dr Prophet uf un sait: I(Ich) merke wohl, daß Gott bschlosse het, di zue vuderbe, wel dü des doe un uf minem Rot nit ghärt hesch.

25,17 Un Amazja, dr Kenig vu Juda, entschloß sich, hinzusenden zue Joasch, däm Bue(Suhn) vum Joahas, vum Bue(Suhn) Jehuus, däm Kenig vu Israel, un glo hän nem sag: Kumm, ma(mir) wen uns(us) mitänanda messen! 25,18 Aba Joasch, dr Kenig vu Israel, schickt zue Amazja, däm Kenig vu Juda, un git zantwort nem: Der (a) Dornstrauch im Libanon schickt zue d Zeder im Libanon un glo hän ihr sag: Gib di Dochta minem Bue(Suhn) zue d Wieb! Aba des Wild im Libanon lauft iba d Dornstrauch un zertrat nen. 25,19 Dü denkst: Lueg, i(ich) ha de Edomiter gschla. Dodribar hebt hoch sich di Herz, un dü suechsch noh me Ruhm. Bleib doch dheim. Wurum suechsch dü di Ungliick, daß dü zue Fall kummsch un Juda mit dir?

25,20 Aba Amazja ghärt het nit druf; denn s isch bassiert vu Gott, um sie in de Hand vum Joasch z ge, wel sie de Götta dr Edomiter gsuecht hän. 25,21 Do zeht Joasch, dr Kenig vu Israel, ruf, un sie maßen sich mitänanda, er un Amazja, dr Kenig vu Juda, bi Bet-Schemesch, des in Juda lit. 25,22 Aba Juda wird vor Israel her gschla, un sie haue ab, ä jeda in si Huus. 25,23 Aba Amazja, d Bue(Suhn) vum Joasch, d Kenig vu Juda, nimmt Joasch, dr Bue(Suhn) vum Joahas, dr Kenig vu Israel, bi Bet-Schemesch gfange un hole nen noh Jerusalem un riß de Mure vu Jerusalem ä vum Dor Ephraim bis a des Ecktor, vierhundat Elle lang. 25,24 Un ällei Gold un Silba un alli Geräte, de im Huus Gottes unda dr Obhut vu (a) Obed-Edom do ware, un de Schätz im Huus vum Kenig un de Geiseln nimmt da(er) mit sich noh Samaria.

25,25 Un Amazja, dr Bue(Suhn) vum Joasch, dr Kenig vu Juda, läbt noh rem Dod vum Joasch, vum Bue(Suhn) vum Joahas, vum Kenig vu Israel, noh fuchzehn Johr. 25,26 Was aba me vu Amazja zue sag isch, de frehere un de spätere Gschichte, lueg, des schtoht gschriebe im Buech dr Kenig vu Juda un Israel. 25,27 Un vu dr Ziit a, do Amazja vum HERRN wich, mache sie ä (a) Verschwörung gege nen in Jerusalem. Na(Er) aba floh noh Lachisch. Do schickte sie hinda nem her noh Lachisch un bringe nen um dert. 25,28 Un sie bringe nen uf Rossen un beerdige nen bi sinene Vädere in dr Schtadt David.


26. Kapitel

Usija

(vgl. 2. Kön 14,21.22; 15,1-7)

26,1 Do nimmt des ganzi Volk vu Juda d Usija - dr war sechzehn Johr alt -, un sie mache nen zum Kenig a vu sinem Vada (Babbe) Amazja Schtatt. 26,2 Der bäut het Elat üs un hole s wieda a Juda, nohchdäm dr Kenig sich zue sinene Vädere glegt het. 26,3 Sechzehn Johr alt war Usija, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte zweiundfünfzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Jecholja, üs Jerusalem. 26,4 Un (a) er doet, was däm HERRN wohlgefiel, ganz we si Vada (Babbe) Amazja doe het. 26,5 Un na(er) suecht Gott, solang Secharja läbt, dr nen unterwies in dr Angscht Gottes; un solang er d HERRN suecht, glo hän s nem Gott gelingen.

26,6 Na(Er) zeht üs un kämpfte gege de Philista un riß ane de Mure vu Gat un de Mure vu Jabne un de Mure vu Aschdod un bäut het Feschtunge um Aschdod un im Philisterland; 26,7 denn Gott half nem gege de Philista, gege de Araber, de in Gur-Baal huuste, un gege de Mëuniter. 26,8 Un de Ammonita gän Usija Gschenkli, un na(er) wird berühmt bis hi noh Ägypte; denn na(er) wird imma mächtiga. 26,9 Un Usija bäut het Türme in Jerusalem am Ecktor un am Taltor un am Eck un bfeschtigt sie. 26,10 Na(Er) bäut het au Türme in dr Wüschte un grabt vieli Brunne; denn na(er) het viel Viecha sowohl im Hügelland we in dr Ebene, au Ackalit un Wigärtna uf d Bergen un am Karmel; denn na(er) het Luscht am Ackerbau. 26,11 Un Usija het ä kriegstüchtiges Heer, des in Abteilungen in d Kampf zeht, noh vu sinere Zahl ufgschtellt durch d Schrieba Jeïël un d Amtmann Maaseja unda däm Bfehl Hananjas, vumä dr Obaschte vum Kenig. 26,12 Un de Zahl dr Kepf dr Sippen unda d Kriegern war 2600, 26,13 un unda ihrem Bfehl schtoht ä Heeresmacht vu 307 500 arg kriegstüchtigen Manne(Männa), um däm Kenig gege de Gegna(Feinde) zue helfe. 26,14 Un Usija beschaffte fir des ganzi Heer Schilde, Spieße, Helme, Panza, Bogen un Schleudersteine 26,15 un macht in Jerusalem kunstvolle Geschütze, de uf d Türmen un Ecke schtoh solle, um mit Pfiel un große Schtei (Wackes) zue schießen. Un si Name drang wiet üsä, wel nem wundabar ghulfe wird, bis sa(er) arg mächtig war.

26,16 Un als sa(er) mächtig wore war, (a) überhob sich si Herz zue sinem End; denn na(er) verging sich gege d HERRN, sinene Gott, un goht in des Huus vum HERRN, um uf däm Räuchaaltar zue räuchern. 26,17 Aba dr Prieschta Asarja goht nem noh un achtzig Prieschta vum HERRN mit nem, zuverlässige Lit, 26,18 un sie kumme Usija, däm Kenig, entgegä un sag zue nem: S kert nit dir, Usija, däm HERRN zue räuchern, sundern (a) d Prieschta (Pfarra), d Sehn Aaron, de (b) gweiht sin zue räuchern. Gang üsä üs däm Heiligtum; denn dü vergehst di, un s wird dir keini Ehri bringe vor Gott, däm HERRN. 26,19 Do wird Usija zornig, als sa(er) bereits ä Räuchagfäß in dr Hand het, um zue räuchern; un we na(er) so iba de Prieschta zornig wird, bricht dr Üssatz üs a vu sinere Schtirn vor d Aug dr Prieschta im Huus vum HERRN am Räuchaaltar. 26,20 Un dr Hohepriester Asarja drillt des Gsicht(Visasch) nem zue un alli Prieschta, un lueg, do war dr Kenig üssätzig a vu sinere Schtirn. Un sie schtoße nen furt, un na(er) eilte au selbscht hinauszugehen; denn sini Plage war vum HERRN. 26,21 So war dr Kenig Usija üssätzig bis a sinene Dod un (a) gwohnt het als Üssätzige in nem bsundere Huus; denn na(er) war vuschtoße vum Huus vum HERRN. Jotam aba, si Bue(Suhn), schtoht däm Huus vum Kenig vor un richte des Volk vum Land.

26,22 Was aba me vu (a) Usija zue sag isch, de frehere un de spätere Gschichte, het bschriebe dr Prophet (b) Jesaja, dr Bue(Suhn) vum Amoz. 26,23 Un Usija legt sich zue sinene Vädere, un sie beerdige nen bi sinene Vädere uf däm Feld näbe dr Grabstätte dr Kenig; denn sie sag: Na(Er) isch üssätzig. Un si Bue(Suhn) Jotam wird Kenig a vu sinere Schtatt.


27. Kapitel

Jotam

(vgl. 2. Kön 15,32-38)

27,1 Jotam war fünfundzwanzig Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte sechzehn Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Jeruscha, ä Dochta Zadoks. 27,2 Un na(er) doet, was däm HERRN wohlgefiel, ganz we si Vada (Babbe) Usija doe het, nur (a) drang er nit in d Tempel vum HERRN ä. Das Volk aba handelte noh imma bese.

27,3 Na(Er) bäut het des obere Dor am Huus vum HERRN, un a dr Mure vum Ofel bäut het da(er) viel 27,4 un bäut het Schtädt uf däm Berg Juda, un in d Wäldern (a) bäut het da(er) Burgen un Türme. 27,5 Au kämpfte er mit däm Kenig dr Ammonita un unterwarf sie, so daß nem de Ammonita in däm Johr hundat Zentna Silba, hunderttausend Scheffel Weize un hunderttausend Scheffel Gerschte gän. So viel gän nem de Ammonita au im zweite un im dritte Johr. 27,6 So wird Jotam mächtig; denn na(er) wandelte recht vor rem HERRN, sinem Gott.

27,7 Was aba me vu Jotam zue sag isch un alli sini Kriege un we na(er) wandelte, lueg, des schtoht gschriebe im Buech dr Kenig vu Israel un Juda. 27,8 Fünfundzwanzig Johr alt war er, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte sechzehn Johr zue Jerusalem. 27,9 Un Jotam legt sich zue sinene Vädere, un sie beerdige nen in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) Ahas wird Kenig a vu sinere Schtatt.


28. Kapitel

Ahas

(vgl. 2. Kön 16)

28,1 Ahas war zwanzig Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte sechzehn Johr zue Jerusalem. Na(Er) doet nit, was däm HERRN wohlgefiel, we si Vada (Babbe) David, 28,2 sundern wandelte in d Wäg dr Kenig vu Israel. Dozue macht da(er) d Baalen gegossene Bilda 28,3 un opferte im Tal Ben-Hinnom un (a) isch vubrennt sini Buebä(Sühn) im Fiir noh d greulichen Sitten dr Heide, de dr HERR vor d Israelite vutriebe het, 28,4 un opferte un (a) räucherte uf d Höhän un uf d Higel un unda ällei grene Baim. 28,5 Drum git nen dr HERR, si Gott, in de Hand vum Kenig vu Aram, daß sie nen schlat un ä großi Schar Lit dr Seinen gfange wägfihre un noh Damaskus bringe. Au wird da(er) in de Hand vum Kenig vu Israel ge; dr schlat nen hert; 28,6 denn Pekach, dr Bue(Suhn) Remaljas, schlat in Juda hundertundzwanzigtausend streitbare Manne(Männa) uf ä Dag, wel sie d HERRN, d Gott ihra Vädare, vulo hän. 28,7 Un Sichri, ä Kregsma üs Ephraim, erschlat Maaseja, d Königssohn, un Asrikam, d Vorschteha vum Königshauses, un Elkana, d Erschte noh rem Kenig. 28,8 Un de vu Israel fihre vu ihrem Breda zweihunderttausend Wieba, Buebä(Sühn) un Techta gfange wäg un nähmä dzue großi Beute vu nene un bringe sie noh Samaria.

28,9 a S war aba dert ä Prophet vum HERRN, dr hieß Oded. Der goht üsä däm Heer entgegä, des noh Samaria kummt, un sait zue nene: Lueg, wel dr HERR, dr Gott äira Vädare, iba Juda zornig isch, het da(er) sie in äiri Händ(Pfode) ge; ihr aba hän sie mit solcha Wut erschlagen, daß s gen Himmel brellt. 28,10 Etze denkt an ihr, de Lit vu Juda un Jerusalem zue unterwerfen, daß sie äiri Sklaven un Sklavinnen sin. Isch denn des nit Schuld bi äich gegeiba däm HERRN, äirem Gott? 28,11 So härt etze uf mi un hole de Gfangene wieda hi, de ihr üs äire Breda wäggfihrt hän; denn vum HERRN Zorn (Wuet) isch iba äich entbrennt(entflammt). 28,12 Do kumme uf ä baar Sippenhäupter vu Ephraim - Asarja, dr Bue(Suhn) Johanans, Berechja, dr Bue(Suhn) Meschillemots, Jehiskija, dr Bue(Suhn) Schallums, un Amasa, dr Bue(Suhn) Hadlais - gege de, de üs däm Kampf kumme, 28,13 un sag zue nene: Ihr sollt de Gfangene nit hierherbringen; denn ihr hole Schuld vor rem HERRN iba uns(us), so daß ihr unsari Sinde un Schuld nur noh greßa macht. S isch scho gnoe dr Schuld, un dr Zorn (Wuet) vum HERRN isch iba Israel entbrennt(entflammt). 28,14 Do gän de Kriegsleute de Gfangene un de Beute fräi vor d Obaschte un vor dr ganze Gmeinde. 28,15 Un sälli Manne(Männa), de mit Name gnennt sin, (a) (b) nähmä de Gfangene un bekleideten alli, de bloß unda nene ware, mit Kleida üs dr Beute un zehn nene Schoeh a un gän nene zue ässä un zue trinke un salbten sie, un alli, de schwach ware, fihre sie uf Eseln un bringe sie noh Jericho, zue d Palmenstadt, zue ihrem Breda un kähre noh Samaria zruck.

28,16 Zue dselbe Ziit schickt dr Kenig Ahas zum Kenig vu Assur, daß sa(er) nem helfe. 28,17 Un s kumme abamols de Edomiter un schlat Juda un fihre ä baar wäg. 28,18 Au de Philista flege ä in de Schtädt im Hiigelland un im Südlande Judas un eroberten (a) Bet-Schemesch, Ajalon, Gederot un Socho mit sinene Ortschaften un Timna mit sinene Ortschaften un Gimso mit sinene Ortschaften un huuste drin; 28,19 denn dr HERR dämütigte Juda um vum Ahas wille, vum Kenig vu Juda, wel la(er) in Juda ä zuchtloses Wäse aufkommen glo hän un sich am HERRN versündigte. 28,20 So zeht au gege nen Tiglat-Pileser, dr Kenig vu Assur; dr drängt nen un half nem nit; 28,21 denn obwohl Ahas des Huus vum HERRN un des Huus vum Kenig un de Hiisa dr Obere plünderte un s däm Kenig vu Assur git, half s nem nigs. 28,22 Dozue versündigte sich dr Kenig Ahas in vu sinere Not noh me am HERRN 28,23 un opferte d Götta vu Damaskus, de nen gschla hän, un sait: Di Götta dr Kenig vu Aram helfe nene; drum will i(ich) nene opfare, daß sie ma(mir) au helfe. Aba de bringe nen un ganz Israel zue Fall. 28,24 Un Ahas hole de Geräte vum Huus Gottes zsämme un zerschlug sie un schloß de Direne zue am Huus vum HERRN un macht sich Altäre in ällei Winkeln Jerusalems. 28,25 Un in d Schtädt Judas hi un her macht da(er) Höhän, um anderem Götta zue opfare, un reizte d HERRN, d Gott vu sinere Vädare.

28,26 Was aba me vu nem zue sag isch un si ganza Wandel, dr frehere un dr spätere, lueg, des schtoht gschriebe im Buech dr Kenig vu Juda un Israel. 28,27 Un Ahas legt sich zue sinene Vädere, un sie beerdige nen in dr Schtadt, in Jerusalem; denn (a) sie bringe nen nit in de Gräba dr Kenig vu Israel. Un si Bue(Suhn) Hiskia wird Kenig a vu sinere Schtatt.


29. Kapitel

Hiskia stellt d rechte Gottesdenscht wieda her

(vgl. 2. Kön 18,1-6)

29,1 Hiskia war fünfundzwanzig Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte neunundzwanzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Abi, ä Dochta Secharjas. 29,2 Un na(er) doet, was däm HERRN wohlgefiel, we si Vada (Babbe) David. 29,3 Na(Er) (a) doet uf de Direne am Huus vum HERRN im erschte Monet vum erschte Johr vu sinere Herrschaft un besserte sie üs 29,4 un glo hän de Prieschta un Leviten kumme un vusammlet sie uf däm Platz im Oschte 29,5 un sait zue nene: Häre ma(mir) zue, ihr Leviten! Heiligt äich etze, daß ihr weihet des Huus vum HERRN, vum Gottes äira Vädare, un den üsä d Dräck üs däm Heiligtum. 29,6 Denn unsari Vädare hän sich vusindigt un doe, was däm HERRN, unsam Gott, mißflegt, un hän nen vulo un hän ihr Gsicht(Visasch) vu dr Wohnig vum HERRN abgewandt un ihr d Rucke zugwischt; 29,7 sie hän sogar de Direne a dr Vorhalle zue un de Lampe (Funzle) ausgelöscht un kei Räuchawerk geräuchert un däm Gott Israels kei Brandopfa im Heiligtum darbrocht. 29,8 Drum isch dr Zorn (Wuet) vum HERRN iba Juda un Jerusalem kumme, un na(er) het sie hige zum Entsetzen un zum Erschrecken, daß ma sie gscholte, we ihr mit äire Aug luege; 29,9 denn lueg, wägä dem sin unsari Vädare durchs Schwert gfalle un unsari Buebä(Sühn), Techta un Wieba wäggfihrt. (a) 29,10 Etze ha i(ich) im Sinn (Gmeht), ä Packt(Abkumme) zue schleße mit däm HERRN, däm Gott Israels, daß si Zorn (Wuet) un Wuet sich vu uns(us) wende. 29,11 Etze, mi Buebä(Sühn), sin nit lässig; denn äich het dr HERR üsgwählt, daß ihr zum Denscht vor nem schtoh sollt un daß ihr sini Diena sin un nem Opfa hole!

29,12 Do mache sich uf de Leviten Mahat, dr Bue(Suhn) Amasais, un Joel, dr Bue(Suhn) Asarjas, üs d Sehn Kehat; üs d Sehn Merari aba Kisch, dr Bue(Suhn) Abdis, un Asarja, dr Bue(Suhn) Jehallelels; un üs d Sehn Gerschon Joach, dr Bue(Suhn) Simmas, un Eden, dr Bue(Suhn) Joachs; 29,13 üs d Sehn Elizafan Schimri un Jeïël; üs d Sehn Asaf Secharja un Mattanja; 29,14 üs d Sehn Heman Jehïl un Schimi; üs d Sehn Jedutun Schemaja un Usiël. 29,15 Sie vusammle ihri Breda un heiligten sich un gehn inä, um des Huus vum HERRN zue sufa mache, we dr Kenig noh rem Wort vum HERRN bpfohle het. 29,16 Di Prieschta aba gehn ins Innere vum Huus vum HERRN, um s zue sufa mache, un gmacht hän ällei Unreine, des im Tempel vum HERRN gfunde wird, uf d Vorhof am Huus vum HERRN, un de Leviten nähmä s uf un trage s üsä a d Bach Kidron. 29,17 Mit dr Weihe aba fange sie am erschte Däg vum erschte Monet a, un am achte Däg vum Monet gehn sie in de Vorhalle vum HERRN un weihten des Huus vum HERRN acht Däg lang, un am sechzehnten Däg vum erschte Monet vollendeten sie des Gschafftes. 29,18 Un sie gehn hi zum Kenig Hiskia un sag: Mir hän sufa gmacht des ganzi Huus vum HERRN, d Brandopfaaltar un alli sini Geräte, d Disch dr Schaubrot un alli sini Geräte; 29,19 un alli Geräte, de dr Kenig Ahas, als sa(er) Kenig war, het wägwerfe losse, als sa(er) sich versündigte, de hän ma(mir) wieda ufgschtellt un gweiht; lueg, sie sin vor rem Altar vum HERRN.

29,20 Do macht sich dr Kenig Hiskia freh uf un vusammlet de Obere dr Schtadt un goht nuf zum Huus vum HERRN. 29,21 Un sie bringe dzue siebä jungi Schtier, siebä Widder, siebä Lämma un siebä Ziegenböcke zum Sündopfa fir des Kenigrich, fir des Heiligtum un fir Juda, un na(er) sait zue d Prieschta (Pfarra), d Sehn Aaron, daß sie uf däm Altar vum HERRN opfare solle. 29,22 Do schlachteten sie de Rinda, un de Prieschta nähmä des Bloet un sprengten s a d Altar, un sie schlachteten de Widder un sprengten des Bloet a d Altar, un sie schlachteten de Lämma un sprengten des Bloet a d Altar. 29,23 (a) Un sie bringe de Böcke zum Sündopfa vor d Kenig un de Gmeinde un lege ihri Händ(Pfode) uf sie; 29,24 un de Prieschta schlachteten sie un gmacht hän ihr Bloet zue d Entsündigung a d Altar, um Sühne zue schaffe fir ganz Israel; denn dr Kenig het bfohle, Brandopfa un Sündopfa darzbringe fir ganz Israel. 29,25 Un na(er) schtellt de (a) Leviten uf im Huus vum HERRN mit Zimbeln, Psaltern un Harfe, we s David bfohle het un Gad, dr Seher vum Kenig, un dr Prophet Nathan; denn s war vum HERRN Gebot durch sini Prophete. 29,26 Un so gschtande sin de Leviten mit d Saitenschpiele David un de Prieschta mit d Trompeten. 29,27 Un Hiskia bfehlt, des Brandopfa uf däm Altar darzbringe. Un um de Ziit, do des Brandopfa afangt, begann au (a) dr Gesang fir d HERRN un de Trompeten un dzue de manchali Saitenspiele David, vum Kenig vu Israel. 29,28 Un de ganzi Gmeinde bäte a, un dr Gesang hallt un de Trompeten ertönten; un des ällei währte so lang, bis des Brandopfa gmacht war. 29,29 Als etze des Brandopfa vurichtet war, beugten dr Kenig un alli, de sich bi nem befanden, de Knie un bäte a. 29,30 Un dr Kenig Hiskia samt d Obere bfehlt d Leviten, d HERRN zue lobe mit d (a) Leda David un vum Sehers Asaf. Un sie lobe mit Fräid(Freud) un bucke sich un bäte a.

29,31 Un Hiskia hebt a un sait: Etze hän ihr fir d HERRN äiri Händ(Pfode) gfillt. Tretet dzue un hole de Schlachtopfer un Lobopfer zum Huus vum HERRN! Un de Gmeinde hole dzue Schlachtopfer un Lobopfer, dzue jeda, dr willigen Herz war, Brandopfa. 29,32 Un de Zahl dr Brandopfa, de de Gmeinde hole, war siebzig Rinda, hundat Widder un zweihundat Lämma, des ällei zum Brandopfa fir d HERRN. 29,33 S ware aba dr geweihten Dier(Tierli) sechshundat Rinda un draidusig Schof. 29,34 Aba de Prieschta ware zue weng, um ällei Brandopfern de Huut abziehen zue kenne. Drum (a) halfen nene ihri Breda, de Leviten, bis de Arbet vurichtet war un bis sich de Prieschta gheiligt hän; denn de Leviten ware williger gsi als de Prieschta, sich zue heilige. 29,35 Au ware s vieli Brandopfa mit däm (a) Fett dr Dankopfa un mit d (b) Trankopfa zue d Brandopfern.

.So wird dr Denscht am Huus vum HERRN geordnet. 29,36 Un Hiskia freut sich samt ällei Volk iba des, was Gott däm Volke gmacht het; denn s war unvermutet schnell kumme.


30. Kapitel

Hiskias Erneuerung vum Passafescht

30,1 Un Hiskia schickt hi zue ganz Israel un Juda un schribt Bref a Ephraim un Manasse, daß sie zum Huus vum HERRN noh Jerusalem kumme solle, (a) Passa zue hebed däm HERRN, däm Gott Israels. 30,2 Un dr Kenig beriet sich mit sinene Obere un dr ganze Gmeinde in Jerusalem, des Passa (a) erscht im zweite Monet zue hebed; 30,3 denn sie kenne's nit zue d rechte Ziit hebed, wel sich nit gnoe Prieschta gheiligt hän un des Volk noh nit noh Jerusalem zsämmekumme war. 30,4 Das gfallt däm Kenig un dr ganze Gmeinde guet, 30,5 un so bschlosse sie, durch ganz Israel vu Beerscheba a bis noh Dan auszurufen, daß ma kumme soll, däm HERRN, däm Gott Israels, Passa zue hebed in Jerusalem; denn s war nit vu dr ganze Lit ghalte worde, we s gschriebe schtoht. 30,6 Un de Läufer gehn hi mit d Bref vu dr Hand vum Kenig un vu sinere Obere durch ganz Israel un Juda noh rem Bfehl vum Kenig un sag: Ihr Israelite, kehret um zum HERRN, däm Gott Abrahams, Isaaks un Israels, so wird da(er) sich zue d Erretteten kehren, de de Kenig vu Assur vu äich ibrigglo hän; 30,7 un sin nit we äiri Vädare un Breda, de sich am HERRN, däm Gott ihra Vädare, vusindigt hän, so daß sa(er) sie in de Untagang dahingab, we ihr selba luege. 30,8 So sin etze nit bockig we äiri Vädare, sundern gen äiri Hand däm HERRN un kummt zue sinem Heiligtum, des sa(er) gheiligt het fir alli Ziit, un dene däm HERRN, äirem Gott, so wird sich si grimmiger Zorn (Wuet) vu äich wende; 30,9 denn wenn ihr äich umkehrt zum HERRN, so wäre äiri Breda un Kinda Barmherzigkeit find bi däne, de sie gfange hebed, so daß sie in des Land zruckgo. Denn dr HERR, äich Gott, isch gnädig un barmherzig un wird si Gsicht(Visasch) nit vu äich wende, wenn ihr äich zue nem umkehrt. 30,10 Un de Läufer gehn vu eina Schtadt zue d anderem im Land Ephraim un Manasse un bis noh Sebulon. Aba de verlachten un vuschpotte sie. 30,11 Doch ä baar vu Asser un Manasse un Sebulon dämütigten sich un (a) kumme noh Jerusalem. 30,12 Au war Gottes Hand iba Juda, daß sa(er) nene einalei Sinn (Gmeht) git zue doe, we dr Kenig un de Obere bpfohle hän noh rem Wort vum HERRN.

30,13 Un s kummt viel Volk in Jerusalem zsämme, um im zweite Monet des Fäscht dr ungsiirte Brot zue hebed, ä arg großi Gmeinde. 30,14 Un sie mache sich uf un entfernten de Altäre, de in Jerusalem ware; un ällei, was ma zum Räuchern bruucht, gmacht hän sie wäg un werfe s hi a d Bach Kidron. 30,15 Un sie schlachteten des Passa (a) am vierzehnten Däg vum zweite Monet. Un de Prieschta un Leviten bekannten ihri Schuld un heiligten sich un bringe de Brandopfa zum Huus vum HERRN 30,16 un schtelle sich a ihrem Platz, we sich's kert noh rem Gsetz vum Moses, vum Ma Gottes. Un de Prieschta nähmä des Bloet üs dr Hand dr Leviten un sprengten s; 30,17 denn s ware vieli in dr Gmeinde, de sich nit gheiligt hän; drum schlachteten de Leviten des Passa fir alli, de nit sufa ware, daß sie däm HERRN gheiligt däte. 30,18 Denn ä Lit Volk, vor ällei vu Ephraim, Manasse, Issachar un Sebulon, het sich nit sufa gmacht un (a) ißt des Passa nit so, we gschriebe schtoht. Doch Hiskia bäte fir sie un sait: Der HERR, dr gütig isch, wott gnädig si 30,19 ällei, de ihr Herz druf richten, Gott zue sueche, d HERRN, d Gott ihra Vädare, au wenn sie nit de fir des Heiligtum nötige Reinheit hän. 30,20 Un dr HERR erhörte Hiskia un (a) vergab däm Volk.

30,21 So halte de Israelite, de in Jerusalem vusammelt ware, des Fäscht dr ungsiirte Brot siebä Däg lang mit große Fräid(Freud). Un de Leviten un Prieschta lobe d HERRN alli Däg mit d mächtigen Saitenschpiele vum HERRN. 30,22 Un Hiskia schwätzt herzlich zue ällei Leviten, de sich guet uf d Denscht vum HERRN vuschten hän. Un sie ässä des Fäscht iba, siebä Däg lang, un opferten Dankopfa un dankten däm HERRN, däm Gott ihra Vädare. 30,23 Un de ganzi Gmeinde beschloß, noh wietai siebä Däg zue hebed, un sie halte au de siebä Däg mit Fräid(Freud). 30,24 Denn Hiskia, dr Kenig vu Juda, spendete fir de Gmeinde däusend jungi Schtier un siebedusig Schof. Di Obere aba spendeten fir de Gmeinde däusend jungi Schtier un zehndusig Schof. Au vu d Prieschta (Pfarra) hän sich vieli gheiligt. 30,25 Un s freut sich de ganzi Gmeinde Judas, de Prieschta un de Leviten un de ganzi Gmeinde, de üs Israel kumme war, un de Fremdlinge, de üs däm Land Israel kumme ware, un de, de in Juda huuste. 30,26 Un s war ä großi Fräid(Freud) in Jerusalem; denn sit dr Ziit Salomos, vum Bue(Suhn) David, vum Kenig vu Israel, war des in Jerusalem nit gschähe. 30,27 Un de Prieschta un de Leviten uf gschtande un segneten des Volk, un ihri Schtimm wird ghärt worde, un ihr Gebet kummt in Gottes heilige Wohnig im Himmel.


31. Kapitel

31,1 Un (a) als des ällei gmacht war, zeht ganz Israel, soweit s sich vusammelt het, in de Schtädt Judas, un sie (b) (c) zerbrachen de Schteimole un haue de Bilda dr Aschera um un breche ab de Opferhöhän un Altäre in ganz Juda, Benjamin, Ephraim un Manasse, bis sie ällei vunichtet hän. Un de Israelite zehn alli wieda heim zue ihrem Hab un Guet in ihri Schtädt.

Hiskia ordnet de Vusorgig dr Prieschta un Leviten

31,2 Hiskia aba schtellt de Prieschta un Leviten noh ihrem Ordnige uf, ä jede noh sinem Amt, Prieschta un Leviten, fir de Brandopfa un Dankopfa, daß sie dene, dankten un lobe in d Tore (Dummköpf) vum Lagas vum HERRN. 31,3 Un dr Kenig git vu vu sinere Habe sinene Adeil fir de Brandopfa am Morgen un am Obend un fir de Brandopfa a d Sabbaten un a d Neumonden un Feschte, (a) we s gschriebe schtoht im Gsetz vum HERRN. 31,4 Un na(er) gsait het däm Volk, des in Jerusalem gwohnt het, daß au sie ihr Deil d Prieschta (Pfarra) un Leviten ge solle, dmit de um so bessa sich a des Gsetz vum HERRN hebed kennte. 31,5 Un als des Wort erging, gän de Israelite viel de (a) Erschtling vu Korn (Getreide), Wi, El, Honig un ällei Ertrag vum Feldes; un au (b) d Zehnte vu ällei bringe sie in Lit. 31,6 Un de vu Israel un Juda, de in d Schtädt Judas huuste, bringe au d Zehnte vu Rinda un Schof un (a) d Zehnte vum Gweihte, des sie däm HERRN, ihrem Gott, gweiht hän, un lege s in Hufä zsämme. 31,7 Im dritte Monet fange sie a s aufzuhäufen, un im siebte Monet vollendeten sie's.

31,8 Un als Hiskia mit d Obere inegoht un sie de Hufä sähn, lobe sie d HERRN un si Volk Israel. 31,9 Un Hiskia bfrogt de Prieschta un Leviten wägä dr Hufä. 31,10 Un dr Prieschta Asarja, dr Erschte im Huus Zadok, sait zue nem: Siet dr Ziit, do ma agfange het, de Abgaben ins Huus vum HERRN zue bringe, hän ma(mir) gässä un sin satt wore, un s isch noh viel ibrigbliebe; denn dr HERR het si Volk gsegnet, drum isch so viel ibrigbliebe.

31,11 Do bpfiehlt dr Kenig, daß ma Kammern herrichten soll am Huus vum HERRN. Un sie richteten sie her 31,12 un gmacht hän de Abgaben, de Zehnte un des Geweihte gewissenhaft inä. Un Vorschteha driba wird dr Levit Konanja un als Zweiter si Brueda Schimi. 31,13 Un Jehïl, Asasja, Nahat, Asaël, Jerimot, Josabad, Eliël, Jismachja, Mahat un Benaja wäre Ufbassa unda Konanja un sinem Brueda Schimi noh rem Bfehl vum Kenig Hiskia un Asarjas, vum Vorschteha im Huus Gottes. 31,14 Un dr Levit Kore, dr Bue(Suhn) Jimnas, dr Torhüter am Osttor, wird iba de freiwilligen Gaben fir Gott bschtimmt, daß sa(er) ausgebe de Abgaben fir d HERRN un des Hochheilige. 31,15 Un nem zue d Site gschtande sin Eden, Minjamin, Jeschua, Schemaja, Amarja un Schechanja in d Schtädt dr Prieschta, um ihrem Breda noh ihrem Ordnige gewissenhaft auszugeben, däm Kliene we däm Greschte, 31,16 ällei däne, de aufgezeichnet ware als männlich, dräi Johr alt un driba, ällei, de in des Huus vum HERRN gehn, je a ihrem Däg zue ihrem Amt in ihrem Denscht noh ihrem Ordnige. - 31,17 Di Prieschta ware aufgezeichnet noh ihrem Sippen un de Leviten vu zwanzig Johr a un driba noh ihrem Denscht in ihrem Ordnige. - 31,18 Un ma zeichnete sie uf mit ällei Alten, Wieba, Sehn un Techtare fir de ganzi Gmeinde; denn in ihra Treui heiligten sie sich fir des Heilige.

31,19 Au ware Manne(Männa) namentlich bestellt fir de Buebä(Sühn) Aaron, de Prieschta, in däm Gebiet ihra Schtädt, fir jede Schtadt, daß sie Anteile ausgäben ällei, was männlich war unda d Prieschta (Pfarra), un ällei, de als Leviten aufgezeichnet ware. 31,20 So doet Hiskia in ganz Juda; er doet, was guet, recht un wohr war vor rem HERRN, sinem Gott. 31,21 Un ällei, was sa(er) afangt fir d Denscht vum Huus Gottes noh rem Gsetz un Gebot, sinene Gott zue sueche, doet da(er) vu ganzem Herz, un (a) s gelang nem.


32. Kapitel

Jerusalem wird vu Sanherib blagret un wundabar errettet

(vgl. 2. Kön 18,13 - 19,37; Jes 36; 37)

32,1 Nohch solch (a) treuem Vuhalte kummt Sanherib, dr Kenig vu Assur, un zeht rah gege Juda un lagerte sich vor de feschte Schtädt un denkt, sie a sich zue riße. 32,2 Un als Hiskia luegt, daß Sanherib kummt un willens war, gege Jerusalem zue kämpfen, 32,3 beriet er sich mit sinene Obaschte un Kriegshelden, ob ma de Wassaquelle verdecken soll, de druße vor dr Schtadt ware; un sie stimmten nem zue. 32,4 Un s vusammlet sich viel Volk, un (a) sie zödeckte alli Quellen un d Bach, dr durch d Bode gleitet wird, un sag: Daß de Kenig vu Assur nur kei Wassa find, wenn sie kumme! 32,5 Un Hiskia ward getroscht un besserte alli Muurene üs, (a) wo sie Lücken hän, un fihrt Türme uf un bäut het druße noh ä andere Mure un bfeschtigt d Millo a dr Schtadt David un macht vieli Waffen un Schilde 32,6 un het sich anekockt Hauptlit iba des Kriegsvolk un sammlet sie zue sich uf däm Platz am Dor dr Schtadt un schwätzt nene zue Herz un sait: 32,7 Sin getroscht un unvuzagt, firchtet äich nit un verzaget nit vor däm Kenig vu Assur noh vor rem ganze Heer, des bi nem isch; denn (a) mit uns(us) isch ä Größerer als mit nem. 32,8 Mit nem isch ä (a) fleischlicher Arm, mit uns(us) aba isch dr HERR, unsa Gott, daß sa(er) uns(us) helfe un fihr unsari Händel. Un des Volk vuloßt sich uf de Wort Hiskias, vum Kenig vu Juda.

32,9 Dnohch schickt Sanherib, dr Kenig vu Assur, sini Greschte noh Jerusalem - denn na(er) lit vor Lachisch un sini ganzi Heeresmacht mit nem - zue Hiskia, däm Kenig vu Juda, un zue ganz Juda, des in Jerusalem war, un glo hän nem sag: 32,10 So sait Sanherib, dr Kenig vu Assur: Worauf wen ihr äich vulo, de ihr in däm belagerten Jerusalem wohnt? 32,11 Hiskia vufihrt äich un git äich in d Dod durch Hunga un Durscht, wenn na(er) sait: Der HERR, unsa Gott, wird uns(us) erretten üs dr Hand vum Kenig vu Assur. - 32,12 Isch des nit dr Hiskia, dr de Opferhöhän un Altäre vu sinem Gottes wäg un zue Juda un Jerusalem gsait het: Vor nem Altar sollt ihr abäte (ahimmle) un druf opfare? 32,13 Wißt ihr nit, was i(ich) un mi Vädare doe hän ällei Mensch in d Ländern? Hän de Götta dr Velka in d Ländern ihr Land erretten kenne üs wägä ma(mir) Hand? 32,14 Wo isch eina unda ällei Götta der Velka, de mi Vädare mit däm Bann gschla hän, dr si Volk het erretten kenne üs wägä ma(mir) Hand, daß äich Gott äich üs wägä ma(mir) Hand soll la(er)retten kenne? 32,15 So len äich etze vu Hiskia nit bschieße un len äich dodurch nit vufihre un glaubt nem nit; denn wenn kei Gott vumä Volk un Königreichs si Volk üs wägä ma(mir) un wägä ma(mir) Vädare Hand het erretten kenne, so wird äich au äich Gott nit erretten üs wägä ma(mir) Hand. 32,16 Dozue schwätze sini Greschte noh me gege Gott, d HERRN, un gege sinene Knecht Hiskia.

32,17 Au schribt er ä Bref, um däm HERRN, däm Gott Israels, hohnzusprechen, un schwätzt gege nen: We de Götta dr Velka in d Ländern ihr Volk nit üs wägä ma(mir) Hand errettet hän, so wird au dr Gott Hiskias si Volk nit erretten üs wägä ma(mir) Hand. - 32,18 Un sie refe mit luta Schtimm uf hebräisch zum Volk vu Jerusalem, des uf dr Mure war, um sie furchtsam zue mache un zue erschrecken, dmit sie de Schtadt eroberten, 32,19 un schwätze gege d Gott Jerusalems we gege de Götta dr Velka uf Erde, de doch Werke vu Menschenhänden ware.

32,20 Aba dr Kenig Hiskia un dr Prophet Jesaja, dr Bue(Suhn) vum Amoz, bäte gege solchi Läschtere un brellä gen Himmel. 32,21 Un dr HERR schickt ä Engel; dr vutilgt alli Kriegsleute un Obaschte un Hauptlit im Laga vum Kenig vu Assur, daß sa(er) mit Schanden wieda in si Land zeht. Un als sa(er) in vu sinem Gottes Huus goht, fällten nen dert durchs Schwert sini Buebä(Sühn), de vu sinem eigene Leib (Ranze) kumme ware. 32,22 So half dr HERR däm Hiskia un däne zue Jerusalem üs dr Hand Sanheribs, vum Kenig vu Assur, un üs dr Hand alli anderem un git nene Rueh ringsumher, 32,23 daß vieli däm HERRN Gschenkli bringe noh Jerusalem un Kleinode fir Hiskia, d Kenig vu Juda. Un na(er) wird dnohch hoch obe vor ällei Heide.

Das End dr Regierung Hiskias

(vgl. 2. Kön 20; Jes 38; 39) 32,24 Zue der Ziit wird Hiskia dodkrank; un na(er) bäte zum HERRN. Der schwätzt mit nem un doet a nem ä Wunda. 32,25 Aba Hiskia vergalt nit noh rem, was nem gschähe war; denn (a) si Herz überhob sich. Drum kummt dr Zorn (Wuet) iba nen un iba Juda un Jerusalem. 32,26 Do dämütigte sich Hiskia driba, daß si Herz sich überhoben het, samt däne in Jerusalem. Drum kummt dr Zorn (Wuet) vum HERRN nimi iba sie, solang Hiskia läbt.

32,27 Un Hiskia het arg große Richtum un Ehri un sammlet sich Schätz vu Silba, Gold, Edelschtei, Spezerei, Schilden un allaläi wertvollem Grät 32,28 un bäut het Vorratshäuser fir d Ertrag a Korn (Getreide), Wi un El un Ställe fir de verschiedenen Arten vu Viecha un Hürde fir de Schof. 32,29 Un na(er) bäut het sich Schtädt un het Viecha de Lit a Schof un Rinda; denn Gott git nem arg großes Guet. 32,30 Das isch dr Hiskia, dr de obere Wasserquelle vum Gihon vuschleßt un sie hinunterleitete westwärts zue d Schtadt David; denn s glange Hiskia alli sini Werke. 32,31 Als aba de Botschafter dr Firschte vu Babel zue nem gschickt ware, um noh rem Wunda zue froge, des im Land gschähe war, vuloßt nen Gott, um nen zue vusueche, dmit kundwürde ällei, was in sinem Herz war.

32,32 Was aba me vu Hiskia zue sag isch, un sini barmherzigen Tade, lueg, des schtoht gschriebe in d Gschichte vum Prophete Jesaja, vum Bue(Suhn) vum Amoz, im Buech dr Kenig vu Juda un Israel. 32,33 Un Hiskia legt sich zue sinene Vädere, un sie beerdige nen iba d Gräbern dr Buebä(Sühn) David. Un ganz Juda un de Inwohna vu Jerusalem (a) gän nem Ehri bi sinem Dod. Un si Bue(Suhn) Manasse wird Kenig a vu sinere Schtatt.


33. Kapitel

Manasse

(vgl. 2. Kön 21,1-18)

33,1 Manasse war zwöelf Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte fünfundfünfzig Johr zue Jerusalem 33,2 un doet, was däm HERRN mißflegt, (a) noh d greulichen Sitten dr Heide, de dr HERR vor d Israelite vutriebe het. 33,3 Na(Er) bäut het de Opferhöhän wieda uf, (a) de si Vada (Babbe) Hiskia kappüt het, un errichtete d Baalen Altäre un macht Bilda dr Aschera un bäte des ganzi Heer vum Himmel a un dene nene. 33,4 Na(Er) bäut het au Altäre im Huus vum HERRN, vum doch dr HERR gsait het: (a) (b) Zue Jerusalem soll mi Name si ewiglich, 33,5 un bäut het Altäre däm ganze Heer vum Himmel in beidi Vorhöfen am Huus vum HERRN. 33,6 Un na(er) (a) glo hän sini Buebä(Sühn) durchs Fiir go im Tal Ben-Hinnom un (b) achtete uf Zeiche un Vogelgeschrei un trieb Zaubarai un bestellte Geischtirbschwörer un Zeichendeuter un doet viel, was däm HERRN mißflegt, um nen zue erzürnen. 33,7 Na(Er) schtellt au des Bild vum Götze, des sa(er) mache glo hän, ins Huus Gottes, vum Gott zue David gsait het un zue sinem Bue(Suhn) Salomo: In däm Huus zue Jerusalem, des i(ich) üsgwählt ha vor ällei Schtämm Israels, will i(ich) minem Name huuse losse ewiglich 33,8 un will nimi d Fueß Israels mach platz losse vum Land, des i(ich) ihrem Vädere bschtimmt ha, sofern sie hebed un ällei doe, was i(ich) nene durch Moses bpfohle ha, noh rem ganze Gsetz, d Gebote un Rechte.

33,9 Aba Manasse vufihrt het Juda un de Inwohna vu Jerusalem, daß sie s ärga trieben als de Heide, de dr HERR vor d Israelite vutilgt het. 33,10 Un wenn dr HERR zue Manasse un sinem Volk schwätze glo hän, gmerkt het sie nit druf. 33,11 Drum glo hän dr HERR iba sie kumme de Obaschte vum Heeres vum Kenig vu Assur; de nähmä Manasse gfange mit Fessle un lege nen in Kette un bringe nen noh Babel. 33,12 Un als sa(er) in Angscht war, flehte er zum HERRN, sinem Gott, un dämütigte sich vor rem Gott vu sinere Vädare. 33,13 Un als sa(er) bittet, glo hän sich dr HERR erbitten un erhörte si Flehen un hole nen wieda noh Jerusalem in si Kenigrich. Do erkennt Manasse, daß (a) dr HERR Gott isch.

33,14 Dnohch bäut het da(er) de äußere Mure a dr Schtadt David westwärts zum Gihon hi im Tal un wo ma zum Fischdor inegoht, un (a) fihrt sie um d Ofel un macht sie arg hoch. Un na(er) legt Hauptlit in alli feschte Schtädt Judas. 33,15 Na(Er) entfernte de fremdi Götta un d Götze üs däm Huus vum HERRN un alli Altäre, de na(er) bäut het uf däm Berg vum Huus vum HERRN un in Jerusalem, un wirft sie üsä vor de Schtadt. 33,16 Un na(er) schtellt d Altar vum HERRN wieda her un opferte druf Dankopfa un Lobopfer un bpfiehlt Juda, daß sie däm HERRN, däm Gott Israels, dene solle. 33,17 Aba des Volk opferte noh uf d Höhän, jedoch däm HERRN, ihrem Gott.

33,18 Was aba me vu Manasse zue sag isch, un si Gebet zue sinem Gott un de Gsaite dr Seher, de zue nem schwätze im Name vum HERRN, vum Gottes Israels, lueg, des ällei schtoht in d Gschichte dr Kenig vu Israel. 33,19 Un si Gebet un we dr HERR nen erhörte un alli sini Sinde un Missetat un de Schtätte, wo na(er) de Opferhöhän bäut het un de Bilda dr Aschera un Götzenbilder aufstellte, bvor ra(er) sich dämütigte, lueg, des schtoht gschriebe in d Gschichte dr Seher. 33,20 Un Manasse legt sich zue sinene Vädere, un sie beerdige nen in sinem Huus. Un si Bue(Suhn) Amon wird Kenig a vu sinere Schtatt.

Amon

(vgl. 2. Kön 21,19-26)

33,21 Zweiundzwanzig Johr alt war Amon, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte zwei Johr zue Jerusalem 33,22 un doet, was däm HERRN mißflegt, we si Vada (Babbe) Manasse doe het. Un Amon opferte ällei Götze, de si Vada (Babbe) Manasse gmacht het, un dene nene. 33,23 Aba na(er) dämütigte sich nit vor rem HERRN, we sich si Vada (Babbe) Manasse demuetig gmacht het, sundern huft noh me Schuld uf. 33,24 Un sini Greschte mache ä Verschwörung gege nen un bringe nen um in sinem Huus. 33,25 Do erschlat des Volk vum Land alli, de de Verschwörung gege d Kenig Amon gmacht hän. Un des Volk vum Land macht sinene Bue(Suhn) Josia zum Kenig a vu sinere Schtatt.

34. Kapitel

Josia rottet d Götzedenscht üs

(vgl. 2. Kön 22,1.2; 23,4-14)

34,1 Acht Johr alt war Josia, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte einunddreißig Johr zue Jerusalem 34,2 un (a) doet, was däm HERRN wohlgefiel, un wandelte in d Wäg vu sinem Vada (Babbe) David un wich nit zue d Rechte noh zue d Linke.

34,3 a Im achte Johr vu sinere Herrschaft fangt da(er) a, obwohl la(er) noh jung war, d Gott vu sinem Vada (Babbe) David zue sueche, un im zwölften Johr fangt da(er) a, Juda un Jerusalem zue sufa mache vu d Opferhöhän un d Bilda dr Aschera, vu d Götze un gegossenen Bilda. 34,4 Un na(er) glo hän vor sinene Aug abbrechen de Altäre dr Baale, un de Rauchopfersäulen obe druf haut er ab, un de Bilda dr Aschera un de geschnitzten un gegossenen Götzenbilder vubricht er un macht sie zue Schtaub un schtreit nen uf de Gräba dera, de nene gopfart hän, 34,5 un (a) isch vubrennt de Knochä(Bei) dr Prieschta uf ihrem Altären un reinigte so Juda un Jerusalem. 34,6 So doet da(er) au ringsumher in d Schtädt Manasses, Ephraims, Simeons un bis noh Naftali uf ihrem Plätzen. (a) 34,7 Un als sa(er) im ganze Land Israel de Altäre un Bilda dr Aschera abbroche un de Götzenbilder zertrümmert un zermalmt un alli Rauchopfersäulen umghaue het, kehrt er zruck noh Jerusalem.

Das Gesetzbuch wird gfunde un des Volk druf verpflichtet

(vgl. 2. Kön 22,3-20; 23,1-3)

34,8 Im achtzehnten Johr vu sinere Herrschaft, als sa(er) des Land un des Huus vum Herrn sufa gmacht het, schickt da(er) Schafan, d Bue(Suhn) Azaljas, un d Stadthauptmann Maaseja un d Kanzla Joach, d Bue(Suhn) vum Joahas, des Huus vum HERRN, vu sinem Gottes, auszubessern. 34,9 Un sie kumme zum Hohenprieschta Hilkija, un ma git nene des Geld, des zum Huus Gottes brocht war un des de Leviten, de a dr Schwelle Wache halte, vu Manasse, Ephraim un vu ällei in Israel Ibrigbliebene gsammlet hän un vu ganz Juda un Benjamin un vu däne, de in Jerusalem huuste. 34,10 Un sie gän's in de Händ(Pfode) dr Werkmeister, de bestellt ware am Huus vum HERRN; un de, de do arbeiteten am Huus vum HERRN, daß sie des Huus ausbesserten un instand hocke, 34,11 gän's d Zimmerleuten un Bäulit, um gehauene Schtei (Wackes) zue kaufe un Holz zue Klammern un Balkä fir de Gebäude, de de Kenig vu Juda hän vufalle losse. 34,12 Un de Manne(Männa) arbeiteten am Gschafftes uf Treu un Glaube.

.Und s ware iba sie bschtimmt als Ufbassa Jahat un Obadja, de Leviten vu d Sehn Merari, Secharja un Meschullam vu d Sehn dr Kehatiter. Un de Leviten - alli ware kundig vum Saitenspiels - 34,13 ware iba de Lastträger bschtimmt un ware au Ufbassa iba de Arbeita bi jeda Gschafftes; ä baar dr Leviten ware Schrieba, Amtlit un Torhüter.

34,14 Un als sie des Geld herausnahmen, des zum Huus vum HERRN brocht worde war, findet dr Prieschta Hilkija des Buech vum Gsetz vum HERRN, des durch Moses ge war. 34,15 Un Hilkija hebt a un sait zue däm Schrieba Schafan: I(Ich) ha des Gesetzbuch gfunde im Huus vum HERRN. Un Hilkija git des Buech Schafan. 34,16 Schafan aba hole s zum Kenig un git nem Bericht un sait: Alles, was di Knecht bfohle isch, doe sie. 34,17 Sie hän des Geld ausgeschüttet, des im Huus vum HERRN gsammlet isch, un hän's däne ge, de bestellt sin, un d Arbeita. 34,18 Un dr Schrieba Schafan gsait het däm Kenig: Der Prieschta Hilkija het ma(mir) ä Buech ge. Un Schafan las vor rem Kenig drus vor. 34,19 Un als dr Kenig de Wort vum Gsetz ghärt het, vuriß er sini Kleida. 34,20 Un dr Kenig bfehlt Hilkija un Ahikam, däm Bue(Suhn) Schafans, un Achbor, däm Bue(Suhn) Michajas, un Schafan, däm Schrieba, un Asaja, däm Kämmerer vum Kenig, un sait: 34,21 Gehn hi, befragt d HERRN fir mi un fir de Ibrigbliebene vu Israel un Juda iba de Wort vum Buches, des gfunde isch; denn groß isch dr Wuet vum HERRN, dr iba uns(us) entbrennt(entflammt) isch, wel unsari Vädare nit ghalte hän des Wort vum HERRN un nit ällei gmacht hän, was gschriebe schtoht in däm Buech.

34,22 Do goht Hilkija samt d anderem, de dr Kenig gschickt het, hi zue dr Prophetin Hulda, dr Wieb Schallums, vum Bue(Suhn) Tokhats, vum Bue(Suhn) Harhas, vum Kleiderhüters, de in Jerusalem gwohnt het im zweite Bezirk dr Schtadt, un sage ihr des. 34,23 Un sie sait zue nene: Des sait dr HERR, dr Gott Israels: Sagt däm Ma, dr äich zue ma(mir) gschickt het: 34,24 Des sait dr HERR: Lueg, i(ich) will Unheil bringe iba däne Platz un sini Inwohna, (a) alli de Flüche, de gschriebe schtoh in däm Buech, üs däm ma vor rem Kenig vu Juda gläse het, 34,25 wel sie mi vulo un anderem Götta gopfart hän, um mi zue erzürnen mit ällei Werke ihra Händ(Pfode). Un mi Wuet soll iba däne Platz losbrenne un nit ausgelöscht wäre. 34,26 Un zum Kenig vu Juda, dr äich gschickt het, d HERRN zue bfroge, sollt ihr so sag: Des sait dr HERR, dr Gott Israels: Was de Wort angeht, de dü ghärt hesch: "34,27 Wel dü im Herz betroffen bisch un di demuetig gmacht hesch vor Gott, als dü sini Wort hörtest gege däne Platz un gege sini Inwohna, un di vor ma(mir) demuetig gmacht hesch un di Kleida vurisse un vor ma(mir) ghilt, so ha i(ich) di au ghärt worde, sait dr HERR. (a) 34,28 Lueg, i(ich) will di vusammle zue di Vädere, daß dü mit Friede in di Grab kummsch un di Aug nit aluege all des Unheil, des i(ich) iba däne Platz un sini Inwohna bringe will. " Un sie sage's däm Kenig wieda.

34,29 Do schickt dr Kenig hi un glo hän zsämmekomme alli Älteschte Judas un Jerusalems. 34,30 Un dr Kenig goht nuf ins Huus vum HERRN un alli Manne(Männa) Judas un de Inwohna vu Jerusalem, de Prieschta, de Leviten un ällei Volk, klei un groß, un s wäre vor ihrem Ohre gläse alli Wort üs däm Buech vum Packt(Abkumme), des im Huus vum HERRN gfunde war. 34,31 Un dr Kenig kummt a sinene Platz un (a) schloß ä Packt(Abkumme) vor rem HERRN, daß ma däm HERRN nachwandeln un sini Gebote, Ordnige un Rechte vu ganzem Herz un vu ganza Seele hebed wott, zue doe noh ällei Wort vum Packt(Abkumme), de gschriebe schtoh in däm Buech. 34,32 Un na(er) glo hän hintreten alli, de in Jerusalem un in Benjamin ware. Un de Inwohna vu Jerusalem gmacht hän noh rem Packt(Abkumme) Gottes, vum Gottes ihra Vädare. 34,33 Un Josia entfernte alli greulichen Götze üs ällei Gebieten Israels un hole s dohi, daß alli in Israel däm HERRN, ihrem Gott, dene. Solange Josia läbt, wichen sie nit vum HERRN, däm Gott ihra Vädare.


35. Kapitel

Josia hebet (haltet) Passa noh rem Gsetz Gottes

(vgl. 2. Kön 23,21-23)

35,1 Un Josia hebet (haltet) däm HERRN Passa in Jerusalem, un sie schlachteten des Passa (a) am vierzehnten Däg vum erschte Monet. 35,2 Un na(er) bestellte de Prieschta zue ihrem Denscht un ermutigte sie zue ihrem Amt im Huus vum HERRN 35,3 un sait zue d Leviten, de ganz Israel lehrten un däm HERRN gheiligt ware: (a) (b) Hole de heilige Lade ins Huus, des Salomo, dr Bue(Suhn) David, vum Kenig vu Israel, bäut het. (c) Etze sollt ihr sie nimi uf d Schulta schleipfe. So dene etze däm HERRN, äirem Gott, un sinem Volk Israel 35,4 un sin parat noh äire Sippen in äire Ordnige, we sie ufgschriebe sin vu David, däm Kenig vu Israel, un sinem Bue(Suhn) Salomo, (a) 35,5 un stellt äich im Heiligtum uf, we d Abteilungen dr Sippen äira Breda üs däm Volk je ä Abteilig eina Sippe dr Leviten, 35,6 un schlachtet des Passa un heiligt äich un gmacht s fir äiri Breda, daß sie doe noh rem Wort vum HERRN durch Moses.

35,7 Un Josia git als Opfagabe fir des Volk Lämma un jungi Ziegen - ällei zum Passa fir alli, de sich vusammelt hän - a Zahl dräißigtausend, un draidusig Rinda, ällei vum Guet vum Kenig. 35,8 Sini Obere aba gän als Opfagabe fräiwillig fir des Volk un fir de Prieschta un Leviten. Hilkija, Secharja un Jehïl, de Vorschteha im Huus Gottes, gän d Prieschta (Pfarra) zum Passa zweidusigsechshundat Lämma un Ziegen, dzue draihundat Rinda. 35,9 Konanja aba un sini Breda, Schemaja un Netanel, sowie Haschabja, Jeïël un Josabad, de Vorschteha dr Leviten, gän als Opfagabe d Leviten zum Passa fünfdusig Lämma un Ziegen un dzue fünfhundat Rinda.

35,10 So wird dr Gottesdenscht geordnet. Un de Prieschta gschtande sin a ihrem Plätzen un de Leviten in ihrem Abteilungen noh rem Gebot vum Kenig. 35,11 Un sie schlachteten des Passa, un de Prieschta nähmä des Bloet üs dr Hand dr Leviten un sprengten, un de Leviten zehn de Huut ab. 35,12 Un de Brandopfa sonderten sie ab, um sie d Abteilungen dr Sippen vum Volk z ge, dmit de däm HERRN opferten, we s gschriebe schtoht im Buech vum Moses. So gmacht hän sie au mit d Rinda. 35,13 Un (a) sie kochten des Passa am Fiir, we sich's kert. Aba was gheiligt war, kochten sie in Töpfen, Kesseln un Schissle un bringe s schnell ällei Volk. 35,14 Dnohch aba richte sie au fir sich un fir de Prieschta; denn de Prieschta, de Buebä(Sühn) Aaron, hän mit däm Brandopfa un däm Fett bis in de Nacht zue doe; drum mußten de Leviten fir sich un fir de Prieschta, de Buebä(Sühn) Aaron, zuerichte. 35,15 Un de (a) Sänger, de Buebä(Sühn) Asaf, gschtande sin a ihrem Plätzen noh rem Gebot David un Asafs un Hemans un Jedutuns, dr Seher vum Kenig, un de (b) Torhüter a ällei Tore (Dummköpf), un sie wichen nit vu ihrem Denscht; denn de Leviten, ihri Breda, richte au fir sie zue.

35,16 So wird geordnet alli Gottesdenscht vum HERRN a däm Däg, um etze Passa zue hebed un Brandopfa darzbringe uf däm Altar vum HERRN noh rem Gebot vum Kenig Josia. 35,17 So halte de Israelite, de sich vusammelt hän, zue der Ziit des Passa un des Fäscht dr ungsiirte Brot siebä Däg lang. 35,18 Ma het aba (a) kei Passa ghalte in Israel we des vu dr Ziit vum Prophete Samuel a, un kei Kenig in Israel het des Passa so ghalte, we Josia Passa hebet (haltet), mit d Prieschta (Pfarra), Leviten, ganz Juda un ällei, de vu Israel sich vusammelt hän, un d Einwohnern vu Jerusalem. 35,19 Im achtzehnten Johr dr Herrschaft Josias wird des Passa ghalte.

Josias Dod im Kampf gege d Pharao Necho

(vgl. 2. Kön 23,28-30)

35,20 Nohchdem aba Josia des Huus vum Herrn hergerichtet het, zeht Necho, dr Kenig vu Ägypte, ruf, um Kreg zue fihre bi Karkemisch am Euphrat. Un Josia zeht üs nem entgegä. 35,21 Aba Necho schickt Laufbursch(Bote) zue nem un glo hän nem sag: Was hab i(ich) mit dir zue doe, Kenig vu Juda? I(Ich) kummt etzed nit gege di, sundern gege des Kenigrich, mit däm i(ich) Kreg ha, un Gott het gsait, i(ich) soll eilen. Vergrief di nit a Gott, dr mit ma(mir) isch, daß sa(er) di nit vugang!

35,22 Aba Josia glo hän nit ab vu nem, sundern schickt sich a, mit nem zue kämpfen, un ghärt het nit uf de Wort Nechos, de Gott zue nem gsait het, un kummt, mit nem zue kämpfen in dr Ebene vu Megiddo. 35,23 Aba de Schützen schossen uf d Kenig Josia, un dr Kenig sait zue sinene Manne(Männa): Fihrt mi furt; denn i(ich) bi schwer vuwundet! 35,24 Un sini Manne(Männa) hoben nen vum Kärre un bringe nen uf ä vu sinene anderem Kärre un fihre nen noh Jerusalem. Un na(er) schtirbt un wird beerdige in d Gräbern vu sinere Vädare. Un ganz Juda un Jerusalem trage Leid um Josia. 35,25 Un Jeremia sang ä Klagelied iba Josia, un alli Sänger un Sängerinnen klage in ihrem Leda iba Josia bis uf däne Dag, un des wird zum feschte Bruch in Israel. Lueg, de Lieder schtoh gschriebe unda d Klageliedern. 35,26 Was aba me vu Josia zue sag isch un sini barmherzigen Tade, we sie däm Gsetz vum HERRN entsprachen, 35,27 un sini Gschichte, de frehere un de spätere, lueg, des ällei schtoht gschriebe im Buech dr Kenig vu Israel un Juda.


36. Kapitel

Joahas, Jojakim, Jojachin

(vgl. 2. Kön 23,30 - 24,17)

36,1 Un des Volk vum Land nimmt Joahas, d Bue(Suhn) Josias, un macht nen zum Kenig a vu sinem Vada (Babbe) Schtatt zue Jerusalem. 36,2 Dreiundzwanzig Johr alt war Joahas, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte dräi Monet zue Jerusalem; 36,3 denn dr Kenig vu Ägypte het sich anekockt nen ab in Jerusalem un legt ä Geldbuße uf des Land vu hundat Zentna Silba un nem Zentna Gold. 36,4 Un dr Kenig vu Ägypte macht Eljakim, sinene Brueda, zum Kenig iba Juda un Jerusalem un wandelte sinene Name um in Jojakim. Aba sinene Brueda Joahas nimmt Necho un hole nen noh Ägypte. (a)

36,5 Fünfundzwanzig Johr alt war Jojakim, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte elf Johr zue Jerusalem un doet, was däm HERRN, sinem Gott, mißflegt. 36,6 Un Nebukadnezar, dr Kenig vu Babel, zeht gege nen ruf un legt nen in Kette, um nen noh Babel zue fihre. (a) 36,7 Au hole Nebukadnezar ä baar Geräte vum Huus vum HERRN noh Babel un doet sie in sinene Tempel in Babel. (a) 36,8 Was aba me vu Jojakim zue sag isch, un sini Greueltaten, de na(er) doet, un was nem sunscht widerfuhr, lueg, des schtoht gschriebe im Buech dr Kenig vu Israel un Juda. Un si Bue(Suhn) Jojachin wird Kenig a vu sinere Schtatt.

36,9 Achtzehn Johr alt war Jojachin, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte dräi Monet un zehn Däg zue Jerusalem un doet, was däm HERRN mißflegt. 36,10 Als aba des Johr zue End goht, (a) schickt Nebukadnezar hi un glo hän nen noh Babel holen mit d koschtbare Geräten üs däm Huus vum HERRN un macht sinene Brueda Zedekia zum Kenig iba Juda un Jerusalem. 36,11 Einundzwanzig Johr alt war Zedekia, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte elf Johr zue Jerusalem 36,12 un doet, was däm HERRN, sinem Gott, mißflegt, un dämütigte sich nit vor rem Prophete Jeremia, dr do schwätzt, we dr HERR zue nem gsait het. (a) 36,13 Au wird da(er) abtrünnig vu Nebukadnezar, däm Kenig vu Babel, dr ä Eid bi Gott vu nem gnumme het, un wird bockig un vuschtockt si Herz, so daß sa(er) sich nit bekehrte zum HERRN, däm Gott Israels. 36,14 Au alli Obere Judas un de Prieschta un des Volk vusindigt hän sich noh me (a) mit all d greulichen Sitten dr Heide un mache dreckig des Huus vum HERRN, des sa(er) gheiligt het in Jerusalem. 36,15 Un dr HERR, dr Gott ihra Vädare, glo hän (a) imma wieda gege sie schwätze durch sini Laufbursch(Bote); denn na(er) het Mitleid mit sinem Volk un vu sinere Wohnig. 36,16 Aba sie vuschpotte de Laufbursch(Bote) Gottes un hän nen vuachtet sini Wort un (a) (b) schellte sini Prophete, bis dr Wuet vum HERRN iba si Volk isch gwachse un s kei Vergeben me git. 36,17 Do fihrt er gege sie rah d Kenig dr Chaldäa un glo hän ihri jungi Mannschaft mit däm Schwert erschlagen im Huus ihrem Heiligtums un verschonte nit de Jünglinge noh de Jumpfere, nit de Alten noh de Greise; alli git da(er) sie in sini Hand. 36,18 Un alli Geräte im Huus Gottes, großi un kleini, de Schätz im Huus vum HERRN un de Schätz vum Kenig un vu sinere Obere, ällei glo hän er noh Babel fihre. 36,19 Un (a) sie verbrannten des Huus Gottes un rissen de Mure Jerusalems ä, un alli ihri Burgtürme hän brennt sie mit Fiir üs, so daß alli ihri koschtbare Geräte znicht wäre. 36,20 Un na(er) fihrt wäg noh Babel alli, de des Schwert ibrigglo het, un sie wäre sini un vu sinere Buebä(Sühn) Knecht, bis des Kenigrich dr Perser zue d Herrschaft kummt, 36,21 dmit erfillt wird des Wort vum HERRN durch d Mul (Gosch) Jeremias. Das Land het de ganzi Ziit iba, (a) do s weschte lit, Sabbat, bis s (b) (c) a sinene Sabbaten gnoe het, uf daß siebzig Johr voll wäre. 36,22 aAba im erschte Johr vum Kyrus, vum Kenig vu Persien, erweckte dr HERR - dmit erfillt wird des Wort vum HERRN durch d Mul (Gosch) Jeremias - d Geischt vum Kyrus, vum Kenig vu Persien, daß sa(er) in sinem ganze Kenigrich mündlich un au schriftlich vuzehle glo hän: 36,23 So sait Kyrus, dr Kenig vu Persien: Der HERR, dr Gott vum Himmel, het ma(mir) alli Kenigrich dr Erde ge un het ma(mir) bfohle, nem ä Huus zue bäue zue Jerusalem in Juda. Wer etze unda äich vu sinem Volk isch, mit däm isch dr HERR, si Gott, un na(er) zeht nuf!


Letschte Änderungen Oktober 26, 2005 by Dietmar Wiesler (Copyright)
Des isch ä Bäitrag vum Dietmar Wiesler fir me Evagelium im Netz (Copyright) Dez. 1999