Wida dra gsi am:23.03.2012 18:20:33
Zruck zue d Alemannische Bibel (Markgräflerland Eschbach)

S ZWEITE BUECH VU D KENIG

1. Kapitel

Rich Israel: Ahasja un dr Prophet Elia

1,1 S flege aba de (a) Moabita ab vu Israel, als Ahab dod war. (b) 1,2 Un Ahasja flegt durch des Gitta in sinem Obagmach in Samaria un wird krank. Un na(er) schickt Laufbursch(Bote) un sait zue nene: (a) Gehn hi un befragt Baal-Sebub, d Gott vu Ekron, ob i(ich) vu der Kranket genesen wäre. 1,3 Aba dr Engel vum HERRN schwätzt mit Elia, däm Tischbiter: Uf un gang d Laufbursch(Bote) vum Kenig vu Samaria entgegä un sag zue nene: (a) Isch denn etze kei Gott in Israel, daß ihr higehn, zue bfroge Baal-Sebub, d Gott vu Ekron? 1,4 Drum sait dr HERR: Dü sollsch nimi vum Bett herunterkommen, uf des dü di glegt hesch, sundern sollsch vum Dod schterbe. Un Elia goht. 1,5 Un als de Laufbursch(Bote) zum Kenig zurückkamen, sait da(er) zue nene: Wurum kummt ihr zruck? 1,6 Sie sag zue nem: S kummt ä Ma ruf uns(us) entgegä un sait zue uns(us): Gehn wieda hi zum Kenig, dr äich gschickt het, un sage zue nem: Des sait dr HERR: Isch denn kei Gott in Israel, daß dü hinsendest, zue bfroge Baal-Sebub, d Gott vu Ekron? Drum sollsch dü nimi herunterkommen vum Bett, uf des dü di glegt hesch, sundern sollsch vum Dod schterbe. 1,7 Na(Er) sait zue nene: Vu wela Art war denn dr Ma, dr äich trifft un des zue äich gsait het? 1,8 Sie sag zue nem: Na(Er) het (a) langes Hoor un ä (b) Ledergurt um sini Lenden. Na(Er) aba sait: S isch Elia, dr Tischbiter.

1,9 Un dr Kenig schickt zue Elia ä Hauptma iba fuchzig samt sinene fuchzig Ma. Un als dr zue nem nufkumme isch, lueg, do hockt er obe uf däm Berg. Na(Er) aba sait zue nem: Dü Ma Gottes, dr Kenig sait: Dü sollsch rabkumme! 1,10 Elia git zantwort däm Hauptma iba fuchzig: Bin i(ich) ä Ma Gottes, (a) (b) so flegt Fiir vum Himmel un frisst di un di fuchzig Ma. Do flegt Fiir vum Himmel un fraß nen un sini fuchzig Ma. 1,11 Un dr Kenig schickt nomol ä anderem Hauptma iba fuchzig zue nem samt sinene fuchzig Ma. Der kummt zue nem nuf un sait zue nem: Dü Ma Gottes, so sait dr Kenig: Kumm schnell rab! 1,12 Elia git zantwort: Bin i(ich) ä Ma Gottes, so flegt Fiir vum Himmel un frisst di un di fuchzig Ma. Do flegt des Fiir Gottes vum Himmel un fraß nen un sini fuchzig Ma. 1,13 Do schickt dr Kenig nomol d dritte Hauptma iba fuchzig samt sinene fuchzig Ma. Als dr zue nem nufkumme isch, bugt er sini Knie vor Elia un flehte nen a un sait zue nem: Dü Ma Gottes, loß mi Läbä un des Läbä dinere Knecht, der fuchzig, vor dir ebis gelte! 1,14 Lueg, Fiir isch vum Himmel gfalle un het de erschte zwei Hauptlit iba fuchzig mit ihrem fuchzig Ma gfrässä; etze aba loß mi Läbä ebis gelte vor dir. 1,15 Do sait dr Engel vum HERRN zue Elia: Gang mit nem nab un fircht di nit vor nem! Un na(er) macht sich uf un goht mit nem nab zum Kenig. 1,16 Un na(er) sait zue nem: Des sait dr HERR: Wel dü Laufbursch(Bote) hingesandt hesch un hesch bfroge losse Baal-Sebub, d Gott vu Ekron, als wär kei Gott in Israel, däm si Wort ma erfragen kennt, so sollsch dü vum Bett nimi herunterkommen, uf des dü di glegt hesch, sundern sollsch vum Dod schterbe.

1,17 So schtirbt Ahasja noh rem Wort vum HERRN, des Elia gsait het. Un aJoram wird Kenig a vu sinere Schtatt im zweite Johr Jorams, vum Bue(Suhn) Joschafats, vum Kenig vu Juda; denn Ahasja het kei Bue(Suhn). 1,18 Was aba me vu Ahasja zue sag isch, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel.


2. Kapitel

Elia wird vufrachtet ( wägbrocht), un Elisa kumm sini Nohchfolge a

2,1 Als aba dr HERR Elia im Wetta gen Himmel holen wot, gehn Elia un Elisa vu Gilgal wäg. 2,2 Un Elia sait zue Elisa: Blib dü do, denn dr HERR het mi noh Bethel gschickt. Elisa aba sait: So wohr dr HERR läbt un dü läbsch: i(ich) vulosst di nit. Un als sie nab noh Bethel kumme, 2,3 gehn de Prophetenjünger, de in Bethel ware, üsä zue Elisa un sag zue nem: Weisch dü au, daß dr HERR hiit di Herrn vu dir hinwegnehmen wird? Na(Er) aba sait: Au i(ich) wiß s wohl; schweigt nur schtill. 2,4 Un Elia sait zue nem: Elisa, bleib dü do, denn dr HERR het mi noh Jericho gschickt. Na(Er) aba sait: So wohr dr HERR läbt un dü läbsch: i(ich) vulosst di nit. Un als sie noh Jericho kumme, 2,5 kumme de Prophetenjünger, de in Jericho ware, zue Elisa un sag zue nem: Weisch dü au, daß dr HERR hiit di Herrn vu dir hinwegnehmen wird? Na(Er) aba sait: Au i(ich) wiß s wohl; schweigt nur schtill. 2,6 Un Elia sait zue nem: Bleib dü do, denn dr HERR het mi a d Jordan gschickt. Na(Er) aba sait: So wohr dr HERR läbt un dü läbsch: i(ich) vulosst di nit. Un s gehn de beidi mitänanda. 2,7 Un fuchzig vu d Prophetenjüngern gehn hi un gschtande sin vu wietem; aba de beidi gschtande sin am Jordan. 2,8 Do nimmt Elia sinene Mandel un wickelt nen zsämme un schlat ins Wassa; des deilt sich noh beidi Site, so daß de beidi (a) (b) uf trockenem Boden hinübergingen. 2,9 Un als sie hinüberkamen, sait Elia zue Elisa: Bitte, was i(ich) dir doe soll, bvor i(ich) vu dir gnumme wäre. Elisa sait: Daß ma(mir) (a) zwei Anteile vu dinem Geiste zuefalle (ge). 2,10 Na(Er) sait: Dü hesch Schweres erbeten. Doch wenn dü mi aluege wirsch, we i(ich) vu dir gnumme wäre, so wird's bassiere; wenn nit, so wird's nit si. 2,11 Un als sie mitänanda gehn un schwätze, lueg, do kummt ä feuriger Kärre mit feurigen Rossen, de schiede de beidi vuänanda. Un Elia fahrt im Wetta gen Himmel. (a) 2,12 Elisa aba luegt s un brellt: (a) (b) Mi Vada (Babbe), mi Vada (Babbe), dü Kärre Israels un si Gespann! un luegt nen nimi. Do langt er sini Kleida, vuriß sie in zwei Schtickli 2,13 un hebt d Mandel uf, dr Elia entfallen war, un kehrt um un kummt wieda a des Ufa vum Jordans. 2,14 Un na(er) nimmt d Mandel, dr Elia entfallen war, un schlat ins Wassa un sait: Wo isch etze dr HERR, dr Gott Elias? un schlat ins Wassa. Do deilt s sich noh beidi Site, un Elisa goht durch. 2,15 Un als des de Prophetenjünger sähn, de gegeiba bi Jericho ware, sag sie: Der Geischt Elias rueht uf Elisa, un sie gehn nem entgegä un flege vor nem ane zue d Erde 2,16 un sag zue nem: Lueg, s sin unda di Knecht fuchzig schtarke Manne(Männa), de loß go un di Herrn sueche. Vielliecht het nen dr Geischt vum HERRN gnumme un uf irgendeinen Berg odr in irgendei Tal gworfe. Na(Er) aba sait: Len sie nit go! 2,17 Aba sie netige nen, bis sa(er) nachgab un sait: Len sie higo! Un sie schickte hi fuchzig Manne(Männa), un de suechte Elia dräi Däg; aba sie find nen nit. 2,18 Un sie kumme zue Elisa zruck, als sa(er) noh in Jericho war, un na(er) sait zue nene: Sagte i(ich) äich nit, ihr solltet nit higo?

Elisa macht ä Quelle gsund un schtroft de spottenden Bebli

2,19 Un de Manne(Männa) dr Schtadt sag zue Elisa: Lueg, s isch guet huuse in der Schtadt, we mi Herr luegt; aba s isch beses Wassa, un s macht unfruchtbar. 2,20 Na(Er) sait: Hole ma(mir) her ä näji(naii) Schale un den Salz inä! Un sie bringe's nem. 2,21 Do goht da(er) üsä zue dr Wasserquelle un wirft des Salz inä un sait: Des sait dr HERR: I(Ich) ha des Wassa gsund gmacht; s soll etze nit Dod noh Unfruchtbarkeit vu nem kumme. 2,22 So wird des Wassa gsund bis uf däne Dag noh rem Wort Elisas, des er sait.

2,23 Un na(er) goht nuf noh Bethel. Un als sa(er) d Wäg hinanging, kumme kleini Bebli zue d Schtadt üsä un vuschpotte nen un sag zue nem: Kahlkopf, kumm ruf! Kahlkopf, kumm ruf! 2,24 Un na(er) drillt sich um, un als sa(er) sie luegt, vufluechti er sie im Name vum HERRN. Do kumme zwei Bären üs däm Walde un vurisse zweievierzig vu d Kinda. 2,25 Vu do goht da(er) uf d Berg Karmel un kehrt vu do noh Samaria zruck.


3. Kapitel

Rich Israel: Jorams Kreg gege de Moabita un Elisas Hilfe

3,1 aJoram, dr Bue(Suhn) Ahabs, wird Kenig iba Israel zue Samaria im achtzehnten Johr Joschafats, vum Kenig vu Juda, un regierte zwöelf Johr. 3,2 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, doch nit we si Vada (Babbe) un sini Muetter. Denn na(er) entfernte des (a) Schteimol Baals, des si Vada (Babbe) het mache losse; 3,3 aba na(er) bliebt hangen (a) a d Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht, un glo hän nit ab dvu.

3,4 Mescha aba, dr Kenig dr Moabita, besaß vieli Schof un het däm Kenig vu Israel Wulle zue entrichten vu hunderttausend Lämmern un vu hunderttausend Widdern. 3,5 Als aba Ahab dod war, flegt dr Kenig dr Moabita ab vum Kenig vu Israel. 3,6 Un drno zeht dr Kenig Joram üs vu Samaria un bot ganz Israel uf 3,7 un schickt hi zue Joschafat, däm Kenig vu Juda, un glo hän nem sag: Der Kenig dr Moabita isch vu ma(mir) abglalle; kumm mit ma(mir), um gege de Moabita zue kämpfen! Na(Er) sait: I(Ich) will kumme; (a) i(ich) bi we dü, un mi Volk we di Volk, un mi Ross we di Ross. 3,8 Un Joram sait: Wem Wäg wen ma(mir) nufzeh? Joschafat sait: Den Wäg durch de Wüschte Edom. 3,9 So zehn hi dr Kenig vu Israel, dr Kenig vu Juda un dr Kenig vu Edom. Un als sie siebä Däg wiet zoge ware, het des Heer un des Viecha, des bi nene war, kei Wassa. 3,10 Do sait dr Kenig vu Israel: O mai! Der HERR het de dräi Kenig hergerufen, um sie in de Händ(Pfode) dr Moabita z ge! 3,11 Joschafat aba sait: (a) Isch kei Prophet vum HERRN do, dmit ma(mir) d HERRN durch nen bfroge? Do git zantwort eina unda d Manne(Männa) vum Kenig vu Israel un sait: Do isch (b) Elisa, dr Bue(Suhn) Schafats, dr Elia Wassa uf de Händ(Pfode) goß. 3,12 Joschafat sait: Des HERRN Wort isch bi nem. So zehn zue nem nab dr Kenig vu Israel un Joschafat un dr Kenig vu Edom. 3,13 Elisa aba sait zum Kenig vu Israel: Was ha i(ich) mit dir zue schaffe? Gang hi zue d Prophete vu dinem Vada (Babbe) un zue d Prophete dinere Muetter! Der Kenig vu Israel sait zue nem: Nit doch! Denn dr HERR het de dräi Kenig hergerufen, um sie in de Händ(Pfode) dr Moabita zue ge. 3,14 Elisa sait: (a) So wohr dr HERR Zebaoth läbt, vor rem i(ich) schtand: wenn i(ich) nit Joschafat, d Kenig vu Juda, ehrte, i(ich) wot di nit aluege noh achte. 3,15 So hole ma(mir) etze ä Spielmann! Un als dr Spielmann uf d Saiten spielte, kummt de Hand vum HERRN uf Elisa, (a) 3,16 un na(er) sait: Des sait dr HERR: Macht do un do Gruebe in däm Tal. 3,17 Denn des sait dr HERR: Ihr d nit Wind noh Rägä aluege; trozdem soll des Tal voll Wassa wäre, daß ihr un äich Heer un äich Viecha trinke kennt. 3,18 Un des isch noh ä Geringes vor rem HERRN; er wird au de Moabita in äiri Händ(Pfode) ge, 3,19 so daß ihr weschte mache d alli feschte Schtädt un alli userwählte Schtädt un fälle alli guete Baim un verstopfen alli Wassabrunne un alli guete Äcker mit Schtei (Wackes) vuderbe. 3,20 Aba am nägschte Morge, zue d Ziit, do ma (a) Schpeiseopfa opfart, lueg, do kummt Wassa vu Edom her un fillt des Land mit Wassa.

3,21 Als aba alli Moabita ghärt hän , daß de Kenig heraufzogen, um gege sie zue kämpfen, refe sie alli uf, de zue d Rischtung alt gnoe un driba ware, un schtelle sich a dr Grenze uf. 3,22 Un als sie sich freh am Morge ufmache un de Sunne ufgoht iba däm Gewässer, schien d Moabitern des Gewässer in dr Ferne rot zue si we Bloet. 3,23 Un sie sag: Das isch Bloet! Di Kenig hän sich mit däm Schwert umbrocht, un eina wird d anderem erschlagen hän. Ha, Moab, mach di etze uf zue d Beute! 3,24 Aba als sie zum Laga Israels kumme, macht sich Israel uf un schlat de Moabita, un sie haue ab vor nene. Aba Israel jagte nene noh un schlat Moab. 3,25 Di Schtädt zerstörten sie, un jeda wirft ä Schtei (Wackes) uf alli guete Äcker, un sie mache sie voll dvu un verstopften alli Wassabrunne un fällten alli guete Baim, bis nur Kir-Heres ibrigbliebt. Aba de Schleuderer umzingle de Schtadt un schossen uf sie. 3,26 Als aba dr Kenig dr Moabita luegt, daß nem dr Kampf zue stark war, nimmt da(er) siebenhundert Ma mit sich, de des Schwert fihre, um bim Kenig vu Edom durchzubrechen; aba sie kenne's nit. 3,27 Do nimmt da(er) sinene erstgeborenen Bue(Suhn), dr a vu sinere Schtatt Kenig wäre soll, un opferte nen zum Brandopfa uf dr Mure. Do kummt ä große Zorn (Wuet) iba Israel, so daß sie vu nem abzogen un in ihr Land zurückkehrten.


4. Kapitel

Elisa mehrt des El dr Witwe

4,1 Un s brellt ä Wieb unda d Wieba dr Prophetenjünger zue Elisa un sait: Di Knecht, mi Ma, isch gschtorbe; un dü weisch jo, daß di Knecht d HERRN firchtet. (a) (b) Etze kummt dr Schuldherr un will mi beidi Kinda nähmä zue (c) leibeigenen Knecht. 4,2 Elisa sait zue ihr: Was soll i(ich) dir doe? Sage ma(mir), was hesch dü im Huus? Sie sait: Dini Magd het nigs im Huus als ä (a) Ölkrug. 4,3 Na(Er) sait: Gang hi un erbitte druße vu ällei di Nochbare lärä Töpf, aba nit zue weng, 4,4 un gang ins Huus un schließ de Dire zue hinda dir un di Sehn un gieß in alli Töpf; un wenn dü sie gfillt hesch, so schtell sie uf d site. 4,5 Sie goht hi un doet so un schloß de Dire zue hinda sich un ihrem Sehn; de bringe ihr de Töpf her(ra), un sie goß ä. 4,6 Un als de Töpf voll ware, sait sie zue ihrem Bue(Suhn): Lända vu ma(mir) noh ä Gfäß her! Na(Er) sait zue ihr: S isch kei Gfäß me do. Do schtoht des El. 4,7 Un sie goht hi un gsait het s däm Ma Gottes a. Na(Er) sait: Gang hi, vukauft des El un bezahle di Schuldherrn; dü aba un di Buebä(Sühn), nährt äich vum ibrige.

Elisa vuheißt dr Schunemiterin ä Bue(Suhn) un gweckt des tote Kind

4,8 Un s isch bassiert vumä Dag, daß Elisa noh (a) Schunem goht. Dert war ä riche Wieb; de netigt nen, daß sa(er) bi ihr ißt. Un sooft er dert durchkam, kehrt er bi ihr ä un ißt bi ihr. 4,9 Un sie sait zue ihrem Ma: Lueg, i(ich) merke, daß der Ma Gottes heilig isch, dr imma do durchkommt. 4,10 Loß uns(us) nem ä kleini Kamma obe mache un Bett, Disch, Schtuehl un Laichta hinstellen, dmit da(er) dert ikehre ka, wenn na(er) zue uns(us) kummt.

4,11 Un s isch bassiert vumä Dag, daß Elisa dert einkehrte un sich obe in de Kamma legt un drin schloft. 4,12 Dnohch sait da(er) zue sinem Diena Gehasi: Ruef de Schunemiterin! Un als Gehasi sie reft, kummt sie vor nen. 4,13 Elisa aba het zue Gehasi gsait: Sage ihr: Lueg, dü hesch uns(us) all däne Denscht doe; was soll i(ich) dir doe? Brauchst dü Fürsprache bim Kenig odr bim Feldhauptmann? Sie sait: I(Ich) wohne sicha unda minem Lit. 4,14 Elisa sait: Was soll i(ich) dir dann(dnoh) doe? Gehasi sait: Ach, sie het kei Bue(Suhn), un ihr Ma isch alt. 4,15 Na(Er) sait: Ruef sie her! Un als sa(er) sie reft, kummt sie in de Dire. 4,16 Un na(er) sait: (a) Um de Ziit ibas Johr sollsch dü ä Bue(Suhn) herzen. Sie sait: Ach nit, mi Herr, dü Ma Gottes! Täusche di Magd nit! 4,17 Un de Wieb ward schwanga un gebar ä Bue(Suhn) um dieselbe Ziit ibas Johr, we ihr Elisa zuegsait het.

4,18 Als aba des Kind groß wird, begab s sich, daß s üsä zue sinem Vada (Babbe) zue d Schnittern goht 4,19 un sait zue sinem Vada (Babbe): O mi Schädel, mi Schädel! Na(Er) sait zue nem Knecht: Bringe nen zue vu sinere Muetter! 4,20 Un dr nimmt nen un hole nen inä zue vu sinere Muetter, un sie het sich anekockt nen uf ihrem Schoß bis zum Mittag; do schtirbt er. 4,21 Un sie goht nuf un legt nen ufs Bett vum Ma Gottes, schloß zue un goht üsä 4,22 un reft ihrem Ma un sait: Schicke ma(mir) ä dr Knecht un ä Eselin; i(ich) will schnell zum Ma Gottes un bald zurückkommen. 4,23 Na(Er) sait: Wurum willsch dü zue nem? Isch doch hiit nit Neumond noh Sabbat. Sie sait: Loß s guet si! 4,24 Un sie sattelte de Eselin un sait zum Knecht: Treib a un halte mi nit uf bim Reiten, bis i(ich) dir's sag! 4,25 So zeht sie hi un kummt zum Ma Gottes (a) uf d Berg Karmel. Als aba dr Ma Gottes sie kumme luegt, sait da(er) zue sinem Diena Gehasi: Lueg, de Schunemiterin isch do! 4,26 So lauf ihr etze entgegä un frog sie, ob s ihr, ihrem Ma un ihrem Bue(Suhn) guet gang. Sie sait: Guet! 4,27 Als sie aba zum Ma Gottes uf d Berg kummt, umfing sie sini Feß; Gehasi aba kummt dzue, um sie wegzustoßen. Aba dr Ma Gottes sait: Loß sie, denn ihri Seele isch trurig, un dr HERR het ma(mir)'s vuborge un nit kundgmacht! 4,28 Sie sait: Wenn hab i(ich) ä Bue(Suhn) erbeten vu minem Herrn? (a) Sagte i(ich) nit, dü solltscht mi nit täuschen? 4,29 Na(Er) sait zue Gehasi: Gürte di Lenden un nimm minem Bengel(Schtäckä) in di Hand un gang hi, un wenn dir jemads begegnet, so (a) grüße nen nit, un greßt di jemads, so dank nem nit, un lege minem Bengel(Schtäckä) uf vum Bebli Üsgsäh. 4,30 Aba de Muetter vum Bebli sait: So wohr dr HERR läbt un so wohr dü läbsch: i(ich) lasse nit vu dir! Do macht da(er) sich uf un goht ihr noh. 4,31 Gehasi aba goht vor nene hi un legt d Bengel(Schtäckä) däm Bebli ufs Üsgsäh: do war aba keini Schtimm un kei Empfinden. Un na(er) goht zruck Elisa entgegä un gsait het nem: Der Bebli isch nit aufgewacht. 4,32 Un als Elisa ins Huus kummt, lueg, do lit dr Bebli dod uf sinem Bett. 4,33 Un na(er) goht inä un schloß de Dire hinda sich zue un (a) bäte zue däm HERRN 4,34 un schtiegt ufs Bett un (a) legt sich uf des Kind un legt sinene Mul (Gosch) uf vum Kind Mul (Gosch) un sini Aug uf däm si Aug un sini Händ(Pfode) uf däm si Händ(Pfode) un breitet sich so iba nen; do wird vum Kind Leib (Ranze) warm. 4,35 Na(Er) aba schtoht wieda uf un goht im Huus eimol hierhin un dohi un schtiegt wieda ufs Bett un breitet sich iba nen. Do nieste dr Bebli siebemol; dnohch doet dr Bebli sini Aug uf. 4,36 Un Elisa reft Gehasi un sait: Ruef de Schunemiterin! Un als sa(er) sie reft, kummt sie inä zue nem. Na(Er) sait: (a) (b) Do, nimm hi di Bue(Suhn)! 4,37 Do kummt sie un flegt ane zue sinene Feß un buckt sich zue d Erde un nimmt ihrem Bue(Suhn) un goht üsä.

Elisa macht schädliche Ässä gsund un speist vieli mit zwanzig Broten

4,38 Als aba Elisa wieda noh Gilgal kummt, war Hungasnot im Land. Un als de Prophetenjünger vor nem hocke, sait da(er) zue sinem Diena: Hock ä große Hafe uf un koche ä Gmes fir de Prophetenjünger! 4,39 Do goht eina ufs Feld, um Kraut zue sammle, un findet ä Rankengewächs un pflückte si Häß(Kleid) voll mit wilden Gurken. Un als sa(er) kummt, schnitt er's in d Hafe zum Gmes - sie kannten's aba nit - 4,40 un legt s d Manne(Männa) zum Ässä vor. Als sie etze vum Gmes ässä, brellä sie un sag: O Ma Gottes, dr Dod im Hafe! Denn sie kenne's nit ässä. 4,41 Na(Er) aba sait: Hole Mehl her! Un na(er) doet's in d Hafe un sait: Lege s d Lit vor, daß sie ässä! Do war nigs Beses me in däm Hafe.

4,42 a S kummt aba ä Ma vu Baal- Schalischa un hole däm Ma Gottes Erstlingsbrot, nämlich zwanzig Gerstenbrote, un näjes(naies) Korn (Getreide) in sinem Häß(Kleid). Na(Er) aba sait: Gib's d Lit, daß sie ässä! 4,43 Si Diena sait: We soll i(ich) dvu hundat Ma ge? Na(Er) sait: Gib d Lit, daß sie ässä! Denn des sait dr HERR: Ma wird ässä, un s wird noh übrigbleiben. 4,44 Un na(er) legt s nene vor, daß sie ässä; un s bliebt noh ibrig noh däm Wort vum HERRN.


5. Kapitel

Elisa heilt d aramäischen Feldhauptmann Naaman un bschtroft d Gehasi

5,1 Naaman, dr Feldhauptmann vum Kenig vu Aram, war ä trefflicher Ma vor sinem Herrn un wert ghalte; denn durch nen git dr HERR d Aramäern Sieg. Un na(er) war ä gewaltiger Ma, jedoch üssätzig. 5,2 Aba de Kriegsleute dr Aramäer ware üsgzoge un hän ä junges Maidle wäggfihrt üs däm Land Israel; de war im Denscht dr Wieb Naamans. 5,3 Di sait zue ihra Herrin: Ach, daß mi Herr wär bi däm Prophete in Samaria! Der kennt nen vu sinem Üssatz befreien. 5,4 Do goht Naaman inä zue sinem Herrn un gsait het s nem a un sait: So un so het des Maidle üs däm Land Israel gsait. 5,5 Der Kenig vu Aram sait: So zeh hi, i(ich) will däm Kenig vu Israel ä Bref schriebe. Un na(er) zeht hi un nimmt mit sich zehn Zentna Silba un sechstausend Goldgulden un zehn Feschtkleida 5,6 un hole d Bref däm Kenig vu Israel; dr lautete: Wenn der Bref zue dir kummt, lueg, so wisse, i(ich) ha minem Knecht Naaman zue dir gschickt, dmit dü nen vu sinem Üssatz befreist. 5,7 Un als dr Kenig vu Israel d Bref las, vuriß er sini Kleida un sait: Bin i(ich) denn Gott, daß i(ich) umbringe un lebändig mache kennt, daß er zue ma(mir) schickt, i(ich) soll d Ma vu sinem Üssatz befreien? Merkt un luege, we na(er) Händel mit ma(mir) suecht!

5,8 Als Elisa, dr Ma Gottes, ghärt het, daß dr Kenig vu Israel sini Kleida vurisse het, schickt da(er) zue nem un glo hän nem sag: Wurum hesch dü di Kleida vurisse? Loß nen zue ma(mir) kumme, dmit da(er) innewerde, daß ä Prophet in Israel isch. 5,9 So kummt Naaman mit Rossen un Kärre un hebet (haltet) vor dr Dire am Huus Elisas. 5,10 Do schickt Elisa ä Laufbursch(Bote) zue nem un glo hän nem sag: Gang hi un wäsch di siebemol im Jordan, so wird dir di Fleisch wieda heil un dü wirsch sufa wäre. 5,11 Do wird Naaman zornig un zeht wäg un sait: I(Ich) meine, er selbscht soll zue ma(mir) ruskumme un hertreten un d Name vum HERRN, vu sinem Gottes, aruefe un sini Hand hi zum Heiligtum ufhebe un mi so vu däm Üssatz befreien. 5,12 Sin nit de großi Wildbäch vu Damaskus, Abana un Parpar, bessa als alli Wassa in Israel, so daß i(ich) mi in nene wäsche un sufa wäre kennt? Un na(er) drillt sich un zeht wäg im Zorn (Wuet). 5,13 Do mache sich sini Diena a nen rah, schwätze mit nem un sag: Lebe(Lieba) Vada (Babbe), wenn dir dr Prophet ebis Großes bpfohle het, hättesch dü s nit doe? Weviel me, wenn na(er) zue dir sait: Wasche di, so wirsch dü sufa! 5,14 Do schtiegt er ab un (a) tauchte unda im Jordan siebemol, we dr Ma Gottes bpfohle het. Un si Fleisch wird wieda heil we des Fleisch vumä jungen Bebli, un (b) er wird sufa. 5,15 Un na(er) kehrt zruck zum Ma Gottes mit ällei sinene Lit. Un als sa(er) hinkam, kummt er vor nen un sait: Lueg, etze wiß i(ich), daß kei Gott isch in ällei Landen, üßa in Israel; so nimm etze ä (a) Segensgabe vu dinem Knecht. 5,16 Elisa aba sait: So wohr dr HERR läbt, vor rem i(ich) schtand: i(ich) nihmt s nit. Un na(er) netigt nen, daß sa(er) s nihmt; aba na(er) wot nit. 5,17 Do sait Naaman: Wenn nit, so kennt doch dinem Knecht ge wäre vu der Erde ä Lascht, soviel zwei Maultiere schleipfe! Denn di Knecht will nimi anderem Götta opfare un Brandopfa darbringen, sundern ällei däm HERRN. 5,18 Nur drin wott dr HERR dinem Knecht gnädig si: wenn mi Kenig in d Tempel Rimmons goht, um dert azbäte, un na(er) sich uf minem Arm lehnt un i(ich) au anbete im Tempel Rimmons, dann(dnoh) möge dr HERR dinem Knecht vuge. 5,19 Na(Er) sait zue nem: Zieh hi mit Friede!

.Und als sa(er) vu nem ä Schtreck Wäg fortgezogen war, 5,20 gsait het sich Gehasi, dr Diena Elisas, vum Ma Gottes: Lueg, mi Herr het däne Aramäer Naaman vuschont, daß sa(er) nigs vu nem gnumme het, was sa(er) brocht het. So wohr dr HERR läbt: i(ich) will nem nohchlaufe un ma(mir) ebis vu nem ge losse. 5,21 So jagte Gehasi däm Naaman noh. Un als Naaman luegt, daß sa(er) nem nachlief, schtiegt er vum Kärre, goht nem entgegä un sait: Gehn's guet? 5,22 Na(Er) sait: Jo. Aba mi Herr het mi gschickt un losst dir sag: Lueg, etzed sin zue ma(mir) kumme vum Berg Ephraim zwei vu d Prophetenjüngern. Gib nene doch ä Zentna Silba un zwei Feschtkleida! 5,23 Naaman sait: Nimm zwei Zentna! Un na(er) netigt nen un band zwei Zentna Silba in zwei Baitel un zwei Feschtkleida un git's sinene beidi Diena; de trage's vor nem her. 5,24 Un als Gehasi a d Higel kummt, nimmt da(er)'s vu ihrem Händ(Pfode) un legt s uf d site im Huus un glo hän de Manne(Männa) go. 5,25 Un als sie weggegangen ware, kummt er vor sinene Herrn. Un Elisa sait zue nem: Woher, Gehasi? Na(Er) sait: Di Knecht isch nit hierhin noh derthi gange. 5,26 Na(Er) aba sait zue nem: Bin i(ich) nit im Geischt mit dir gange, als dr Ma sich umedrillt ha vu sinem Kärre dir entgegä? Wohlan, dü hesch etze des Silba un de Kleida gnumme un wirsch dir schaffe Ölgärten, Wiberge, Schof, Rinda, Knecht un Mägde. 5,27 Aba dr Üssatz Naamans wird dir ahänge un di Nohchkumme alliziit. Do goht Gehasi vu nem üsä, üssätzig we Schnee.


6. Kapitel

Elisa macht Ise schwimmen

6,1 Di Prophetenjünger sag zue Elisa: Lueg, dr Platz, wo ma(mir) vor dir huuse, isch uns(us) zue eng. 6,2 Loß uns(us) a d Jordan go, un jeda vu uns(us) soll dert ä Schtamm holen, dmit ma(mir) uns(us) ä Platz bäue, wo ma(mir) huuse kenne. Na(Er) sait: Gehn hi! 6,3 Un eina sait: Gang doch mit di Knecht! Na(Er) sait: I(Ich) will mitgehen. 6,4 Un na(er) goht mit nene. Un als sie a d Jordan kumme, haue sie Baim um. 6,5 Un als eina ä Schtamm fällte, flegt nem des Ise ins Wassa. Un na(er) brellt: O mai, mi Herr! Un dzue isch's noh entliehen! 6,6 Aba dr Ma Gottes sait: Wo isch's hingefallen? Un als sa(er) nem de Schtell zeige, schnitt er ä Stock ab un schuckt dohi. Do schwamm des Ise. 6,7 Un na(er) sait: Heb's uf! Do schtreckt er sini Hand üs un nimmt s.

Di Aramäer wäre mit Blindheit gschla

6,8 Un dr Kenig vu Aram fihrt Kreg mit Israel un beriet sich mit sinene Obaschte un sait: Mir wen do un do ä Hinterhalt lege. 6,9 Aba dr Ma Gottes schickt zum Kenig vu Israel un glo hän nem sag: Hüte di, daß dü nit a däm Platz vorüberziehst, denn de Aramäer lauern dert. 6,10 So schickt denn dr Kenig vu Israel hi a d Platz, d nem dr Ma Gottes gsait un vor rem er nen gewarnt het, un war dert uf dr Hut; un doet des nit nur eimol odr zweimol. 6,11 Do wird des Herz vum Kenig vu Aram volla Unmut driba, un na(er) reft sini Obaschte un sait zue nene: Wollt ihr ma(mir) denn nit sag, wer vu d Unsern s mit däm Kenig vu Israel hebet (haltet)? 6,12 Do sait eina vu sinere Obaschte: Nit doch, mi Herr un Kenig, sundern Elisa, dr Prophet in Israel, sait ällei däm Kenig vu Israel, au was dü in dr Kamma schwätzesch, wo di Laga isch. 6,13 Na(Er) sait: So goht hi un luege, wo na(er) isch, dmit i(ich) hinsende un nen holen lasse. Un sie sage s nem a un sag: Lueg, er isch in Dotan. 6,14 Do schickt da(er) hi Ross un Kärre un ä großes Heer. Un als sie bi Nacht hinkamen, umschtelle sie de Schtadt.

6,15 Un dr Diena vum Ma Gottes schtoht freh uf un kummt üsä, un lueg, do lit ä Heer um de Schtadt mit Rossen un Kärre. Do sait si Diena zue nem: O mai, mi Herr! Was soll ma(mir) etze doe? 6,16 Na(Er) sait: Fircht di nit, denn dera sin me, de bi uns(us) sin, als dera, de bi nene sin! 6,17 Un Elisa bäte un sait: HERR, öffne nem de Aug, daß sa(er) sieht! (a) Do ufdoe het dr HERR däm Diena de Aug, un na(er) luegt, un lueg, do war dr Berg voll feuriger Ross un Kärre um Elisa her. 6,18 Un als de Aramäer zue nem herabkamen, bäte Elisa un sait: HERR, schlat des Volk mit Blindheit! Un (a) er schlat sie mit Blindheit noh däm Wort Elisas. 6,19 Un Elisa sait zue nene: Des isch nit dr Wäg un nit de Schtadt. Folgt ma(mir) noh! I(Ich) will äich fihre zum Ma, d ihr suecht. Un na(er) fihrt sie noh Samaria. 6,20 Un als sie noh Samaria kumme, sait Elisa: HERR, öffne däne de Aug, daß sie aluege! Un dr HERR ufdoe het nene de Aug, un sie sähn, un lueg, do ware sie midde in Samaria. 6,21 Un als dr Kenig vu Israel sie luegt, sait da(er) zue Elisa: Mi Vada (Babbe), soll i(ich) sie umbringe? 6,22 Na(Er) sait: Dü sollsch sie nit umbringe. Erschlägst dü denn de, de dü mit Schwert un Bogen gfange hesch? (a) (b) (c) Hock nene Brot un Wassa vor, daß sie ässä un trinke, un loß sie zue ihrem Herrn zeh! 6,23 Do wird ä großes Ässä gmacht. Un als sie gässä un trunke hän, glo hän er sie go, daß sie zue ihrem Herrn zehn. Seitdem kumme striefende Rotten dr Aramäer nimi ins Land Israel.

Belagerung un Errettig Samarias

6,24 Dnohch begab s sich, daß Ben-Hadad, dr Kenig vu Aram, si ganzes Heer vusammlet un heraufzog un Samaria belagerte. 6,25 Un s war ä großi Hungasnot in Samaria. Sie aba belagerten de Schtadt, bis ä Eselskopf achtzig Silbaschtickle un ä Hampfle Taubenmist* fünf Silbaschtickle galt. *Wahrscheinlich Bezeichnung fir minderwertige Speisen. 6,26 Un als dr Kenig vu Israel uf dr Mure einherging, brellt nen ä Wieb a un sait: Hilf ma(mir), mi Herr un Kenig! 6,27 Na(Er) sait: Hilft dir dr HERR nit, woher soll i(ich) dir helfe? Vu dr Tenne odr vu dr Kelter? 6,28 (a) Un dr Kenig sait zue ihr: Was isch dir? Sie sait: De Wieb do sait zue ma(mir): Gib di Bue(Suhn) her, daß ma(mir) nen hiit ässä; morge wen ma(mir) minem Bue(Suhn) ässä. 6,29 So hän ma(mir) minem Bue(Suhn) gkocht un gässä. Un i(ich) sait zue ihr am nägschte Däg: Gib di Bue(Suhn) her un loß uns(us) nen ässä! Aba sie het ihrem Bue(Suhn) versteckt. 6,30 Als dr Kenig de Wort dr Wieb ghärt het, vuriß er sini Kleida, während er uf dr Mure goht. Do luegt ällei Volk, daß sa(er) drunda ä härenes Duech um sinene Leib (Ranze) geschlungen het. 6,31 Un na(er) sait: Gott doets ma(mir) des un des, wenn des Schädel Elisas, vum Bue(Suhn) Schafats, hiit uf nem bliebe wird!

6,32 Elisa aba hockt in sinem Huus, un de Älteschte hocke bi nem. Un dr Kenig schickt ä Ma vor sich her. Aba bvor dr Laufbursch(Bote) zue nem kummt, sait Elisa zue d Älteschte: Hän ihr gsähne, we der Mörda hergschickt het, daß sa(er) ma(mir) des Schädel abschlage? Luege zue, wenn dr Laufbursch(Bote) eintritt, daß ihr de Dire zueschleßt un nen gege de Dire stoßt. Lueg, i(ich) her scho des Geräusch dr Kumme vu sinem Herrn hinda nem her. 6,33 Als sa(er) noh so mit nene schwätzt, lueg, do kummt scho dr Kenig zue nem nab un sait: Lueg, (a) des Schlechte(Übel) kummt vum HERRN! Was soll i(ich) noh vum HERRN erwarten?


7. Kapitel

7,1 a Elisa aba sait: Häre vum HERRN Wort! Des sait dr HERR: Morge um de Ziit wird ä Maß fienem(fäinem) Mehl ä Silbaschtickle gelte un zwei Maß Gerschte ä Silbaschtickle im Dor vu Samaria. a (1 un 2) Verse 16-19 7,2 Do git zantwort dr Ritter, uf däm si Arm sich dr Kenig lehnte, däm Ma Gottes un sait: Un wenn dr HERR Fenschta am Himmel macht, we kennt des bassiere? Na(Er) sait: Lueg, mit di Aug wirsch dü s aluege, doch dü wirsch nit dvu ässä!

7,3 Un s ware vier üssätzigi Manne(Männa) (a) vor rem Dor, un eina sait zum anderem: Was soll ma(mir) do bliebe, bis ma(mir) schterbe? 7,4 Wenn ma(mir) au in de Schtadt go wen, so isch Hungasnot in dr Schtadt, un ma(mir) mehn doch dert schterbe. Bliebe ma(mir) aba do, so meße ma(mir) au schterbe. So len uns(us) etze higo un zum Heer dr Aramäer laufe. Lassen sie uns(us) läbä, so läbä ma(mir), umbringe sie uns(us), so sin ma(mir) dod. 7,5 Un sie mache sich in dr Dämmerung uf, um zum Heer dr Aramäer zue kumme. Un als sie vorn a des Laga kumme, lueg, do war nemads me do. 7,6 Denn (a) dr Herr het de Aramäer härä losse ä Gwimmel vu Rossen, Kärre un große Heeresmacht, so daß sie undaänanda sag: Lueg, dr Kenig vu Israel het sich gege uns(us) verbündet mit d Kenige dr Hetita un d Kenige dr Ägypta, daß sie iba uns(us) kumme soll. 7,7 Un sie mache sich uf un haue ab in dr Dämmerung un len ihri Zelte, Ross un Esel im Laga, we s schtoht, un haue ab, um ihr Läbä zue retten. 7,8 Als etze de Üssätzige vorn a des Laga kumme, gehn sie in ei dr Zelte, ässä un trinke un nähmä Silba, Gold un Kleida un gehn hi un vuschtecke's un kumme wieda un gehn in ä anderes Zelt un nähmä drus un gehn hi un vuschtecke's. 7,9 Aba eina sait zum anderem: Len uns(us) so nit doe; der Dag isch ä Dag guete Botschaft. Wenn ma(mir) des vuschwiege un warte, bis s lichter Morge wird, so wird uns(us) Schuld treffen. So len uns(us) etze higo un s däm Huus vum Kenig ansagen. 7,10 Un als sie kumme, refe sie de Torhüter dr Schtadt un sage's nene a un sag: Mir sin zum Laga dr Aramäer kumme, un lueg, do isch nemads me un keini Menscheschtimm, sundern Ross un Esel abunde un de Zelte, we sie doschtoh. 7,11 Do refe s de Torhüter üs, un ma gsait het s drinne im Huus vum Kenig a.

7,12 Un dr Kenig schtoht uf, als s noh dunkel war, un sait zue sinene Obaschte: Len äich sag, we s de Aramäer mit uns(us) mache. Sie wisse, daß ma(mir) Hunga lied, un sin üs däm Laga gange, um sich im Feld zue vuschtecke, un denken: Wenn sie üs dr Schtadt go, wen ma(mir) sie lebändig packe un in de Schtadt indringe. 7,13 Do git zantwort eina vu sinere Obaschte: Ma nihmt fünf Ross vu däne, de noh in dr Schtadt ibrigbliebe sin - nene wird s jo doch go we dr ganze Lit, de do noh ibrigbliebe odr scho dohi isch. Di len uns(us) schicke, um nachzusehen. 7,14 Do nähmä sie zwei Kärre mit Rossen, un dr Kenig schickt sie däm Heer dr Aramäer noh un sait: Zehn hi un luege noh! 7,15 Un als sie nene nachzogen bis a d Jordan, lueg, do lit dr Wäg voll vu Kleida un Geräten, de de Aramäer in dr Eile wäggworfe hän. Un als de Laufbursch(Bote) zurückkamen un s däm Kenig ansagten, 7,16 goht des Volk üsä un plünderte des Laga dr Aramäer. Un s galt ä Maß fienem(fäinem) Mehl ä Silbaschtickle un zwei Maß Gerschte au ä Silbaschtickle noh rem Wort vum HERRN.

7,17 Aba dr Kenig bestellte d Ritter, uf däm si Arm er sich lehnte, in des Dor. Un des Volk zertrat nen im Dor, so daß sa(er) schtirbt, we dr Ma Gottes gsait het, als dr Kenig zue nem hinabkam. 7,18 Un s isch bassiert, we dr Ma Gottes däm Kenig gsait het, als sa(er) sait: Morge um de Ziit wäre zwei Maß Gerschte ä Silbaschtickle gelte un ä Maß fienem(fäinem) Mehl ä Silbaschtickle im Dor vu Samaria. 7,19 Un dr Ritter het däm Ma Gottes gantwortet: Un lueg, wenn dr HERR Fenschta am Himmel macht, we kennt des bassiere? Elisa aba het gsait: Lueg, mit di Aug wirsch dü s aluege, doch dü wirsch nit dvu ässä! 7,20 Un eso erging s nem; denn des Volk zertrat nen im Dor, so daß sa(er) schtirbt.


8. Kapitel

Di Schunemiterin erhält ihrem Hab un Guet zruck

8,1 Elisa schwätzt mit dr Wieb, (a) dere Bue(Suhn) er lebändig gmacht het, un sait: Mach di uf un zeh furt mit dinem Huus un wohne in dr Fremde, wo dü kasch; denn dr HERR wird ä Hungasnot ruefä, de wird ins Land kumme siebä Johr lang. 8,2 Di Wieb macht sich uf un doet, we dr Ma Gottes gsait het, un zeht hi mit ihrem Huus un gwohnt het im Land dr Philista siebä Johr. 8,3 Als aba de siebä Johr um ware, kummt de Wieb üs däm Land dr Philista zruck. Un sie goht hi, d Kenig azruefe wägä ihrem Huus un ihrem Acka.

8,4 Der Kenig aba schwätzt mit Gehasi, däm Diena vum Ma Gottes, un sait: Erzähle ma(mir) alli große Tade, de Elisa doe het! 8,5 Un während er däm Kenig vuzehlt, daß sa(er) ä Dote lebändig gmacht het, lueg, do kummt ebe de Wieb dzue, dere Bue(Suhn) er lebändig gmacht het, un reft d Kenig a wägä ihrem Huus un ihrem Acka. Do sait Gehasi: Mi Herr un Kenig, des isch de Wieb, un des isch ihr Bue(Suhn), d Elisa lebändig gmacht het. 8,6 Un dr Kenig het gfrogt de Wieb, un sie vuzehlt s nem. Do git ihr dr Kenig ä Kämmerer mit un sait: Verschaffe ihr ällei wieda, was ihr ghärt , dzue ällei Ertrag vum Acka sit dr Ziit, do sie des Land vulo het, bis etzed!

Ben-Hadads Dod. Hasaël wird Kenig vu Aram

8,7 Un Elisa kummt noh Damaskus. Do lit Ben-Hadad, dr Kenig vu Aram, krank, un ma gsait het nem: Der Ma Gottes isch dona kumme. 8,8 Do sait dr Kenig zue Hasaël: Nimm Gschenkli mit dir un gang däm Ma Gottes entgegä un befrage d HERRN durch nen, ob i(ich) vu der Kranket genesen kennt. 8,9 Hasaël goht nem entgegä un nimmt Gschenkli mit sich un allaläi koschtbari Sach vu Damaskus, ä Lascht fir vierzig Kamele. Un als sa(er) hinkam, kummt er vor Elisa un sait: Di Bue(Suhn) Ben-Hadad, dr Kenig vu Aram, het mi zue dir gschickt un losst dir sag: Kann i(ich) vu der Kranket genesen? 8,10 Elisa sait zue nem: Gang hi un sag nem: Dü wirsch genesen! - Aba dr HERR het ma(mir) zeige, daß sa(er) vum Dod schterbe wird. 8,11 (a) Un dr Ma Gottes luegt starr un lang vor sich hi un hiilt. 8,12 Do sait Hasaël: Wurum hiile mi Herr? Na(Er) sait: I(Ich) wiß, was dü d Israeliten aden wirsch: (a) dü wirsch ihri feschte Schtädt mit Fiir vubrenne un ihri jungi Mannschaft mit däm Schwert erschlagen un ihri jungen Kinda umbringe un ihri schwangan Wieba aufschlitzen. 8,13 Hasaël sait: Was isch di Knecht, dr Hund, daß sa(er) so großi Sach doe soll? Elisa sait: Der HERR het ma(mir) zeige, daß dü (a) Kenig iba Aram si wirsch. 8,14 Un na(er) goht wäg vu Elisa un kummt zue sinem Herrn. Der sait zue nem: Was gsait het dir Elisa? Na(Er) sait: Na(Er) gsait het ma(mir): Dü wirsch genesen. 8,15 Am anderem Däg aba nimmt da(er) de Decke un tauchte sie in Wassa un breitet sie iba vum Kenig Gsicht(Visasch). Do schtirbt er, un Hasaël wird Kenig a vu sinere Schtatt.

Rich Juda: Joram. Ahasja

(vgl. 2. Chr 21,1.5-10; 22,1-6)

8,16 Im fünften Johr Jorams, vum Bue(Suhn) Ahabs, vum Kenig vu Israel, wird - Joschafat war noh Kenig vu Juda - aJoram, dr Bue(Suhn) Joschafats, Kenig vu Juda. 8,17 Zweiunddreißig Johr alt war er, als sa(er) Kenig wird, un na(er) regierte acht Johr zue Jerusalem 8,18 un wandelte uf däm Wäg dr Kenig vu Israel, we des Huus Ahab doet; denn Ahabs Dochta war sini Wieb. Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt. 8,19 Aba dr HERR wot Juda nit vuderbe um vu sinem Knecht David wille, (a) we na(er) nem zuegsait het, nem ä (b) Lecht z ge un sinene Sehn imma.

8,20 Zue vu sinere Ziit flege de Edomiter vu Juda ab un hocke ä Kenig iba sich. 8,21 Do zeht Joram noh Zaïr un alli Kärre mit nem, un na(er) macht sich vum Nacht uf un schlat de Edomiter, de nen umringt hän, dzue de Obaschte iba de Kärre, so daß des Volk in sini Wohnungen floh. 8,22 Doch bliebe de Edomiter abtrünnig vu Juda bis uf däne Dag. Au flegt zue d selben Ziit Libna ab. 8,23 Was aba me vu Joram zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 8,24 Un Joram legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige bi sinene Vädere in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) Ahasja wird Kenig a vu sinere Schtatt.

8,25 Im zwölften Johr Jorams, vum Bue(Suhn) Ahabs, vum Kenig vu Israel, wird Ahasja, dr Bue(Suhn) Jorams, Kenig vu Juda. 8,26 Zweiundzwanzig Johr alt war Ahasja, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte ä Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß aAtalja, ä Dochta Omris, vum Kenig vu Israel. 8,27 Un na(er) wandelte uf däm Wäg vum Huus Ahab un doet, was däm HERRN mißflegt, we des Huus Ahab; denn na(er) war vuwandt mit däm Huus Ahab. 8,28 Un na(er) zeht mit Joram, däm Bue(Suhn) Ahabs, in d Kampf um Ramot in Gilead gege Hasaël, d Kenig vu Aram; aba de Aramäer vuwundeten Joram. 8,29 Do (a) kehrt dr Kenig Joram zruck, um sich in Jesreel vu d Wunde heile zue losse, de nem de Aramäer bi Rama gschla hän, als sa(er) mit Hasaël, däm Kenig vu Aram, kämpfte. Un Ahasja, dr Bue(Suhn) Jorams, dr Kenig vu Juda, kummt nab, um in Jesreel Joram, d Bue(Suhn) Ahabs, zue bsueche; denn na(er) lit krank.


9. Kapitel

Rich Israel: Jehu, zum Kenig gsalbt, umbringt Joram, Ahasja un Isebel

9,1 Aba dr Prophet Elisa reft ä dr Prophetenjünger un sait zue nem: Gürte di Lenden un nimm däne Krueg mit El mit dir un gang hi noh Ramot in Gilead. 9,2 Un wenn dü dohi kummsch, wirsch dü dert Jehu aluege, d Bue(Suhn) Joschafats, vum Bue(Suhn) Nimschis. Un gang inä un loß nen ufschtoh unda sinene Freunde un fihr nen in de innerste Kamma 9,3 un nimm d Krueg mit El un gieß s uf si Schädel un sag: So sait dr HERR: (a) I(Ich) ha di zum Kenig iba Israel gsalbt! - un dann(dnoh) sollsch dü de Dire ufden un fliehen un nit zögern.

9,4 Un dr Prophetenjünger goht hi noh Ramot in Gilead. 9,5 Un als sa(er) hinkam, lueg, do hocke de Hauptlit vum Heeres binannda. Un na(er) sait: I(Ich) ha dir, Hauptma, ebis zue sag. Jehu sait: Wem vu uns(us) ällei? Na(Er) sait: Dir, Hauptma! 9,6 Do schtoht er uf un goht inä. Na(Er) aba goß des El uf si Schädel un gsait het zue nem: Des sait dr HERR, dr Gott Israels: I(Ich) ha di zum Kenig gsalbt iba Israel, des Volk vum HERRN. 9,7 Un dü sollsch des Huus Ahabs, vu dinem Herrn, schlat, daß i(ich) (a) (b) des Bloet wägä ma(mir) Knecht, dr Prophete, un des Bloet alli Knecht vum HERRN räche, des de Hand Isebels vuschittet het, 9,8 so daß des ganzi Huus Ahab umkumme doet. (a) Un i(ich) will vu Ahab üsrotte, was männlich isch, bis uf d letschte Ma in Israel, 9,9 un will des Huus Ahab mache (a) we des Huus Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, un (b) we des Huus Baschas, vum Bue(Suhn) Ahijas. 9,10 Un (a) de Hund soll Isebel frässä uf däm Acka in Jesreel, un nemads soll sie beerdige. Un na(er) doet de Dire uf un floh.

9,11 Un als Jehu rüsgoht zue d Lit vu sinem Herrn, sait ma zue nem: Schtehn s guet? Wurum isch der Rasende zue dir kumme? Na(Er) sait zue nene: Ihr kennt doch d Ma un si Gschwätz. 9,12 Sie sag: Das isch nit wohr; sag s uns(us) a! Na(Er) sait: So un so het da(er) mit ma(mir) gsait un gsait: Des sait dr HERR: I(Ich) ha di zum Kenig iba Israel gsalbt. 9,13 Do (a) nimmt jeda schnell si Häß(Kleid) un legt s vor nen hi uf de hohen Schtöfä, un sie bliesen de Päpere un refe: Jehu isch Kenig wore! 9,14 So macht Jehu, dr Bue(Suhn) Joschafats, vum Bue(Suhn) Nimschis, gege Joram ä Verschwörung.

.Joram aba het mit ganz Israel vor Ramot in Gilead gläge gege Hasaël, d Kenig vu Aram. 9,15 (a) Un dr Kenig Joram war zruchkumme, um sich in Jesreel heile zue losse vu d Wunde, de nem de Aramäer gschla hän, als sa(er) mit Hasaël kämpfte, däm Kenig vu Aram.

.Und Jehu sait: Wenn ihr wen, dann(dnoh) soll nemads üs dr Schtadt verwitsch, daß sa(er) higo un s in Jesreel ansagen kennt. 9,16 Un na(er) schtiegt uf sinene Kärre un fahrt noh Jesreel, denn Joram lit dert. Un Ahasja, dr Kenig vu Juda, war hinabgezogen, um Joram zue bsueche. 9,17 Aba dr Wächter, dr uf däm Turm in Jesreel schtoht, luegt de Staubwolke, als Jehu rahkummt, un sait: I(Ich) sieht ä Staubwolke. Do sait Joram: Nimm ä Rieta, d schick nene entgegä un loß nen froge: Isch's Friede? 9,18 Un dr Rieta ritt hi nem entgegä un sait: So sait dr Kenig: Isch's Friede? Jehu sait: Was goht di dr Friede a? Wende um, folg ma(mir)! Der Wächter vukindet un sait: Der Laufbursch(Bote) isch bi nene angekommen un kummt nit zruck. 9,19 Do schickt Joram ä zweite Rieta. Als dr zue nene kummt, sait da(er): So sait dr Kenig: Isch's Friede? Jehu sait: Was goht di dr Friede a? Wende um, folg ma(mir)! 9,20 Das vukindet dr Wächter un sait: Na(Er) isch bi nene angekommen un kummt nit zruck. Un s isch ä Jagen we des Jagen Jehuus, vum Bue(Suhn) Nimschis; denn na(er) jagt, we wenn na(er) unsinnig wär. 9,21 Do sait Joram: Spannt a! Un ma spannte sinene Kärre a. Un sie zehn üs, Joram, dr Kenig vu Israel, un Ahasja, dr Kenig vu Juda, jeda uf sinem Kärre, um Jehu entgegenzufahren; un sie trafen nen (a) uf däm Acka Nabots, vum Jesreeliters. 9,22 Un als Joram Jehu luegt, sait da(er): Jehu, isch's Friede? Na(Er) aba sait: Was, Friede? Deiner Muetter Isebel Abgötterai un ihri vieli Zaubarai hän noh kei End! 9,23 Do drillt Joram um un floh un sait zue Ahasja: Verräterei, Ahasja! 9,24 Aba Jehu langt d Bogen un schoß Joram zwische de Ärm, daß dr Pfeil durch si Herz fahrt un Joram in sinem Kärre zusammenbrach. 9,25 Un Jehu sait zue sinem Ritter Bidkar: Nimm un (a) wirf nen uf d Acka Nabots, vum Jesreeliters! Denn i(ich) denke dra, we dü mit ma(mir) uf nem Kärre sinem Vada (Babbe) Ahab nachfuhrst, als dr HERR de (b) (c) Lascht uf nen legt: 9,26 Gwiß, i(ich) will dir des Bloet Nabots un vu sinere Kinda, des i(ich) geschtern gsähne ha, zruck ge uf däm Acka! - So nimm nen etze un wirf nen uf d Acka noh rem Wort vum HERRN. 9,27 aAls des Ahasja, dr Kenig vu Juda, luegt, floh er uf Bet-Gan zue. Jehu aba jagte nem noh un glo hän au nen umbringe uf däm Kärre, un sie schossen uf nen uf dr Hechi vu Gur, de bi Jibleam lit. Un na(er) floh noh Megiddo un schtirbt dert. 9,28 Un sini Manne(Männa) bringe nen noh Jerusalem un beerdige nen in sinem Grabe bi sinene Vädere in dr Schtadt David. 9,29 Ahasja aba war Kenig wore iba Juda im elften Johr Jorams, vum Bue(Suhn) Ahabs.

9,30 Un als Jehu noh Jesreel kummt un Isebel des wird gwar, schminkte sie ihr Gsicht(Visasch) un schmückte ihr Schädel un luegt zum Fenschta üsä. 9,31 Un als Jehu unda des Dor kummt, sait sie: Gehn's guet, dü (a) Simri, dr sinene Herrn erschlat? 9,32 Un na(er) hebt si Gsicht(Visasch) uf zum Fenschta un sait: Wer hebet (haltet)'s do mit ma(mir)? Do sähn zwei odr dräi Kämmerer zue nem üsä. 9,33 Na(Er) sait: Stürzt sie nab! Un sie stürzten Isebel nab, so daß de Wand un de Ross mit ihrem Bloet besprengt wäre; un sie wird vutramt. 9,34 Un als sa(er) inekumme isch un gässä un trunke het, sait da(er): Luege doch noh dr Vufluechten un beerdige sie; denn sie isch vumä Kenig Dochta! 9,35 Als sie aba higehn, um sie zue beerdige, find sie nigs vu ihr als d Schädel un de Feß un ihri Händ(Pfode). 9,36 Un sie kumme zruck un sage's Jehu a. Na(Er) aba sait: Das isch's, (a) was dr HERR gsait het durch sinene Knecht Elia, d Tischbiter, als er sait: Uf däm Acka vu Jesreel soll de Hund des Fleisch Isebels frässä, 9,37 un dr Leiche Isebels soll we Mischt uf däm Feld si im Gefilde vu Jesreel, daß ma nit sag kennt: Das isch Isebel.


10. Kapitel

Jehu rottet des Huus Ahab üs

10,1 Ahab aba het siebzig Buebä(Sühn) in Samaria. Un Jehu schribt Bref un schickt sie noh Samaria, zue d Obaschte dr Schtadt, zue d Älteschte un Vormündern dr Buebä(Sühn) Ahabs; de lauteten: 10,2 Wenn der Bref zue äich kummt, bi däne äires Herrn Buebä(Sühn) sin un Kärre, Ross, feste Schtädt un Rischtung, 10,3 so luege, wela dr beschte un geschickteste isch unda d Sehn äires Herrn, un hockt nen uf vu sinem Vada (Babbe) Thron un kämpft fir äires Herrn Huus. 10,4 Sie aba firchte sich gar arg un sag: Lueg, zwei Kenig kenne nem nit wiedaschtehn; we kennte ma(mir) nem dann(dnoh) wiedaschtehn? 10,5 Un dr Hofmeister un dr Stadtvogt un de Älteschte un Vormünder schickte hi zue Jehu un len nem sag: Mir sin di Knecht. Mir wen ällei doe, was dü uns(us) saisch; ma(mir) wen nemads zum Kenig mache. Doe, was dir gfallt. 10,6 Do schribt er ä zweite Bref a sie, dr lautete: Wenn ihr zue ma(mir) hebet (haltet) un wägä ma(mir) Schtimm ghert, so riße de Kepfe dr Buebä(Sühn) äires Herrn un hole sie zue ma(mir) morge um de Ziit noh Jesreel. S ware aba siebzig Buebä(Sühn) vum Kenig, un de Greschte dr Schtadt ufzoge sie. 10,7 Als etze dr Bref zue nene kummt, nähmä sie vum Kenig Buebä(Sühn) un umbringe däte de siebzig un lege ihri Kepfe in Kerb un schicke sie zue Jehu noh Jesreel. 10,8 Un als dr Laufbursch(Bote) kummt un nem gsait het: Sie hän de Kepfe dr Buebä(Sühn) vum Kenig brocht, sait da(er): Legt sie in zwei Hufä vor des Dor bis morge. 10,9 Un am Morge, als sa(er) üsgange isch, kummt er hi un sait zue ällei Volk: Ihr sin ohni Schuld. Lueg, i(ich) ha gege minem Herrn ä Verschwörung gmacht un nen umbrocht. Wer aba het denn de alli erschlagen? 10,10 So wißet da denn, daß kei Wort vum HERRN uf d Bode gfalle isch, (a) des dr HERR gsait het gege des Huus Ahab. Der HERR het doe, we na(er) gsait het durch sinene Knecht Elia. 10,11 So (a) erschlat Jehu alli Ibrigbliebene vum Huus Ahab in Jesreel, alli sini Greschte, sini Vuwandte un sini Prieschta, bis nit ä einzige ibrigbliebt.

10,12 Un Jehu macht sich uf un zeht uf Samaria zue. Aba als sa(er) undawägs noh Bet-Eked dr Schäfa (Hirte) kummt, 10,13 (a) do troffe het Jehu de Breda Ahasjas, vum Kenig vu Juda, un sait: Wer sin ihr? Sie sag: Mir sin Breda Ahasjas un zeh hi, um de Buebä(Sühn) vum Kenig un de Buebä(Sühn) dr Königinmutter zue greße. 10,14 Na(Er) aba sait: Ergrieft sie lebändig! Un sie packt sie lebändig un umbringe däte sie bi däm Brunne vu Bet-Eked, zweievierzig Ma, un na(er) glo hän nit ä einzigen vu nene ibrig.

Jehu rottet d Baalsdienst üs. Si Dod

10,15 Un als sa(er) vu dert weiterzog, troffe het da(er) aJonadab, d Bue(Suhn) Rechabs, dr nem trifft. Un na(er) gre;ßt nen un sait zue nem: Isch di Herz ufrichtig gege mi we mi Herz gege di Herz? Jonadab sait: Jo. Do sait Jehu: Wenn s so isch, dann(dnoh) git ma(mir) di Hand! Un Jonadab git nem sini Hand. Un Jehu glo hän nen zue sich uf d Kärre schtiege 10,16 un sait: Kumm mit ma(mir) un lueg minem Eifa fir d HERRN! Un na(er) glo hän nen mit sich fahre uf sinem Kärre. 10,17 Un als sa(er) noh Samaria kummt, erschlat er ällei, was ibrig war vu Ahab in Samaria, bis sa(er) si Huus vutilgt het noh rem (a) Wort vum HERRN, des er zue Elia gsait het.

10,18 Un Jehu vusammlet ällei Volk un glo hän nene sag: aAhab het Baal weng dene; Jehu will nem bessa dene. 10,19 So len etze zue ma(mir) ruefä alli Prophete Baals, de in sinem Denscht schtoh, un alli sini Prieschta, daß ma nemads vermisse; denn i(ich) ha ä großes Opfa däm Baal zue bringe. Wen ma vermissen wird, dr soll nit am Läbä bliebe. Aba Jehu doet des mit Hindalischt, um de Diena Baals umzubringen. 10,20 Un Jehu sait: Feiert däm Baal ä heiliges Fäscht! Un sie len s üsruefe. 10,21 Au schickt Jehu umä in ganz Israel un glo hän alli Diena Baals kumme, daß nemads ibrig war, dr nit kumme wär. Un sie gehn in des Huus Baals, so daß des Huus Baals voll wird a ällei Enden. 10,22 Do sait da(er) zue däne, de iba de Kleiderkammer bschtimmt ware: Hole ällei Diena Baals Feschtkleida üsä! Un sie bringe de Kleida üsä. 10,23 Un Jehu goht in des Huus Baals mit Jonadab, däm Bue(Suhn) Rechabs, un sait zue d Diena Baals: Forschet un luege zue, daß do nit jemads unda äich isch vu d Knecht vum HERRN, sundern ällei Baals Diena. 10,24 Un sie kumme inä, um Schlachtopfa un Brandopfa darzbringe. Jehu aba schtellt uße achtzig Ma uf un sait: Wenn eina dr Manne(Männa) entrinnt, de i(ich) in äiri Händ(Pfode) gib, so soll äich Läbä fir si Läbä si! 10,25 Als sa(er) etze de Brandopfa gmacht het, sait Jehu zue dr Leibwache un d Rittern: Gehn inä un (a) erschlagt jeda; len nemads vudwischt! Un sie schlat sie mit dr Schärfe vum Schwerts. Un de Leibwache un de Ritter werfe de Leichnam üsä un drangen in des Innere vum Huus Baals 10,26 un (a) bringe üsä de Bilda dr Aschera üs däm Huus Baals un verbrannten sie 10,27 un zerbrachen de Schteimole Baals samt däm Huus Baals un mache Schtätte vum Unrats drus bis uf däne Dag.

10,28 So vutilgt Jehu d Baal üs Israel; 10,29 aba vu d (a) Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht, glo hän Jehu nit ab, vu d goldene Kälbern in Bethel un in Dan.

10,30 Un dr HERR sait zue Jehu: Wel dü willig gsi bisch, zue doe, was ma(mir) gfalle het, un am Huus Ahab ällei doe hesch, was in minem Herz war, soll dir uf däm Thron Israels hocke di Buebä(Sühn) bis ins vierte Glied. 10,31 Aba doch hebet (haltet) Jehu nit des Gsetz vum HERRN, vum Gottes Israels, daß sa(er) drin wandelte vu ganzem Herz; denn na(er) glo hän nit ab vu d Sinde Jerobeams, dr Israel sindige gmacht het.

10,32 Zue d selben Ziit fangt dr HERR a, Schtickli vu Israel abzutrennen; denn (a) Hasaël schlat sie im ganze Gebiet Israels 10,33 vum Jordan gege dr Sunne Ufgang, des ganzi Land Gilead, de Gaditer, Rubeniter un Manassiter, vu Aroër a, des am Arnon lit, Gilead un Baschan.

10,34 Was aba me vu Jehu zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, un alli sini tapferen Tade, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 10,35 Un Jehu legt sich zue sinene Vädere, un sie beerdige nen zue Samaria. Un si Bue(Suhn) aJoahas wird Kenig a vu sinere Schtatt. 10,36 Di Ziit aba, de Jehu iba Israel regiert het zue Samaria, sin achtdzwanzig Johr.


11. Kapitel

Rich Juda: Herrschaft dr Atalja. Joasch wird Kenig

(vgl. 2. Chr 22,10 - 23,21)

11,1 Als aba Atalja, aAhasjas Muetter, luegt, daß (a) ihr Bue(Suhn) dod war, macht sie sich uf un hole alli üs däm kenigliche Gschlecht um. 11,2 Aba Joscheba, de Dochta vum Kenig Joram, Ahasjas Schweschta, nimmt Joasch, d Bue(Suhn) Ahasjas, un stahl nen üs dr Midde dr Buebä(Sühn) vum Kenig, de umbrocht wäre, un hole nen mit vu sinere Amme in de Bettenkammer un vuschteckt nen vor Atalja, so daß sa(er) nit umbrocht wird. 11,3 Un na(er) war bi Joscheba versteckt im Huus vum HERRN sechs Johr lang. Atalja aba war Kenigin iba des Land.

11,4 Im siebte Johr aba schickt Jojada hi un nimmt de Hauptlit iba hundat vu dr Garde un dr Leibwache un glo hän sie zue sich ins Huus vum HERRN kumme un schloß ä Packt(Abkumme) mit nene un nimmt ä Eid vu nene im Huus vum HERRN un zeige nene d Bue(Suhn) vum Kenig 11,5 un bfehlt nene: Das isch's, was ihr doe sollt: Ä Drittel vu äich, de ihr am Sabbat antretet, soll Wache hebed im Huus vum Kenig, 11,6 un ä Drittel soll Wache hebed am Dor Sur un ä Drittel am Dor hinda däm Huus dr Leibwache; so sollt ihr Wache hebed rings um des Huus. 11,7 Aba zwei Abteilungen vu äich, de am Sabbat abtreten, soll Wache hebed im Huus vum HERRN um d Kenig her, 11,8 un ihr sollt äich rings um d Kenig schtelle, jeda mit vu sinere Waffe in dr Hand, un wer hereinkommt zwische de Reihen, dr soll schterbe. Un ihr sollt um d Kenig si, wenn na(er) üs- un eingeht. 11,9 Un de Hauptlit iba hundat gmacht hän ällei, was nene dr Prieschta Jojada bpfohle het, un nähmä zue sich ihri Manne(Männa), de am Sabbat antraten, mit däne, de am Sabbat abtraten, un kumme zum Prieschta Jojada. 11,10 Un dr Prieschta git d Hauptlit de Spieße un (a) Schilde, de däm Kenig David ghärt hän un in däm Huus vum HERRN ware. 11,11 Un de Leibwache schtoht, jeda mit vu sinere Waffe in dr Hand, vu dr Site vum Tempel im Süde bis zue d Site im Norde, vor rem Altar un däm Tempel, rings um d Kenig herum. 11,12 Un Jojada glo hän d Bue(Suhn) vum Kenig hervortreten un het sich anekockt nem de Krone uf un (a) git nem de Ordnig, macht nen zum Kenig un (b) salbt nen, un sie klatschten in de Händ(Pfode) un refe: S läbt dr Kenig!

11,13 Un als Atalja des Gschrei (Geblär) vum Volks ghärt het, des herzulief, kummt sie zum Volk in des Huus vum HERRN 11,14 un luegt, un lueg, do schtoht dr Kenig a dr Säule, we s Bruch war, un de Hauptlit un de Trompeter bi däm Kenig. Un ällei Volk vum Land war frehlich un blost de Trompeten. Atalja aba vuriß ihri Kleida un reft: Ufruhr, Ufruhr! 11,15 Aba dr Prieschta Jojada bfehlt d Hauptlit iba hundat, de iba des Heer bschtimmt ware, un sait zue nene: Fihrt sie zwische d Reihen üsä, un wer ihr goht, dr schtirb durchs Schwert! Denn dr Prieschta het gsait, sie soll nit im Huus vum HERRN umbrocht wäre. 11,16 Un sie lege de Händ(Pfode) a Atalja, un sie goht hi d Wäg, wo de Ross zum Huus vum Kenig go, un wird dert umbrocht. 11,17 Un Jojada schloß ä Packt(Abkumme) zwische däm HERRN un däm Kenig samt däm Volk, daß sie vum HERRN Volk si solle; gnau so au zwische däm Kenig un däm Volk. 11,18 Do goht ällei Volk vum Land in des Huus Baals un bricht sini Altäre ab, un sie zerschlugen alli sini Götzenbilder un umbringe däte Mattan, d Prieschta Baals, vor d Altären. (a) (b) 11,19 un nimmt de Hauptlit iba hundat un de Garde un de Leibwache un ällei Volk vum Land, un sie fihre d Kenig nab vum Huus vum HERRN un kumme durchs Dor dr Leibwache zum Huus vum Kenig. Un na(er) het sich anekockt sich uf d kenigliche Thron. 11,20 Un ällei Volk vum Land war frehlich, aba de Schtadt bliebt schtill. Atalja aba umbringe däte sie mit däm Schwert bi vum Kenig Huus.


12. Kapitel

Joasch. Ausbesserung vum Tempel

(vgl. 2. Chr 24)

12,1 *Un Joasch war siebä Johr alt, als sa(er) Kenig wird. *Abweichende Verszählung schtatt 12,1-22: 11,21 - 12,21. 12,2 Im siebte Johr Jehuus wird Joasch Kenig un regierte vierzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Zibja, üs Beerscheba. 12,3 Un Joasch doet, was recht war un däm HERRN wohlgefiel, solang nen dr Prieschta Jojada lehrt, 12,4 nur, daß de Höhän nit wäg wäre; denn des Volk opferte un räucherte noh uf d Höhän. (a) (b)

12,5 Un Joasch sait zue d Prieschta (Pfarra): Alles fir des Heiligtum bschtimmt Geld, des in des Huus vum HERRN brocht wird - Geld, we s gang un gäbe isch -, nämlich des Geld, des jeda git, we na(er) gschätzt wird, un ällei Geld, des jeda üs freiem Herz opfart, daß er's in des Huus vum HERRN bringe, 12,6 des soll de Prieschta zue sich nähmä, jeda vu sinem Bekannte. Dvu soll sie ausbessern, was baufällig isch am Huus, wo sie find, daß s baufällig isch. 12,7 Als aba de Prieschta bis ins dreiundzwanzigste Johr vum Kenig Joasch nit ausgebessert hän, was baufällig war am Huus, 12,8 reft dr Kenig Joasch d Prieschta Jojada samt d Prieschta (Pfarra) un sait zue nene: Wurum bessert ihr nit üs, was baufällig isch am Huus? Drum sollt ihr etze nimi des Geld a äich nähmä, jeda vu sinene Bekannte, sundern sollt's ge zue d Ausbesserung fir des, was baufällig isch am Huus. 12,9 Un de Prieschta willigten ä, daß sie vum Volk kei Geld me nähmä solle, aba au des Baufällige am Huus nimi auszubessern brauchten.

12,10 Do nimmt dr Prieschta Jojada ä Lade un bohrte obe ä Loch inä un schtellt sie uf zue d rechte Hand näbe däm Altar, wo ma in des Huus vum HERRN goht. Un de Prieschta, de a dr Schwelle wachten, gmacht hän ällei Geld inä, des zum Huus vum HERRN brocht wird. 12,11 Wenn sie dann(dnoh) sähn, daß viel Geld in dr Lade war, kummt dr Schrieba vum Kenig mit däm Hohenprieschta ruf, un sie zählten des Geld, des sich in däm Huus vum HERRN vorfand, un banden s zsämme. 12,12 Un ma ibagit des Geld abgezählt d Werkmeistern, de bestellt ware fir des Huus vum HERRN, un sie gän s üs a de Zimmerleute un Bäulit, de am Huus vum HERRN arbeiteten, 12,13 nämlich a de Maurer un Steinmetzen un a de, de Holz un gehauene Schtei (Wackes) kaufe solle, daß des Baufällige am Huus vum HERRN ausgebessert wäre, un fir ällei, was not war, um am Huus auszubessern. 12,14 Doch glo hän ma nit mache silberne Schale, Messa, Becken, Trompeten, au kei goldenes odr silbanes Grät im Huus vum HERRN vum Geld, des zue vum HERRN Huus brocht wird, 12,15 sundern ma git's d Arbeita, daß sie dmit des Baufällige am Huus vum HERRN ausbesserten. 12,16 Au (a) brauchten de Manne(Männa) nit Rechnung zue lege, däne ma des Geld ibagit, daß sie s d Arbeita gen, sundern sie handelten uf Treu un Glaube. 12,17 Aba des Geld vu Schuldopfern un Sündopfan kummt nit fir des Huus vum HERRN ä, denn s ghärt het d Prieschta (Pfarra).

12,18 Zue der Ziit zeht (a) Hasaël, dr Kenig vu Aram, ruf un kämpfte gege Gat un eroberte s. Un als Hasaël sich drillt, um gege Jerusalem hinaufzuziehen, 12,19 nimmt Joasch, dr Kenig vu Juda, alli (a) heilige Gaben, de sini Vädare Joschafat, Joram un Ahasja, de Kenig vu Juda, gheiligt hän, un was sa(er) selbscht gheiligt het, dzue ällei Gold, des ma findet im Schatz vum Huus vum HERRN un im Huus vum Kenig, un schickt s Hasaël, däm Kenig vu Aram. Do zeht er vu Jerusalem ab.

12,20 Was aba me vu Joasch zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 12,21 Un (a) sini Greschte mucke uf un mache ä Verschwörung un erschlugen nen im Huus vum Millo, wo ma hinabgeht noh Silla. 12,22 Josachar, dr Bue(Suhn) Schimats, un Josabad, dr Bue(Suhn) Schomers, sini Greschte, schlat nen dod. Un ma begrub nen bi sinene Vädere in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) aAmazja wird Kenig a vu sinere Schtatt.


13. Kapitel

Rich Israel: Joahas. Joasch

13,1 Im dreiundzwanzigsten Johr vum Joasch, vum Bue(Suhn) Ahasjas, vum Kenig vu Juda, wird aJoahas, dr Bue(Suhn) Jehuus, Kenig iba Israel un regierte zue Samaria siebzehn Johr. 13,2 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, un (a) wandelte noh d Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht, un glo hän nit dvu ab. 13,3 Un vum HERRN Zorn (Wuet) gibt iba Israel, un na(er) git sie in de Hand (a) Hasaëls, vum Kenig vu Aram, un Ben- Hadads, vum Bue(Suhn) Hasaëls, de ganzi Ziit. 13,4 Aba Joahas flehte zum HERRN, un dr HERR erhörte nen; denn (a) er luegt d Jamma Israels a, we dr Kenig vu Aram s drängt. 13,5 Un dr HERR git Israel ä (a) Retter, dr sie üs dr Gwalt dr Aramäer befreite, daß de Israelite in ihrem Hiisa huuse kenne we zvor. 13,6 Doch len sie nit ab vu dr Sinde vum Huus Jerobeams, dr Israel sindige macht, sundern wandelten drin. Au bliebt des (a) Bild dr Aschera zue Samaria schtoh. - 13,7 Denn s ware vum Kriegsvolk vum Joahas nimi ibrigbliebe als fuchzig Gespannpferde, zehn Kärre un zehndusig Ma Fußvolk; denn dr Kenig vu Aram het sie umbrocht un sie gmacht we Schtaub bim Dreschen. 13,8 Was aba me vu Joahas zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, un sini tapferen Tade, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 13,9 Un Joahas legt sich zue sinene Vädere, un ma begrub nen zue Samaria. Un si Bue(Suhn) Joasch wird Kenig a vu sinere Schtatt.

13,10 Im siebenunddreißigsten Johr vum Joasch, vum Kenig vu Juda, wird Joasch, dr Bue(Suhn) vum Joahas, Kenig iba Israel un regierte zue Samaria sechzehn Johr. 13,11 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, un glo hän nit ab vu ällei Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht, sundern wandelte drin. 13,12 Was aba me vu Joasch zue sag isch un was sa(er) doe het un sini tapferen Tade, (a) we na(er) mit Amazja, däm Kenig vu Juda, gekämpft het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 13,13 Un Joasch legt sich zue sinene Vädere, un uf sinene Thron het sich anekockt sich aJerobeam. Joasch aba wird beerdige zue Samaria bi d Kenige vu Israel.

Elisas Dod. Joaschs Siege iba Ben-Hadad

13,14 Als aba Elisa a dr Kranket erkrankte, a dr er schterbe soll, kummt Joasch, dr Kenig vu Israel, zue nem nab un hiilt vor nem un sait: (a) Mi Vada (Babbe), mi Vada (Babbe)! Dü Kärre Israels un si Gespann! 13,15 Elisa aba sait zue nem: Nimm Bogen un Pfiel! Un als sa(er) d Bogen un de Pfiel nimmt, 13,16 sait da(er) zum Kenig vu Israel: Spanne mit dinere Hand d Bogen! Un er spannte nen mit vu sinere Hand. Un Elisa legt sini Hand uf vum Kenig Hand 13,17 un sait: Doe des Fenschta uf noh Oschte! Un na(er) doet's uf. Un Elisa sait: Schieß! Un na(er) schoß. Elisa aba reft: Ä Pfeil vum Siegs vum HERRN, ä Pfeil vum Siegs gege Aram! Dü wirsch de Aramäer schlat bi Afek, bis sie aufgerieben sin. 13,18 Un na(er) sait: Nimm de Pfiel! Un als sa(er) sie nimmt, sait da(er) zum Kenig vu Israel: Schlag uf d Bode! Un na(er) schlat draimol un hebet (haltet) inne. 13,19 Do wird dr Ma Gottes zornig uf nen un sait: Hättesch dü fünf- odr sechsmal gschla, so hättesch dü de Aramäer gschla, bis sie aufgerieben wäre; etze aba wirsch dü sie nur draimol schlat.

13,20 Als aba Elisa gschtorbe war un ma nen beerdige het, flege striefende Rotten dr Moabita ins Land Johr um Johr. 13,21 Un s isch bassiert, daß ma ä Ma zue Grabe trait. Als ma aba ä baar Lit vu nene luegt, wirft ma d Ma in Elisas Grab. Un als sa(er) de Knochä(Bei) Elisas brihrt, wird da(er) lebändig un kummt uf sini Feß.

13,22 Hasaël, dr Kenig vu Aram, drängt Israel, solang Joahas läbt. 13,23 Aba dr HERR git nene Gnade un erbarmte sich ihra un drillt sich nene wieda zue (a) um vu sinem Packt(Abkumme) wille mit Abraham, Isaak un Jakob un wot sie nit vuderbe, verwarf sie au nit vu sinem Gsicht(Visasch) bis uf de Schtund. 13,24 Un Hasaël, dr Kenig vu Aram, schtirbt, un si Bue(Suhn) Ben-Hadad wird Kenig a vu sinere Schtatt. 13,25 Joasch aba gwinnt de Schtädt zruck üs dr Hand Ben-Hadads, vum Bue(Suhn) Hasaëls, de na(er) im Kampf sinem Vada (Babbe) Joahas gnumme het. (a) Dräimol schlat nen Joasch un gwinnt so de Schtädt Israels zruck.


14. Kapitel

Rich Juda un Israel: Amazja vu Juda un Joasch vu Israel

(vgl. 2. Chr 25)

14,1 Im zweite Johr vum Joasch, vum Bue(Suhn) vum Joahas, vum Kenig vu Israel, wird aAmazja Kenig, dr Bue(Suhn) vum Joasch, vum Kenig vu Juda. 14,2 Fünfundzwanzig Johr alt war er, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte neunundzwanzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Joaddan, üs Jerusalem. 14,3 Un na(er) doet, was däm HERRN wohlgefiel, doch nit we si Vada (Babbe) David, sundern (a) we si Vada (Babbe) Joasch doet au er. 14,4 Denn (a) de Höhän wäre nit wäg, sundern des Volk opferte un räucherte noh uf d Höhän. 14,5 Als sa(er) etze des Kenigrich fescht in vu sinere Hand het, (a) (b) hole er de Greschte um, de sinene Vada (Babbe), d Kenig, erschlagen hän. 14,6 Aba de Buebä(Sühn) dr Totschläger tötete er nit, (a) we s denn gschriebe schtoht im Gesetzbuch vum Moses, wo dr HERR bpfohle het: Di Vädare soll nit um dr Buebä(Sühn) wille schterbe, un de Buebä(Sühn) soll nit um dr Vädare wille schterbe, sundern jeda soll um vu sinere Sinde wille schterbe. 14,7 Na(Er) schlat au de Edomiter im Salztal, zehndusig Ma, un eroberte de Schtadt Sela im Kampf un gheiße het sie Jokteel bis uf däne Dag.

14,8 Un Amazja schickt Laufbursch(Bote) zue Joasch, däm Bue(Suhn) vum Joahas, vum Bue(Suhn) Jehuus, däm Kenig vu Israel, un glo hän nem sag: Kumm her, ma(mir) wen uns(us) mitänanda messen! 14,9 Aba Joasch, dr Kenig vu Israel, schickt zue Amazja, däm Kenig vu Juda, un git zantwort nem: Der (a) Dornstrauch, dr im Libanon isch, schickt zue d Zeder im Libanon un glo hän ihr sag: Gib di Dochta minem Bue(Suhn) zue d Wieb! Aba des Wild uf däm Libanon lauft iba d Dornstrauch un zertrat nen. 14,10 Dü hesch de Edomiter gschla; driba hebt hoch sich di Herz. Habe d Ruhm un bleib dheim! Wurum suechsch dü di Ungliick, daß dü zue Fall kummsch un Juda mit dir? 14,11 Aba Amazja ghärt het nit druf. Do zeht Joasch, dr Kenig vu Israel, ruf, un sie maßen sich mitänanda, er un Amazja, dr Kenig vu Juda, bi (a) Bet- Schemesch, des in Juda lit. 14,12 Aba Juda wird vor Israel her gschla, un sie haue ab, jeda in si Huus. 14,13 Un Joasch, dr Kenig vu Israel, nimmt Amazja gfange, d Bue(Suhn) vum Joasch, vum Bue(Suhn) vum Ahasja, d Kenig vu Juda, in Bet-Schemesch un kummt noh Jerusalem un riß de Mure Jerusalems ä vum Dor Ephraim bis a des Ecktor, vierhundat Ellen lang, 14,14 un na(er) nimmt ällei Gold un Silba un Grät, des gfunde wird im Huus vum HERRN un im Schatz vum Königshauses, dzue de Geiseln, un zeht noh Samaria zruck. 14,15 Was aba me vu Joasch zue sag isch, was sa(er) doe het, un sini tapferen Tade un we na(er) mit Amazja, däm Kenig vu Juda, gekämpft het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 14,16 Un aJoasch legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige zue Samaria bi d Kenige vu Israel. Un si Bue(Suhn) Jerobeam wird Kenig a vu sinere Schtatt.

14,17 Amazja aba, dr Bue(Suhn) vum Joasch, vum Kenig vu Juda, läbt noh rem Dod vum Joasch, vum Bue(Suhn) vum Joahas, vum Kenig vu Israel, noh fünfzehn Johr. 14,18 Was aba me vu Amazja zue sag isch, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 14,19 Un sie (a) mache ä Verschwörung gege nen in Jerusalem; er aba floh noh Lachisch. Un sie schickte hi, nem noh, bis noh Lachisch un bringe nen um dert. 14,20 Un sie bringe nen uf Rossen, un na(er) wird beerdige zue Jerusalem bi sinene Vädere in dr Schtadt David.

14,21 Un des ganzi Volk vu Juda nimmt aAsarja in sinem sechzehnten Johr un macht nen zum Kenig aschtatt vu sinem Vada (Babbe) Amazja. 14,22 Na(Er) bäut het (a) Elat üs un hole s wieda a Juda, nohchdäm dr Kenig sich zue sinene Vädere glegt het.

Rich Israel: Jerobeam dr Zweite

14,23 Im fuchzehnte Johr Amazjas, vum Bue(Suhn) vum Joasch, vum Kenig vu Juda, wird aJerobeam, dr Bue(Suhn) vum Joasch, Kenig iba Israel un regierte zue Samaria einundvierzig Johr. 14,24 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, un (a) glo hän nit ab vu ällei Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht.

14,25 Na(Er) schtellt wieda her des Gebiet Israels vu Hamat bis ans Salzmeer noh rem Wort vum HERRN, vum Gottes Israels, des sa(er) gsait het durch sinene Knecht aJona, d Bue(Suhn) Amittais, d Prophete, dr vu Gat-Hefer war. 14,26 Denn dr HERR luegt d bittare Jamma Israels a, daß sie allisamt dohi ware un kei Helfa in Israel war. 14,27 Un dr HERR het nit gsait, daß sa(er) d Name Israels uslesche wot unda däm Himmel, un (a) rettet sie durch Jerobeam, d Bue(Suhn) vum Joasch. 14,28 Was aba me vu Jerobeam zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, un sini tapferen Tade, we na(er) gekämpft het, un we na(er) Damaskus un Hamat wieda a Israel brocht het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 14,29 Un Jerobeam legt sich zue sinene Vädere, d Kenige vu Israel. Un si Bue(Suhn) (a) Secharja wird Kenig a vu sinere Schtatt.


15. Kapitel

Rich Juda: Asarja (Usija)

15,1 (a) Im siebenundzwanzigsten Johr Jerobeams, vum Kenig vu Israel, wird (b) Asarja* Kenig, dr Bue(Suhn) Amazjas, vum Kenig vu Juda. 15,2 Sechzehn Johr war er alt, als sa(er) Kenig wird, un na(er) regierte zweiundfünfzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Jecholja, üs Jerusalem. 15,3 Un na(er) doet, was däm HERRN wohlgefiel, ganz we si Vada (Babbe) Amazja, 15,4 nur, daß de Höhän nit wäg wäre; denn des Volk opferte un räucherte noh uf d Höhän. (a) 15,5 Der HERR aba plagte d Kenig, daß sa(er) (a) üssätzig war bis a sinene Dod, un na(er) gwohnt het in nem bsundere Huus. Jotam aba, dr Bue(Suhn) vum Kenig, schtoht däm Huus vum Kenig vor un richte des Volk vum Land. - 15,6 Was aba me vu Asarja zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 15,7 Un Asarja legt sich zue sinene Vädere, un ma begrub nen bi sinene Vädere in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) aJotam wird Kenig a vu sinere Schtatt.

Rich Israel: Secharja. Schallum. Menahem. Pekachja. Pekach. Afang dr

assyrischen Gfangeschaft

15,8 Im achtunddreißigsten Johr Asarjas, vum Kenig vu Juda, wird (a) Secharja, dr Bue(Suhn) Jerobeams, Kenig iba Israel un regierte zue Samaria sechs Monet. 15,9 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, we sini Vädare doe hän. (a) (b) Na(Er) glo hän nit ab vu d Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht. 15,10 Un Schallum, dr Bue(Suhn) vum Jabesch, macht ä Verschwörung gege nen un schlat nen dod un wird Kenig a vu sinere Schtatt. - 15,11 Was aba me vu Secharja zue sag isch, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 15,12 Un des isch's, was dr HERR zue Jehu gsait het: (a) Dir soll Buebä(Sühn) uf däm Thron Israels hocke bis ins vierte Glied. Un so isch s bassiere.

15,13 Schallum aba, dr Bue(Suhn) vum Jabesch, wird Kenig im neununddreißigsten Johr Usijas, vum Kenig vu Juda, un regierte ä Monet zue Samaria. 15,14 Denn Menahem, dr Bue(Suhn) Gadis, zeht ruf vu Tirza un kummt noh Samaria un schlat Schallum, d Bue(Suhn) vum Jabesch, in Samaria dod un wird Kenig a vu sinere Schtatt. 15,15 Was aba me vu Schallum zue sag isch un sini Verschwörung, de na(er) gmacht het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 15,16 Domols schlat Menahem de Schtadt Tifsach un alli, de drin ware, un ihr Gebiet vu (a) Tirza üs, wel sie nen nit ilo wen, un schlat sie, un (b) alli ihri Schwangere glo hän er aufschlitzen.

15,17 Im neununddreißigsten Johr Asarjas, vum Kenig vu Juda, wird Menahem, dr Bue(Suhn) Gadis, Kenig iba Israel un regierte zehn Johr zue Samaria. 15,18 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt. Na(Er) glo hän si Läbä lang nit ab vu d Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht. 15,19 Un s kummt Pul, dr Kenig vu Assyrien*, ins Land. Un Menahem git Pul däusend Zentna Silba, (a) dmit er's mit nem hielte un si Kenigrich bfeschtigt. 15,20 Un Menahem legt ä (a) Schtiir (Zinsgrosche) uf de Reichsten in Israel, fuchzig Silbaschtickle uf jede Ma, um s däm Kenig vu Assyrien z ge. So zeht dr Kenig vu Assyrien wieda heim un bliebt nit im Land. 15,21 Was aba me vu Menahem zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel. 15,22 Un Menahem legt sich zue sinene Vädere, un si Bue(Suhn) Pekachja wird Kenig a vu sinere Schtatt.

15,23 Im fünfzigsten Johr Asarjas, vum Kenig vu Juda, wird Pekachja, dr Bue(Suhn) Menahems, Kenig iba Israel un regierte zue Samaria zwei Johr. 15,24 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, denn na(er) glo hän nit ab vu dr Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht. 15,25 Un s macht Pekach, dr Bue(Suhn) Remaljas, si Ritter, ä (a) Verschwörung gege nen - un mit nem ware fuchzig Ma vu d Gileaditern - un schlat nen dod in Samaria im Burgturm vum Königshauses samt Argob un Arje un wird Kenig a vu sinere Schtatt. - 15,26 Was aba me vu Pekachja zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel.

15,27 Im zweiundfünfzigsten Johr Asarjas, vum Kenig vu Juda, wird Pekach, dr Bue(Suhn) Remaljas, Kenig iba Israel un regierte zue Samaria zwanzig Johr. 15,28 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, denn na(er) glo hän nit ab vu dr Sinde Jerobeams, vum Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht. 15,29 Zue der Ziit Pekachs, vum Kenig vu Israel, kummt Tiglat-Pileser, dr Kenig vu Assyrien, un nimmt Ijon, Abel-Bet-Maacha, Janoach, Kedesch, Hazor, Gilead un vu Galiläa des ganzi Land Naftali un fihrt sie wäg noh Assyrien. (a) 15,30 Un (a) Hoschea, dr Bue(Suhn) Elas, macht ä (b) Verschwörung gege Pekach, d Bue(Suhn) Remaljas, un schlat nen dod un wird Kenig a vu sinere Schtatt im zwanzigsten Johr Jotams, vum Bue(Suhn) Usijas. - 15,31 Was aba me vu Pekach zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Israel.

Rich Juda: Jotam

15,32 (a) Im zweite Johr Pekachs, vum Bue(Suhn) Remaljas, vum Kenig vu Israel, wird Jotam Kenig, dr Bue(Suhn) Usijas, vum Kenig vu Juda. 15,33 Na(Er) war fünfundzwanzig Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte sechzehn Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Jeruscha, ä Dochta Zadoks. 15,34 (a) Un na(er) doet, was däm HERRN wohlgefiel, ganz we si Vada (Babbe) Usija doe het, 15,35 nur, daß de Höhän nit wäg wäre; denn des Volk opferte un räucherte noh uf d Höhän. Na(Er) bäut het des obere Dor am Huus vum HERRN. - 15,36 Was aba me vu Jotam zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 15,37 Zue der Ziit begann dr HERR, gege Juda zue schicke (a) Rezin, d Kenig vu Aram, un Pekach, d Bue(Suhn) Remaljas. 15,38 Un Jotam legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige bi sinene Vädere in dr Schtadt David, vu sinem Vada (Babbe). Un si Bue(Suhn) Ahas wird Kenig a vu sinere Schtatt.

16. Kapitel

Rich Juda: Ahas stellt ä heidnischen Altar uf un bäut d Tempel

um

16,1 (a) Im siebzehnten Johr Pekachs, vum Bue(Suhn) Remaljas, wird Ahas Kenig, dr Bue(Suhn) Jotams, vum Kenig vu Juda. 16,2 Zwanzig Johr war Ahas alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte sechzehn Johr zue Jerusalem. Un na(er) doet nit, was däm HERRN, sinem Gott, wohlgefiel, we si Vada (Babbe) David, 16,3 denn na(er) wandelte uf däm Wäg dr Kenig vu Israel. Dozue (a) glo hän er sinene Bue(Suhn) durchs Fiir go noh d greulichen Sitten dr Heide, de dr HERR vor d Israelite vutriebe het, 16,4 un hole Opfa dar un räucherte uf d Höhän un uf d Higel un unda ällei grene Baim.

16,5 Domols zehn (a) Rezin, dr Kenig vu Aram, un Pekach, dr Bue(Suhn) Remaljas, dr Kenig vu Israel, nuf, um gege Jerusalem zue kämpfen, un belagerten Ahas in dr Schtadt; aba sie kenne sie nit erobern. 16,6 Zue der Ziit hole Rezin, dr Kenig vu Aram, (a) Elat wieda a Edom un vutriebt de Judäer üs Elat. Dnohch kumme de Edomiter un huuste drin bis uf däne Dag. 16,7 aAba Ahas schickt Laufbursch(Bote) zue Tiglat- Pileser, däm Kenig vu Assyrien, un glo hän nem sag: I(Ich) bi di Knecht un di Bue(Suhn). Kumm ruf un hilf ma(mir) üs dr Hand vum Kenig vu Aram un vum Kenig vu Israel, de sich gege mi ufgmacht hän! 16,8 Un Ahas (a) nimmt des Silba un Gold, des sich in däm Huus vum HERRN un in d Schätzen vum Königshauses findet, un schickt däm Kenig vu Assyrien Gschenkli. 16,9 Un dr Kenig vu Assyrien ghärt het uf nen un zeht ruf gege Damaskus un eroberte s un fihrt de Inwohna wäg noh Kir un tötete Rezin.

16,10 Un dr Kenig Ahas zeht Tiglat- Pileser entgegä, däm Kenig vu Assyrien, noh Damaskus. Un als sa(er) d Altar luegt, dr in Damaskus war, schickt dr Kenig Ahas zum Prieschta Uria Maße un Abbild vum Altar, ganz we der gmacht war. 16,11 Un dr Prieschta Uria bäut het ä Altar un macht nen so, we dr Kenig Ahas zue nem gschickt het vu Damaskus, bis sa(er) selbscht vu Damaskus kummt. 16,12 Un als dr Kenig üs Damaskus zruckkummt un d Altar luegt, kummt er rah, schtiegt nuf 16,13 un isch vubrennt druf si Brandopfa un Schpeiseopfa un goß druf si Trinkopfa un schpritzt des Bloet dr Dankopfa, de na(er) opferte, a d Altar. 16,14 Aba d kupfernen Altar, dr vor rem HERRN schtoht, doet da(er) wäg, dmit da(er) nit schtand zwische däm Altar un däm Huus vum HERRN, sundern het sich anekockt nen a de Site vum näji(naii) Altar gege Norde. 16,15 Un dr Kenig Ahas bfehlt däm Prieschta Uria: Uf däm große Altar sollsch dü aziinde de Brandopfa vum Morge un de Schpeiseopfa vum Obend un de Brandopfa vum Kenig un si Schpeiseopfa un de Brandopfa vum ganze Volks samt ihrem Schpeiseopfa un Trinkopfa; un ällei Bloet dr Brandopfa un des Bloet dr Schlachtopfa sollsch dü dra schpritze. Aba wägä vum kupfernen Altar will i(ich) bedenken, was i(ich) mache. 16,16 Der Prieschta Uria doet ällei, was nem dr Kenig Ahas bpfohle het. 16,17 Un dr Kenig Ahas bricht de Leisten dr Gestelle ab un nimmt de Kessel vu nene rab. Un des Meer nimmt da(er) vu d kupfernen Rinda rab, de drunda ware, un het sich anekockt s uf ä steinernes Pflaster. (a) 16,18 Au de vudeckt Sabbathalle, de am Tempel bäut war, un d üßere Königseingang am Huus vum HERRN änderte er, däm Kenig vu Assyrien zuliebe. 16,19 Was aba me vu Ahas zue sag isch, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 16,20 Un Ahas legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige bi sinene Vädere in dr Schtadt David. Un si Bue(Suhn) (a) Hiskia wird Kenig a vu sinere Schtatt.


17. Kapitel

Rich Israel: Hoschea letschte Kenig. Eroberung Samarias. Di assyrische

Gfangeschaft

17,1 (a) Im zwölften Johr vum Ahas, vum Kenig vu Juda, wird (b) Hoschea, dr Bue(Suhn) Elas, Kenig iba Israel un regierte zue Samaria nin Johr. 17,2 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, doch nit we de Kenig vu Israel, de vor nem ware.

17,3 Gegen nen zeht ruf Salmanassar, dr Kenig vu Assyrien. Un Hoschea wird nem folgsam un hole nem Abgaben. 17,4 Als aba dr Kenig vu Assyrien innewurde, daß Hoschea ä Verschwörung gmacht un Laufbursch(Bote) gschickt het zue So, däm Kenig vu Ägypte, un (a) keini Abgaben däm Kenig vu Assyrien hole we alli Johr, nimmt da(er) nen fescht un legt nen ins Gfängnis (Loch). 17,5 Un dr Kenig vu Assyrien zeht durch des ganzi Land un gege Samaria un belagerte s dräi Johr lang. (a) 17,6 Un im ninte Johr Hoscheas eroberte dr Kenig vu Assyrien Samaria un fihrt Israel wäg noh Assyrien un glo hän sie huuse in Halach un am Habor, däm Fluß vu Gosan, un in d Schtädt dr Meder.

Der Grund fir de Vuwerfig vum Rich Israel

17,7 Denn de Israelite hän gege d HERRN, ihrem Gott, gsindigt, dr sie üs Ägypteland gfihrt het, üs dr Hand vum Pharao, vum Kenig vu Ägypte, un firchte andere Götta 17,8 un (a) wandelten noh d Satzige dr Heide, de dr HERR vor Israel vutriebe het, un gmacht hän we de Kenig vu Israel. 17,9 Un de Israelite ersannen, was nit recht war gege d HERRN, ihrem Gott, so daß sie sich Höhän bäue in ällei Derfa (Käffa), vu d Wachttürmen bis zue d feschte Schtädt, 17,10 un richteten Schteimole uf un Ascherabilder uf ällei hohen Higel un unda ällei grene Bäumena 17,11 un opferten uf ällei Höhän we de Heide, de dr HERR vor nene wägtriebä het, un trieben bese Sach, womit sie d HERRN gergaret hän(erziirntet), 17,12 un dene d Götze, vu däne dr HERR zue nene gsait het: (a) (b) Das sollt ihr nit doe! 17,13 Un doch het dr HERR Israel un Juda gewarnt durch alli Prophete un alli Seher un nene sag losse: Kehrt um vu äire bese Wäg un hebet (haltet) mi Gebote un Rechte noh rem ganze Gsetz, des i(ich) äire Vädere bpfohle ha un des i(ich) zue äich gschickt ha durch mi Knecht, de Prophete. 17,14 Aba sie ghorche nit, sundern versteiften ihrem Knick we ihri Vädare, de nit a d HERRN, ihrem Gott, glaube. 17,15 Dozue hän nen vuachtet sie sini Gebote un sinene Packt(Abkumme), d er mit ihrem Vädere gschlosse het, un sini Warnungen, de na(er) nene git, un wandelten ihrem nichtige Götze noh un trieben Nichtiges. (a) Sie gmacht hän we de Heide um sie her, vu däne dr HERR nene bpfohle het, sie solle nit we de doe. 17,16 Aba sie vuloße alli Gebote vum HERRN, ihrem Gottes, un (a) mache sich zwei gegossene Kälber un ä (b) Bild dr Aschera un bäte ällei Heer vum Himmel a un dene Baal 17,17 un aließen ihri Buebä(Sühn) un Techta durchs Fiir go un gehn mit Wahrsagen un Zaubarai um un vukaufe sich, zue doe, was däm HERRN mißflegt, um nen zue erzürnen. 17,18 Do wird dr HERR arg zornig iba Israel un doet s vu sinem Gsicht(Visasch) wäg, so daß nigs ibrigbliebt als dr Schtamm Juda ällei. - 17,19 Au Juda hebet (haltet) nit de Gebote vum HERRN, vu sinem Gottes, sundern wandelte noh d Satzige, noh däne Israel gläbt het. - 17,20 Drum verwarf dr HERR des ganzi Gschlecht Israel un drängt sie un git sie in de Händ(Pfode) dr Raiba (Deb, Vubrecha), bis sa(er) sie vu sinem Gsicht(Visasch) wegschpuckt. 17,21 Denn dr Herr (a) riß Israel vum Huus David los, un sie mache zum Kenig Jerobeam, d Bue(Suhn) Nebats. Der drillt Israel ab vum HERRN un macht, daß sie schwer sündigten. 17,22 So wandelte Israel in ällei Sinde Jerobeams, de na(er) doe het, un sie len nit dvu ab, 17,23 bis dr HERR Israel vu sinem Gsicht(Visasch) wegtat, (a) we na(er) gsait het durch alli sini Knecht, de Prophete. So wird Israel üs sinem Land wäggfihrt noh Assyrien bis uf däne Dag. 17,24 Der Kenig vu Assyrien aba glo hän Lit vu Babel kumme, vu Kuta, vu Awa, vu Hamat un Sefarwajim, un glo hän sie huuse in d Schtädt vu Samarien a Israels Schtatt. Un sie nähmä Samarien ä un huuste in sinene Schtädt. 17,25 Als sie aba anfingen, dert zue huuse, un d HERRN nit firchte, schickt dr HERR unda sie (a) Löwen, de umbringe däte sie. 17,26 Un ma glo hän däm Kenig vu Assyrien sag: Di Velka, de dü herbrocht un mit däne dü de Schtädt Samariens besetzt hesch, wisse nigs vu dr Vuehrig vum Gottes des Land. Drum het da(er) Löwen unda sie gschickt, un lueg, de umbringe sie, wel sie nigs wisse vu dr Vuehrig vum Gottes des Land. 17,27 Der Kenig vu Assyrien bfehlt: Hole derthi ä dr Prieschta, de vu dert wäggfihrt sin; er zeht hi un wohne dert un lehr sie de Vuehrig vum Gottes vum Land. 17,28 Do kummt eina dr Prieschta, de vu Samarien wäggfihrt ware, un gwohnt het in Bethel un lehrt sie, we sie d HERRN firchte solle. 17,29 Aba jedes Volk macht sich sinene Gott un doet nen in de Heiligtümer uf d Höhän, de de Samaritaner gmacht hän, jedes Volk in sinene Schtädt, in däne s gwohnt het. 17,30 Di vu Babel mache sich Sukkot- Benot, de vu Kuta mache sich Nergal, de vu Hamat mache sich Aschima, 17,31 de vu Awa mache sich Nibhas un Tartak; de vu Sefarwajim (a) verbrannten ihri Buebä(Sühn) däm Adrammelech un Anammelech, d Götta dera vu Sefarwajim. 17,32 Un wel sie au d HERRN firchte, (a) beschtelle sie sich Prieschta uf d Höhän üs ällei Volk unda nene; de opferten fir sie in d Heiligtümern uf d Höhän. 17,33 So firchte sie d HERRN, dene aba au d Götta noh rem Bruch dr Velka, vu däne ma sie herbrocht het. 17,34 Un bis uf däne Dag doe sie noh d frehere Bräuchen: sie firchte nit d HERRN, noh hebed sie Satzige un Rechte noh rem Gsetz un Gebot, des dr HERR bpfohle het d Sehn aJakobs, däm ma(er) d Name Israel git; 17,35 het doch dr HERR ä Packt(Abkumme) mit nene gschlosse un nene bpfohle: (a) Firchte keini anderem Götta un bäte den sie nit a un dene nene nit un opfart nene nit, 17,36 sundern d HERRN, dr äich üs Ägypteland gfihrt het mit große Kraft un ausgestrecktem Arm, d firchtet, d bäte den a un däm opfart. 17,37 Un de Satzige, Rechte, Gsetze un Gebote, de na(er) äich het ufschriebe losse, de hebet (haltet), daß ihr dnohch den alliziit, un firchtet nit andere Götta. 17,38 Un vergeßt nit d Packt(Abkumme), d er mit äich gschlosse het, un firchtet nit andere Götta, 17,39 sundern firchtet d HERRN, äire Gott; dr wird äich erretten vu ällei äire Gegna(Feinde). (a) 17,40 Aba sie ghorche nit, sundern gmacht hän noh ihrem frehere Bräuchen. 17,41 So firchte de Velka d HERRN un dene au ihrem Götze. Au ihri Kinda un Kindeskinda doe, we ihri Vädare doe hän, bis uf däne Dag.

18. Kapitel

Rich Juda: Hiskia

(vgl. 2. Chr 29 - 31)

18,1 Im dritte Johr Hoscheas, vum Bue(Suhn) Elas, vum Kenig vu Israel, wird (a) Hiskia Kenig, dr Bue(Suhn) vum Ahas, vum Kenig vu Juda. 18,2 Na(Er) war fünfundzwanzig Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte neunundzwanzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Abi, ä Dochta Secharjas. 18,3 Un (a) er doet, was däm HERRN wohlgefiel, ganz we si Vada (Babbe) David. 18,4 Na(Er) (a) entfernte de Höhän un vubricht de Schteimole un haut des Bild dr Aschera um un (b) zerschlug de eherne Schlange, de Moses gmacht het. Denn bis zue der Ziit het ihr Israel geräuchert, un ma gheiße het sie Nehuuschtan. 18,5 Na(Er) vuträut däm HERRN, däm Gott Israels, (a) so daß unda ällei Kenige vu Juda seinesgleichen noh nem nit war noh vor nem gsi isch. 18,6 Na(Er) hing däm HERRN a un wich nit vu nem ab un hebet (haltet) sini Gebote, de dr HERR däm Moses bpfohle het. 18,7 Un dr HERR war mit nem, un ällei, was sa(er) sich vorgnu het, gelang nem.

.Und er wird abtrünnig vum Kenig vu Assyrien un war nem nimi folgsam. 18,8 Na(Er) schlat au de Philista bis noh Gaza un sinem Gebiet, vu d Wachttürmen bis zue d feschte Schtädt.

18,9 a Im vierten Johr Hiskias, vum Kenig vu Juda - des war des siebte Johr Hoscheas, vum Bue(Suhn) Elas, vum Kenig vu Israel -, zeht Salmanassar, dr Kenig vu Assyrien, ruf gege Samaria un belagerte s. 18,10 un nimmt s ä noh dräi Johr. Im sechste Johr Hiskias, des isch im ninte Johr Hoscheas, vum Kenig vu Israel, wird Samaria ignumme. 18,11 Un dr Kenig vu Assyrien fihrt Israel wäg noh Assyrien un glo hän sie huuse in Halach un am Habor, däm Fluß vu Gosan, un in d Schtädt dr Meder, 18,12 wel sie nit ghert hän dr Schtimm vum HERRN, ihrem Gottes, un sinene Packt(Abkumme) ibaträte hän un ällei, was Moses, dr Knecht vum HERRN, bpfohle het; sie hän nit ghert un nit dnohch doe.

Sanherib zeht gege Jerusalem

(vgl. 2. Chr 32,1-19; Jes 36) 18,13 Im vierzehnten Johr vum Kenig Hiskia zeht ruf Sanherib, dr Kenig vu Assyrien, gege alli feschte Schtädt Judas un nimmt sie ä. 18,14 Do schickt Hiskia, dr Kenig vu Juda, zum Kenig vu Assyrien noh Lachisch un glo hän nem sag: I(Ich) hab Unrecht doe, zeh wäg vu ma(mir). Was dü ma(mir) auferlegst, will i(ich) schleipfe. Do legt dr Kenig vu Assyrien Hiskia, däm Kenig vu Juda, draihundat Zentna Silba uf un driißig Zentna Gold. 18,15 So git Hiskia all des Silba, des sich im Huus vum HERRN un in d Schätzen vum Huus vum Kenig findet. (a) 18,16 Zue d selben Ziit vubricht Hiskia, dr Kenig vu Juda, de Direne am Tempel vum HERRN un des Goldblech, des sa(er) selbscht het darüberziehen losse, un git s däm Kenig vu Assyrien.

18,17 Un dr Kenig vu Assyrien schickt d Tartan un d Rabsaris un d Rabschake vu Lachisch zum Kenig Hiskia mit große Heeresmacht noh Jerusalem, un sie zehn nuf. Un als sie hinkamen, halte sie a dr (a) Wasserleitung vum oberen Teiches, dr a dr Schtroß bi däm Acka vum Walkers lit. 18,18 Un sie refe noh rem Kenig. Do kumme zue nene üsä dr Hofmeister Eljakim, dr Bue(Suhn) Hilkijas, un dr Schrieba Schebna un dr Kanzla Joach, dr Bue(Suhn) Asafs. 18,19 Un dr Rabschake sait zue nene: Sagt doch däm Kenig Hiskia: So sait dr großi Kenig, dr Kenig vu Assyrien: Was isch des fir ä Vuträue, des dü do hesch? 18,20 Meinsch dü, bloße Wort sin scho Rot un Macht zum Kämpfen? Uf wen vulosst dü di denn, daß dü vu ma(mir) abtrünnig wore bisch? 18,21 Lueg, vulosst dü di uf däne zerbrochenen (a) Rohrstab, uf Ägypte, dr jeda, dr sich druf schtitzt, in de Hand goh un sie durchbohren wird? So isch dr Pharao, dr Kenig vu Ägypte, fir alli, de sich uf nen vulo. 18,22 Odr wen ihr zue ma(mir) sag: Mir vulo uns(us) uf d HERRN, unsari Gott! Isch scha(er) s denn nit, däm si Höhän un Altäre Hiskia wäg un zue Juda un zue Jerusalem gsait het: (a) Nur vor däm Altar, dr in Jerusalem isch, sollt ihr abäte (ahimmle)? 18,23 Wohlan, nimm ä Wette a mit minem Herrn, däm Kenig vu Assyrien: I(Ich) will dir zweidusig Ross ge, ob dü Rieta dzue schtelle kasch? 18,24 We willsch dü denn zrucktriebe au nur ä dr Kleinschte vu vu minem Herrn Untertanen? Un dü vulosst di uf Ägypte um dr Kärre un Gschpann wille. 18,25 Meinsch dü aba, i(ich) isch ohni d HERRN rabzoge, daß i(ich) de Platz vugang? Der HERR het ma(mir)'s bpfohle: Zieh nuf in des Land un verdirb s!

18,26 Do sag Eljakim, dr Bue(Suhn) Hilkijas, un Schebna un Joach zum Rabschake: Gsaite mit di Knecht aramäisch, denn ma(mir) vuschtoh's, un sait nit mit uns(us) hebräisch vor d Ohre vum Volks, des uf dr Mure isch. 18,27 Aba dr Rabschake sait zue nene: Het mi denn mi Herr zue dinem Herrn odr zue dir gschickt, daß i(ich) solchi Wort sait, un nit vielme zue d Manne(Männa), de uf dr Mure hocke, daß sie mit äich ihrem eigene Mischt frässä un ihrem Harn sufe? 18,28 Do kummt dr Rabschake hi un reft mit luta Schtimm uf hebräisch un sait: Häre des Wort vum große Kenig, vum Kenig vu Assyrien! 18,29 So sait dr Kenig: Len äich vu Hiskia nit bschieße, denn na(er) vumag äich nit zue erretten üs wägä ma(mir) Hand. 18,30 Un len äich vu Hiskia nit vutreschte uf d HERRN, wenn na(er) sait: Der HERR wird uns(us) erretten, un de Schtadt wird nit in de Händ(Pfode) vum Kenig vu Assyrien ge wäre. 18,31 Häre nit uf Hiskia! Denn so sait dr Kenig vu Assyrien: Schließt Freundschaft mit ma(mir) un kummt zue ma(mir) üsä, so soll jeda (a) vu sinem Wischtock un sinem Fiegebaum ässä un vu sinem Brunne trinke, 18,32 bis i(ich) kummt un äich hole in ä Land, des äirem Land gli isch, drin Korn, Wi, Brot, Wiberge, Elbaium un Honig sin; dann(dnoh) d ihr am Läbä bliebe un nit schterbe. Häre nit uf Hiskia, denn na(er) vufihrt äich, wenn na(er) sait: Der HERR wird uns(us) erretten. 18,33 Hän etwa (a) de Götta dr anderem Velka ihr Land errettet üs dr Hand vum Kenig vu Assyrien? 18,34 Wo sin de Götta vu Hamat un Arpad? Wo sin de Götta vu Sefarwajim, Hena un Awa? Wo sin de Götta vum Land Samarien? Hän sie Samaria errettet üs wägä ma(mir) Hand? 18,35 Wo isch ä Gott unda d Götta alli Lända, (a) dr si Land üs wägä ma(mir) Hand errettet het, daß ällei dr HERR Jerusalem üs wägä ma(mir) Hand erretten soll? 18,36 Das Volk aba schwieg schtill un git zantwort nem nigs, denn dr Kenig het bpfohle: Antwortet nem nigs. 18,37 Do kumme dr Hofmeister Eljakim, dr Bue(Suhn) Hilkijas, un dr Schrieba Schebna un dr Kanzla Joach, dr Bue(Suhn) Asafs, zue Hiskia mit zerrissenen Kleida un sage nem de Wort vum Rabschake a.


19. Kapitel

Hiskias Gebet. Jesaja vuheißt Rettig

(vgl. 2. Chr 32,20-23; Jes 37,1-35)

19,1 Als dr Kenig Hiskia des ghärt het, vuriß er sini Kleida un legt ä Sack a un goht in des Huus vum HERRN. 19,2 Un na(er) schickt d Hofmeister Eljakim un d Schrieba Schebna samt d Älteschte dr Prieschta, mit Säck azogä, zum Prophete Jesaja, däm Bue(Suhn) vum Amoz. 19,3 Un sie sag zue nem: So sait Hiskia: Das isch ä Dag dr Not, dr Schtrof un dr Schmach - we wenn Kinda ebe uf d Welt kumme wäre soll, aba de Kraft fehlt, sie zue uf d Welt bringe. 19,4 Vielliecht härt dr HERR, di Gott, alli Wort vum Rabschake, d si Herr, dr Kenig vu Assyrien, gschickt het, um (a) hohnzusprechen däm lebändige Gott, un schtroft (b) de Wort, de dr HERR, di Gott, ghärt het. So erhebe di Gebet fir de Ibrigbliebene, de noh do sin. 19,5 Un als de Greschte vum Kenig Hiskia zue Jesaja kumme, 19,6 sait Jesaja zue nene: So sait äirem Herrn: Des sait dr HERR: Fircht di nit vor d Wort, de dü ghärt hesch, mit däne mi de Knecht vum Kenig vu Assyrien gläschtert hän. 19,7 Lueg, i(ich) will ä Geischt iba nen bringe, daß sa(er) ä (a) Gschwätz härä un in si Land zruckzeh wird, un (b) will nen durchs Schwert fälle in sinem Land.

19,8 Un als dr Rabschake zruckkummt, findet da(er) d Kenig vu Assyrien gege Libna kämpfen, denn na(er) het ghärt , daß sa(er) vu Lachisch abzoge war. 19,9 Der Kenig vu Assyrien het nämlich ghärt iba Tirhaka, d Kenig vu Kusch: Lueg, er isch üsgzoge, mit dir zue kämpfen. Do schickt da(er) abamols Laufbursch(Bote) zue Hiskia un glo hän nem sag: 19,10 So sage zue Hiskia, däm Kenig vu Juda: Loß di vu dinem Gott nit bschieße, uf d dü di vulosst un saisch: aJerusalem wird nit in de Hand vum Kenig vu Assyrien ge wäre. 19,11 Lueg, dü hesch ghärt , was de Kenig vu Assyrien ällei Ländern doe hän, daß sie d Bann a nene vollstreckten, un dü ällei solltscht errettet wäre? 19,12 Hän (a) de Götta dr Velka, de vu minem Vädere vunichtet sin, sie errettet: Gosan, Haran, Rezef un de Lit vu Eden, de zue Telassar ware? 19,13 Wo isch dr Kenig vu Hamat, dr Kenig vu Arpad un dr Kenig dr Schtadt Sefarwajim, vu Hena un Awa?

19,14 Als Hiskia d Bref vu d Laufbursch(Bote) gregt un gläse het, goht er nuf zum Huus vum HERRN un breitet nen üs vor rem HERRN 19,15 un bäte vor rem HERRN un sait: HERR, Gott Israels, (a) (b) dr dü iba d Cherubim thronst, dü bisch ällei Gott iba alli Kenigrich uf Erde, dü hesch Himmel un Erde gmacht. 19,16 HERR, bucke di Ohre un her, doe di Aug uf un lueg un her de Wort Sanheribs, dr hergschickt het, um däm lebändige Gott hohnzusprechen. 19,17 S isch wohr, HERR, de Kenig vu Assyrien hän de Velka mit däm Schwert umbrocht un ihri Lända vuwüschtet 19,18 un hän ihri Götta ins Fiir gworfe, denn s ware nit Götta, sundern Gschafftes vu Menschenhänden, Holz un Schtei (Wackes); drum hän sie sie vutilgt. 19,19 Etze aba, HERR, unsa Gott, errette uns(us) üs vu sinere Hand, dmit alli Kenigrich uf Erde erkenne, daß dü, HERR, ällei Gott bisch.

19,20 Do schickt Jesaja, dr Bue(Suhn) vum Amoz, zue Hiskia un glo hän nem sag: So sait dr HERR, dr Gott Israels: Was dü zue ma(mir) gebetet hesch um Sanheribs wille, vum Kenig vu Assyrien, des ha i(ich) ghärt . 19,21 Das isch's, was dr HERR gege nen gsait het: Di Jungfrau, de Dochta Zion, vuachtet di un spottet dinere. Di Dochta Jerusalem schittle ihr Schädel hinda dir her. 19,22 Wen hesch dü gehöhnt un gläschtert? Iba wen hesch dü di Schtimm obe? Dü hesch di Aug obe gege d Heilige Israels! 19,23 Dü hesch d HERRN durch di Laufbursch(Bote) verhöhnt un gsait: I(Ich) bi mit dr Lit wägä ma(mir) Kärre uf de Höhän dr Berg gschtiege, in d innersten Libanon. I(Ich) ha sini hohen Zedern un auserlesenen Zypressen abghaue un bi kumme bis zue d äußerschte Herberge drin im dichtesten Walde. 19,24 I(Ich) ha grabe un trunke de fremdi Wassa un wäre austrocknen mit minem Fußsohlen alli großi Wildbäch Ägyptens. - 19,25 Hesch dü nit ghärt , daß i(ich) s lang zvor gmacht un vu Afang a geplant ha? Etze aba ha ich's kumme losse, daß dü feste Schtädt zerstörtest zue wüsten Schteihufä. 19,26 Un de drin huuse, wäre ohni Kraft un firchte sich un wäre zschande. Sie wäre we des Gras uf däm Feld un we des grene Kraut, we Gras uf d Dächa, des vudorrt, bvor s rief wird. 19,27 I(Ich) wiß vu dinem Ufschtoh un Sitzen, dinem Ausziehen un Einziehen, un daß dü tobst gege mi. 19,28 Wel dü denn gege mi tobst un di Ibamuet vor mi Ohre kumme isch, so will i(ich) dir minem Ring in di Nase lege un minem Zaum in di Mul un will di d Wäg wieda zurückführen, d dü herkumme bisch.

19,29 Un des isch dir, Hiskia, ä Zeiche: In däm Johr iß, was vu selba nachwächst, im nägschte Johr, was au dann noh (dnoh) wagst, im dritte Johr sajt un erntet un pflanzt Wiberge un ässä ihri Fricht. 19,30 Un was vum Huus Juda errettet un ibrigbliebe isch, wird vu naiem noh nab Wurzeln schlat un obe Frucht schleipfe. 19,31 Denn vu Jerusalem wäre üsgoh, de ibrigbliebe sin, un de Erretteten vum Berg Zion. (a) Der Eifa vum HERRN Zebaoth wird des doe.

19,32 Drum sait dr HERR iba d Kenig vu Assyrien: Na(Er) soll nit in de Schtadt kumme un kei Pfeil hineinschießen un mit keinem Schild davorkommen un soll kei Wall gege sie ufschitte, 19,33 sundern na(er) soll d Wäg wieda zruckzeh, d er kumme isch, un soll in de Schtadt nit kumme; dr HERR sait's. 19,34 Un (a) i(ich) will de Schtadt beschirmen, daß i(ich) sie errette um meinetwillen un um vu minem Knecht David wille.

19,35 a Un in der Nacht fahrt üs dr Engel vum HERRN un schlat im Laga vu Assyrien hundertfünfundachtzigtausend Ma. Un als ma sich freh am Morge ufgmacht het, lueg, do lit ällei volla Leichen. 19,36 So bricht Sanherib, dr Kenig vu Assyrien, uf un zeht ab, kehrt um un bliebt zue Ninive. 19,37 Un als sa(er) abätete im Huus vu sinem Gottes Nisroch, (a) erschlugen nen mit däm Schwert sini Buebä(Sühn) Adrammelech un Sarezer, un sie entkamen ins Land Ararat. Un si Bue(Suhn) Asarhaddon wird Kenig a vu sinere Schtatt.


20. Kapitel

Hiskias Kranket un Genesung

(vgl. 2. Chr 32,24-26; Jes 38,1-8)

20,1 Zue der Ziit wird Hiskia dodkrank. Un dr Prophet Jesaja, dr Bue(Suhn) vum Amoz, kummt zue nem un sait zue nem: Des sait dr HERR: Bestelle di Huus, denn dü wirsch schterbe un nit am Läbä bliebe. 20,2 Na(Er) aba drillt si Üsgsäh zue d Wand un bäte zum HERRN un sait: 20,3 Ach, HERR, denk doch, daß i(ich) vor dir in Treui un mit rechtschaffenem Herz gwandelt bi un doe ha, was dir wohlgefällt. Un Hiskia hiilt arg. 20,4 Als aba Jesaja noh nit zum mittleren Hof nüsgange war, kummt vum HERRN Wort zue nem: 20,5 Kehre um un sag Hiskia, däm Firschte vu minem Volks: Des sait dr HERR, dr Gott vu dinem Vada (Babbe) David: I(Ich) ha di Gebet ghärt un di Träne gsähne. Lueg, i(ich) will di gsund mache - am dritte Däg wirsch dü nuf in des Huus vum HERRN go -, 20,6 un i(ich) will fünfzehn Johr zue dinem Läbä hinzutun un di un de Schtadt erretten vor rem Kenig vu Assyrien un (a) de Schtadt beschirmen um meinetwillen un um vu minem Knecht David wille. 20,7 Un Jesaja sait: Hole her ä Pflaster vu Fiege! Un als sie des bringe, lege sie s uf des Gschwir, un na(er) wird gsund

20,8 Hiskia aba sait zue Jesaja: Was isch des Zeiche, daß mi dr HERR gsund mache wird un i(ich) in vum HERRN Huus nufgoh wäre am dritte Däg? 20,9 Jesaja sait: Des Zeiche wirsch dü vum HERRN hän, daß dr HERR doe wird, was sa(er) zuegsait het: Soll dr Schatte a dr Sunneühr zehn Schtrich vorwärts go odr zehn Schtrich zurückgehen? 20,10 Hiskia sait: S isch laicht, daß dr Schatte zehn Schtrich vorwärts gang. Das will i(ich) nit, sundern daß sa(er) zehn Schtrich zurückgehe. 20,11 Do reft dr Prophet Jesaja d HERRN a, un dr Herr glo hän d Schatte a dr Sunneühr vum Ahas zehn Schtrich zurückgehen, de na(er) vorwärts gange war.

Gsandtschaft vum Kenig vu Babel

(vgl. 2. Chr 32,31; Jes 39) 20,12 Zue der Ziit schickt Merodach-Baladan, dr Bue(Suhn) Baladans, dr Kenig vu Babel, Bref un Gschenkli a Hiskia; denn na(er) het ghärt , daß Hiskia krank gsi war. 20,13 Hiskia aba freut sich iba de Laufbursch(Bote) un zeige nene des ganzi Schatzhaus, Silba, Gold, Spezerei un des beschte El un des Zeughaus un ällei, was a Schätzen do war. S war nigs in sinem Huus un in vu sinere ganze Herrschaft, was nene Hiskia nit zeige het. 20,14 Do kummt dr Prophet Jesaja zum Kenig Hiskia un sait zue nem: Was hän de Lit gsait? Un woher sin sie zue dir kumme? Hiskia sait: Sie sin üs fernen Landen zue ma(mir) kumme, üs Babel. 20,15 Na(Er) sait: Was hän sie gsähne in dinem Huus? Hiskia sait: Sie hän ällei gsähne, was in minem Huus isch, un s git vu minem Schätzen nigs, was i(ich) nene nit zeige het. 20,16 Do sait Jesaja zue Hiskia: Höre vum HERRN Wort: 20,17 Lueg, s kummt de Ziit, daß a ällei noh Babel wäggfihrt wäre wird, was in dinem Huus isch un was di Vädare gsammlet hän bis uf däne Dag, un s wird nigs ibrigglo wäre, sait dr HERR. a 24,13.14 20,18 Dozue wäre vu d Sehn, de vu dir kumme, de dü zeugen wirsch, ä baar gnumme wäre, daß sie (a) Kämmerer sin im Palascht vum Kenig vu Babel. 20,19 Hiskia aba sait zue Jesaja: (a) Das Wort isch guet, des dr HERR gsait het durch di; denn na(er) het denkt: S wird doch Friede un Sicherheit si zue minem Ziit.

20,20 Was me vu Hiskia zue sag isch un alli sini tapferen Tade un we er d Teich un de Wasserleitung bäut het, durch de na(er) Wassa in de Schtadt gleitet het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 20,21 Un Hiskia legt sich zue sinene Vädere. Un si Bue(Suhn) Manasse wird Kenig a vu sinere Schtatt.


21. Kapitel

Rich Juda: Manasse. Amon

(vgl. 2. Chr 33)

21,1 Manasse war zwöelf Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte fünfundfünfzig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Hefzi-Bah. 21,2 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, noh d greulichen Sitten dr Heide, de dr HERR vor Israel vutriebe het, 21,3 un bäut het wieda de Höhän uf, de si Vada (Babbe) Hiskia kappüt het, un richte däm Baal Altäre uf un macht ä Bild dr Aschera, (a) we Ahab, dr Kenig vu Israel, doe het, un bäte ällei Heer vum Himmel a un dene nene. 21,4 Un na(er) bäut het Altäre im Huus vum HERRN, vum dr HERR gsait het: I(Ich) will minem Name zue Jerusalem huuse losse, 21,5 un na(er) bäut het ällei Heer vum Himmel aAltäre in beidi Vorhöfen am Huus vum HERRN. 21,6 Un na(er) glo hän (a) (b) sinene Bue(Suhn) durchs Fiir go un achtete uf Vogelgeschrei un Zeiche un hebet (haltet) Geischtirbschwörer un Zeichendeuter; so doet da(er) viel vum, was däm HERRN mißflegt, um nen zue erzürnen. 21,7 Na(Er) schtellt au des Bild dr Aschera, des sa(er) gmacht het, in des Huus, vum dr HERR zue David un zue sinem Bue(Suhn) Salomo gsait het: In däm Huus un in Jerusalem, des i(ich) üsgwählt ha üs ällei Schtämm Israels, (a) (b) will i(ich) minem Name huuse losse ewiglich, 21,8 un i(ich) will d Fueß Israels nimi mach platz losse vum Land, des i(ich) ihrem Vädere ge ha, sofern sie ällei hebed un doe, was i(ich) bpfohle ha, des ganzi Gsetz, des mi Knecht Moses nene bpfohle het. 21,9 Aba sie ghorche nit, sundern Manasse vufihrt het sie, daß sie s ärga trieben als de Heide, de dr HERR vor Israel vutilgt het.

21,10 Do schwätzt dr HERR durch sini Knecht, de Prophete, un sait: 21,11 Wel Manasse, dr Kenig vu Juda, de Greuel doe het, de ärga sin als alli Greuel, de de Amorita doe hän, de vor nem gsi sin, un wel la(er) au Juda sindige gmacht het mit sinene Götze, 21,12 drum sait dr HERR, dr Gott Israels: Lueg, (a) i(ich) will Unheil iba Jerusalem un Juda bringe, so daß däm, dr s härä wird, beidi Ohre gellen soll. 21,13 Un i(ich) will a Jerusalem de Meßschnur alege we a Samaria un des Lot we ans Huus Ahab un will Jerusalem auswischen, we ma Schissle auswischt, un will's umschtiirze. 21,14 Un wer vu minem Erbdeil übrigbleiben wird, d will i(ich) vuschtoße un will sie ge in de Händ(Pfode) ihra Gegna(Feinde), daß sie Raub un Beute alli ihra Gegna(Feinde) wäre, 21,15 wel sie doe hän, was ma(mir) mißflegt, un mi erzürnt hän vum Däg a, do ihri Vädare üs Ägypte zoge sin, bis uf däne Dag.

21,16 Au (a) (b) vergoß Manasse arg viel unschuldiges Bloet, bis Jerusalem ganz voll dvu war - üßa dr Sinde, durch de na(er) Juda sindige macht, daß sie gmacht hän, was däm HERRN mißflegt. 21,17 Was aba me vu Manasse zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, un sini Sinde, de na(er) doet, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 21,18 Un Manasse legt sich zue sinene Vädere un wird beerdige im Garte a sinem Huus, im Garte Usas. Un si Bue(Suhn) Amon wird Kenig a vu sinere Schtatt.

21,19 Zweiundzwanzig Johr alt war Amon, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte zwei Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Meschullemet, ä Dochta vum Haruz üs Jotba. 21,20 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, we si Vada (Babbe) Manasse doe het, 21,21 un wandelte ganz in däm Wäg, d si Vada (Babbe) gwandelt war, un dene d Götze, däne si Vada (Babbe) dene het, un bäte sie a 21,22 un vuloßt d HERRN, d Gott vu sinere Vädare, un wandelte nit im Wäg vum HERRN. 21,23 Un sini Greschte mache ä Verschwörung gege Amon un umbringe däte d Kenig in sinem Huus. 21,24 Aba des Volk vum Land erschlat alli, de de Verschwörung gege d Kenig Amon gmacht hän. Un des Volk vum Land macht sinene Bue(Suhn) Josia zum Kenig a vu sinere Schtatt. 21,25 Was aba Amon me doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 21,26 Un ma begrub nen in sinem Grabe im Garte Usas. Un si Bue(Suhn) Josia wird Kenig a vu sinere Schtatt.


22. Kapitel

Rich Juda: Josia un de Auffindung vum Gesetzbuches

(vgl. 2. Chr 34,1-28)

22,1 Josia war acht Johr alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte einunddreißig Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Jedida, ä Dochta Adajas üs Bozkat. 22,2 Un na(er) doet, (a) was däm HERRN wohlgefiel, un wandelte ganz in däm Wäg vu sinem Vada (Babbe) David un wich nit dvu ab, nit zue d Rechte noh zue d Linke.

22,3 Un im achtzehnten Johr vum Kenig Josia schickt dr Kenig d Schrieba Schafan, d Bue(Suhn) Azaljas, vum Bue(Suhn) Meschullams, in des Huus vum HERRN un sait: 22,4 Gang nuf zum Hohenprieschta Hilkija, daß sa(er) abgebe ällei Geld, was zum Huus vum HERRN brocht isch, (a) des de Hüter a dr Schwelle gsammlet hän vum Volk, 22,5 dmit ma s gib d Werkmeistern, de bestellt sin im Huus vum HERRN, un sie s ge d Arbeita am Huus vum HERRN, dmit sie ausbessern, was baufällig isch am Huus, 22,6 nämlich d Zimmerleuten un Bäulit un Maurern un däne, de Holz un gehauene Schtei (Wackes) kaufe soll, um des Huus auszubessern; 22,7 doch daß sie keini Rechnung zue lege brauchten vum Geld, des nene ge wird, sundern daß sie uf Treu un Glaube handle. (a)

22,8 Un dr Hohepriester Hilkija sait zue däm Schrieba Schafan: I(Ich) ha des Gesetzbuch gfunde im Huus vum HERRN. Un Hilkija git des Buech Schafan, un dr las s. 22,9 Un dr Schrieba Schafan kummt zum Kenig un git nem Bericht un sait: Dini Knecht hän des Geld ausgeschüttet, des im Huus vum Herrn gsammlet isch, un hän's d Werkmeistern ge, de bestellt sin am Huus vum HERRN. 22,10 Dozue gsait het dr Schrieba Schafan däm Kenig: Der Prieschta Hilkija git ma(mir) ä Buech. Un Schafan las s vor rem Kenig. 22,11 Als aba dr Kenig de Wort vum Gesetzbuches ghärt het, vuriß er sini Kleida. 22,12 Un dr Kenig bfehlt däm Prieschta Hilkija un aAhikam, däm Bue(Suhn) Schafans, un Achbor, däm Bue(Suhn) Michajas, un Schafan, däm Schrieba, un Asaja, däm Kämmerer vum Kenig, un sait: 22,13 Gehn hi un befragt d HERRN fir mi, fir des Volk un fir ganz Juda iba de Wort des Buches, des gfunde isch; denn groß isch dr Wuet vum HERRN, dr iba uns(us) entbrennt(entflammt) isch, wel unsari Vädare nit d Wort des Buches ghert hän un nit ällei gmacht hän, was drin gschriebe isch.

22,14 Do gehn hi dr Prieschta Hilkija, Ahikam, Achbor, Schafan un Asaja zue dr Prophetin Hulda, dr Wieb Schallums, vum Bue(Suhn) Tikwas, vum Bue(Suhn) vum Harhas, vum Hüters dr Kleida, un sie gwohnt het in Jerusalem im zweite Bezirk dr Schtadt; un sie schwätze mit ihr. 22,15 Sie aba sait zue nene: Des sait dr HERR, dr Gott Israels: Sagt däm Ma, dr äich zue ma(mir) gschickt het: 22,16 Des sait dr HERR: Lueg, i(ich) will Unheil iba de Platz un ihri Inwohna bringe, alli Wort vum Buches, des dr Kenig vu Juda het läse losse, 22,17 wel sie mi vulo un anderem Götta gopfart hän, (a) (b) mi zue erzürnen mit ällei Werke ihra Händ(Pfode); drum wird mi Wuet gege de Platz losbrenne un nit ausgelöscht wäre. 22,18 Aba däm Kenig vu Juda, dr äich gschickt het, d HERRN zue bfroge, sollt ihr sag: Des sait dr HERR, dr Gott Israels: Was de Wort angeht, de dü ghärt hesch: 22,19 Wel dü im Herz betroffen bisch un di demuetig gmacht hesch vor rem HERRN, als dü hörtest, was i(ich) gsait ha gege de Platz un ihri Inwohna, daß sie soll zum Entsetzen un zum Fluech wäre, un wel dü di Kleida vurisse hesch un vor ma(mir) ghilt hesch, so ha ich's au ghärt worde, sait dr HERR. 22,20 Drum will i(ich) di zue di Vädere vusammle, (a) (b) dmit dü mit Friede in di Grab kummsch un di Aug nit aluege all des Unheil, des i(ich) iba de Platz bringe will. Un sie sage s däm Kenig wieda.


23. Kapitel

Josia erneuert d Packt(Abkumme) mit Gott un schafft d Götzedenscht ab

(vgl. 2. Chr 34,29 - 35,25)

23,1 Un dr Kenig schickt hi, un s vusammle sich bi nem alli Älteschte Judas un Jerusalems. 23,2 Un dr Kenig goht nuf ins Huus vum HERRN un alli Manne(Männa) Judas un alli Inwohna vu Jerusalem mit nem, Prieschta un Prophete un ällei Volk, klei un groß. Un ma las vor ihrem Ohre alli Wort üs däm Buech vum Packt(Abkumme), des im Huus vum HERRN gfunde war. 23,3 Un dr Kenig kummt a de Säule un (a) (b) schloß ä Packt(Abkumme) vor rem HERRN, daß sie däm HERRN nachwandeln solle un sini Gebote, Ordnige un Rechte hebed vu ganzem Herz un vu ganza Seele, um zue erfille de Wort des Packt(Abkumme), de gschriebe schtoh in däm Buech. Un ällei Volk kummt in d Packt(Abkumme).

23,4 Un dr Kenig bfehlt däm Hohenprieschta Hilkija un däm zweitobersten Prieschta un d Hütern dr Schwelle, daß sie üs däm Tempel vum HERRN hinaustun solle alli Geräte, de (a) däm Baal un dr Aschera un ällei Heer vum Himmel gmacht ware. Un na(er) glo hän sie vubrenne druße vor Jerusalem im Tal Kidron un ihri Asche noh Bethel bringe. 23,5 Un na(er) het sich anekockt de Götzenpriester ab, de de Kenig vu Juda igsetzt hän, um uf d Höhän zue opfare in d Schtädt Judas un um Jerusalem her; au de däm Baal gopfart hän, dr Sunne un däm Mond un d Planeten un ällei Heer am Himmel. 23,6 Un na(er) glo hän (a) des Bild dr Aschera üs däm Huus vum HERRN bringe üsä vor Jerusalem a d Bach Kidron un vubrenne am Bach Kidron un zue Schtaub mahle un d Schtaub uf de Gräba vum einfachen Volks werfe. 23,7 Un na(er) bricht ab de Hiisa dr (a) Tempelhurer, de a däm Huus vum HERRN ware, in däne de Wieba Gewänder fir de Aschera wirkten. 23,8 Un na(er) glo hän kumme alli Prieschta üs d Schtädt Judas un macht dreckig de Höhän, wo de Prieschta opferten, vu Geba a bis noh Beerscheba un bricht ab de Hechi dr Feldgeister, de vor rem Tore Joschuas, vum Stadtvogts, war zue d Linke, wenn ma zum Dor dr Schtadt inegoht. 23,9 Doch durften de Prieschta dr Höhän nit opfare uf däm Altar vum HERRN in Jerusalem, sundern ässä ungsiirtes Brot unda ihrem Breda. 23,10 Na(Er) macht au dreckig des Tofet im Tal Ben-Hinnom, dmit (a) (b) nemads sinene Bue(Suhn) odr sini Dochta däm Moloch durchs Fiir go losst. 23,11 Un na(er) schaffte de Ross ab, de de Kenig vu Juda fir d Denscht dr Sunne bschtimmt hän am Igang vum Huus vum HERRN, bi dr Kamma Netan- Melechs, vum Kämmerers, de am Parwarhause war, un de Kärre dr Sunne isch vubrennt er mit Fiir. 23,12 Un de Altäre (a) uf däm Dach, däm Obagmach vum Ahas, de de Kenig vu Juda gmacht hän, un (b) de Altäre, de Manasse gmacht het in d beidi Vorhöfen vum Huus vum HERRN, bricht dr Kenig ab un goht hi un wirft ihrem Schtaub in d Bach Kidron. 23,13 Au de Höhän, de öschtlich vu Jerusalem ware, zue d Rechte am Berg vum Vuderbe, de (a) Salomo, dr Kenig vu Israel, bäut het dr Astarte, däm greulichen Götze vu Sidon, un Kemosch, däm greulichen Götze vu Moab, un Milkom, däm greulichen Götze dr Ammonita, macht dr Kenig dreckig 23,14 un vubricht de Schteimole un haut de Ascherabilder um un fillt ihri Platz mit Menschenknochen. 23,15 Au d Altar in Bethel, de Hechi, de aJerobeam gmacht het, dr Bue(Suhn) Nebats, dr Israel sindige macht, däne Altar bricht da(er) ab, zerschlug sini Schtei (Wackes) un macht sie zue Schtaub un isch vubrennt des Bild dr Aschera. 23,16 Un Josia drillt sich um un luegt de Gräba, de uf däm Berg ware, un schickt hi un glo hän de Knochen üs d Gräbern holen un isch vubrennt sie uf däm Altar un (a) macht nen dreckig noh rem Wort vum HERRN, des dr Ma Gottes ausgerufen het, als sa(er) s vukindet. 23,17 Un na(er) sait: Was isch des fir ä (a) Grabmol, des i(ich) sieht? Un de Lit in dr Schtadt sag zue nem: S isch des Grab vum Ma Gottes, dr vu Juda kummt un ausrief, was dü doe hesch a däm Altar in Bethel. 23,18 Un na(er) sait: Len nen liege, nemads rihrt sini Knochä(Bei) a! Un so bliebe mit sinene Gebeinen au de Knochä(Bei) vum Prophete unberührt, dr vu Samaria kumme war.

23,19 Un na(er) entfernte au alli Heiligtümer uf d Höhän in d Schtädt Samariens, de de Kenig vu Israel gmacht hän, um d HERRN zue erzürnen, un doet mit nene, ganz we na(er) in Bethel doe het. 23,20 Un na(er) glo hän alli Prieschta dr Höhän, de dert ware, schlachten uf d Altären un isch vubrennt Menschengebeine druf un kummt noh Jerusalem zruck.

23,21 Un dr Kenig bfehlt däm Volk: Haltet däm HERRN, äirem Gott, (a) (b) Passa, we s gschriebe schtoht in däm Buech vum Packt(Abkumme)! 23,22 Denn (a) s war kei Passa so ghalte worde we des vu dr Ziit dr Richta a, de Israel grichtet hän, un in ällei Ziit dr Kenig vu Israel un dr Kenig vu Juda, 23,23 sundern im achtzehnten Johr vum Kenig Josia wird in Jerusalem des Passa ghalte däm HERRN. 23,24 Au rottete Josia üs alli (a) Geischtirbschwörer, Zeichendeuter, Abgötta un (b) Götze un alli Greuel, de im Land Juda un in Jerusalem zue aluege ware, dmit da(er) erfillt de Wort vum Gsetz, de gschriebe gschtande sin in däm Buech, des dr Prieschta Hilkija im Huus vum HERRN gfunde het.

23,25 a Seinesgleichen war vor nem kei Kenig gsi, (a) dr so vu ganzem Herz, vu ganza Seele, vu ällei Kräfte sich zum HERRN bekehrte, ganz noh rem Gsetz vum Moses, un noh nem kummt seinesgleichen nit uf. 23,26 Doch kehrt sich dr HERR nit ab vum Wuet vu sinem große Zorn (Wuet)s, mit däm ma(er) iba Juda erzürnt war um all dr Ärgernisse wille, durch de nen (a) Manasse erzürnt het. 23,27 Un dr HERR sait: I(Ich) will au Juda vu minem Gsicht(Visasch) doe, (a) we i(ich) Israel weggetan ha, un will de Schtadt vuwerfe, de i(ich) üsgwählt het, Jerusalem, un (b) des Huus, vum i(ich) gsait het: Mi Name soll dert si. 23,28 Was aba me vu Josia zue sag isch un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda.

23,29 Zue vu sinere Ziit zeht dr Pharao Necho, dr Kenig vu Ägypte, ruf gege d Kenig vu Assyrien a d Schtrom Euphrat. Un dr Kenig Josia zeht nem entgegä, aba Necho tötete nen in Megiddo, als sa(er) nen luegt. 23,30 Un sini Manne(Männa) bringe d Dote vu Megiddo un fihre nen noh Jerusalem un beerdige nen in sinem Grabe. Un des Volk vum Land nimmt Joahas, d Bue(Suhn) Josias, un sie salbten nen un mache nen zum Kenig a vu sinem Vada (Babbe) Schtatt.

Rich Juda: Joahas. Jojakim

(vgl. 2. Chr 36,1-8)

23,31 Dreiundzwanzig Johr war Joahas alt, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte dräi Monet zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Hamutal, ä Dochta Jirmejas üs Libna. 23,32 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, we sini Vädare doe hän. 23,33 Aba dr Pharao Necho (a) legt nen ins Gfängnis (Loch) in Ribla im Land Hamat, dmit da(er) nimi in Jerusalem regieren soll, un legt ä Geldbuße ufs Land vu hundat Zentna Silba un nem Zentna Gold. 23,34 Un dr Pharao Necho macht Eljakim, d Bue(Suhn) Josias, zum Kenig aschtatt vu sinem Vada (Babbe) Josia un wandelte sinene Name um in aJojakim. Aba Joahas nimmt da(er) un hole nen noh Ägypte; dert schtirbt er. 23,35 Un Jojakim git des Silba un Gold däm Pharao. Doch (a) legt er ä Schtiir (Zinsgrosche) uf des Land, um des Geld ufzbringe, uf Bfehl vum Pharao. Vu jeda unda däm Volk vum Land trieb er Silba un Gold ä, je noh sinem Vumöge, um s däm Pharao Necho z ge. 23,36 Fünfundzwanzig Johr alt war Jojakim, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte elf Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Sebuda, ä Dochta Pedajas üs Ruma. 23,37 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, we sini Vädare doe hän.

24. Kapitel

24,1 (a) Zue vu sinere Ziit zeht ruf Nebukadnezar, dr Kenig vu Babel, un Jojakim war nem folgsam dräi Johr. Aba na(er) wird wieda abtrünnig vu nem. 24,2 Do glo hän dr HERR iba nen Scharen vu Kriegsleuten kumme üs Chaldäa, üs Aram, üs Moab un üs Ammon un schickt sie gege Juda, daß sie nen vernichteten noh rem Wort vum HERRN, des sa(er) gsait het durch sini Knecht, de Prophete. (a) 24,3 Aba (a) (b) des isch bassiert Juda noh rem Wort vum HERRN, daß sa(er) s vu sinem Gsicht(Visasch) dät um dr Sinde Manasses wille, de na(er) doe het, 24,4 au um vum unschuldigen Bloet wille, des sa(er) vergoß, so daß sa(er) Jerusalem mit unschuldigem Bloet erfillt. Das wot dr HERR nit vuge. 24,5 Was aba me zue sag isch vu Jojakim un ällei, was sa(er) doe het, lueg, des schtoht gschriebe in dr Chronik dr Kenig vu Juda. 24,6 Un Jojakim legt sich zue sinene Vädere, un si Bue(Suhn) Jojachin wird Kenig a vu sinere Schtatt.

24,7 Un dr Kenig vu Ägypte zeht nimi üs sinem Land; denn dr Kenig vu Babel het nem ällei gnumme, was däm Kenig vu Ägypte ghärt het, vum Bach Ägypte bis a d Schtrom Euphrat.

Rich Juda: Jojachin un de erschte Wegführung noh Babel

(vgl. 2. Chr 36,9.10)

24,8 aAchtzehn Johr alt war Jojachin, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte dräi Monet zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Nehuuschta, ä Dochta Elnatans üs Jerusalem. 24,9 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, we si Vada (Babbe) doe het. (a)

24,10 Zue der Ziit zehn ruf de Kriegsleute Nebukadnezars, vum Kenig vu Babel, gege Jerusalem un belagerten de Schtadt. 24,11 Un Nebukadnezar kummt zue d Schtadt, als sini Kriegsleute sie belagerten. 24,12 Aba Jojachin, dr Kenig vu Juda, goht üsä zum Kenig vu Babel mit vu sinere Muetter, mit sinene Greschte, mit sinene Obaschte un Kämmerern. Un dr Kenig vu Babel nimmt nen gfange im achte Johr vu sinere Herrschaft. 24,13 Un na(er) (a) nimmt vu dert wäg alli Schätz im Huus vum HERRN un im Huus vum Kenig un zerschlug alli goldene Töpf, de Salomo, dr Kenig vu Israel, gmacht het im Tempel vum HERRN, we denn dr HERR gsait het. 24,14 Un na(er) fihrt wäg des ganzi Jerusalem, alli Obaschte, alli Kriegsleute, zehndusig Gfangeni un alli Zimmerleute un alli Schmiede un glo hän nigs ibrig als geringes Volk vum Land. (a) 24,15 Un na(er) fihrt wäg noh Babel aJojachin un de Muetter vum Kenig, de Wieba vum Kenig un sini Kämmerer; dzue de Mächtigen im Land fihrt er au gfange vu Jerusalem noh Babel. 24,16 Un vu d beschte Lit siebedusig un vu d Zimmerleuten un Schmieden däusend, luta schtarke Kriegsmänner, de hole dr Kenig vu Babel gfange noh Babel. 24,17 Un dr Kenig vu Babel macht Mattanja, Jojachins Oheim, zum Kenig a vu sinere Schtatt un wandelte sinene Name um in Zedekia.

Rich Juda: Zedekia letschte Kenig. Zerstörung Jerusalems. Wegführung noh

Babel

(vgl. 2. Chr 36,11-21; Jer 52,1-30)

24,18 Einundzwanzig Johr alt war Zedekia, als sa(er) Kenig wird; un na(er) regierte elf Johr zue Jerusalem. Sini Muetter hieß Hamutal, ä Dochta Jirmejas üs Libna. 24,19 Un na(er) doet, was däm HERRN mißflegt, we Jojakim doe het. (a) 24,20 Denn so isch bassiert s mit Jerusalem un Juda um vum Zorn (Wuet)es vum HERRN wille, (a) bis sa(er) sie vu sinem Gsicht(Visasch) wegschpuckt.

25. Kapitel

25,1 Un Zedekia wird abtrünnig vum Kenig vu Babel. (a) Im ninte Johr vu sinere Herrschaft, am zehnten Dag vum zehnten Monet, zeht rah Nebukadnezar, dr Kenig vu Babel, mit vu sinere ganze Macht gege Jerusalem, un sie belagerten de Schtadt un bäue Bollwerke um sie her. 25,2 So wird de Schtadt blagret bis ins elfte Johr vum Kenig Zedekia. 25,3 Aba am ninte Däg vum vierten Monet wird dr Hunga stark in dr Schtadt, so daß des Volk vum Land nigs me zue ässä het. 25,4 Do bricht ma in de Schtadt ä. Un dr Kenig un alli Kriegsmänner haue ab bi Nacht durch des Dor zwische d zwei Muurene uf däm Wäg, dr zum Garte vum Kenig goht. Aba de Chaldäa gläge sin um de Schtadt. Un dr Kenig floh zum Jordantal hi. 25,5 Aba de Kriegsleute dr Chaldäa jagten däm Kenig noh, un sie holten nen ä im Jordantal vu Jericho, un alli Kriegsleute, de bi nem ware, vuschtaie sich vu nem. 25,6 Di Chaldäa aba nähmä d Kenig gfange un fihre nen nuf zum Kenig vu Babel noh Ribla, un sie sag des Urdeil iba nen. 25,7 Un sie erschlugen de Buebä(Sühn) Zedekias vor sinene Aug un blendeten Zedekia de Aug un lege nen in Kette un fihre nen noh Babel. (a)

25,8 Am siebte Däg vum fünften Monet, des isch des neunzehnte Johr Nebukadnezars, vum Kenig vu Babel, kummt Nebusaradan, dr Oberschte dr Leibwache, als Feldhauptmann vum Kenig vu Babel noh Jerusalem 25,9 un isch vubrennt des Huus vum HERRN un des Huus vum Kenig un alli Hiisa in Jerusalem; alli große Hiisa isch vubrennt er mit Fiir. 25,10 Un de ganzi Heeresmacht dr Chaldäa, de däm Obaschte dr Leibwache unterstand, riß de Muurene Jerusalems ane. 25,11 Das Volk aba, des ibrig war in dr Schtadt, un de zum Kenig vu Babel abglalle ware un was ibrig war vu d Werkleuten, fihrt Nebusaradan, dr Oberschte dr Leibwache, wäg; 25,12 aba vu d Gringe im Land glo hän er Wigärtna un Ackalit zruck. 25,13 Di kupfernen Säulen am Huus vum HERRN un de Gestelle un des kupferne Meer, des am Huus vum HERRN war, zerbrachen de Chaldäa un bringe des Kupfa noh Babel. (a) 25,14 Un de Töpfe, Schaufeln, Messa, Löffel un alli kupfernen Töpf, de ma bim Opferdienst bruucht, nähmä sie wäg. 25,15 Dozue nimmt dr Oberschte dr Leibwache de Pfannen un Becken, ällei, was golden un silbern war, 25,16 de (a) beidi Säulen, des (b) Meer un de (c) Gestelle, de Salomo gmacht het fir des Huus vum HERRN. Das Kupfa alli der Töpf aba war nit zue wägen. 25,17 Achtzehn Ellen hoch war ä Säule, un ihr Knauf druf war au üs Kupfa un dräi Ellen hoch, un des Gittawerk un de Granatäpfel a däm Knauf umä, ällei war üs Kupfa. Genauso war au de andere Säule mit ihrem Gittawerk.

25,18 Un dr Oberschte dr Leibwache nimmt d oberschte Prieschta Seraja un Zefanja, d zweitobersten Prieschta, un de dräi Hüter a dr Schwelle 25,19 un üs dr Schtadt ä Kämmerer, dr iba de Kriegsmänner bschtimmt war, un fünf Manne(Männa), de imma vor rem Kenig ware, de sich in dr Schtadt find, un d Schrieba vum Feldhauptmanns, dr des Volk vum Land zum Heere aufbot, un sechzig Ma vum Volk vum Land, de in dr Schtadt sich find, - 25,20 de alli nimmt Nebusaradan, dr Oberschte dr Leibwache, un hole sie zum Kenig vu Babel noh Ribla. 25,21 Un dr Kenig vu Babel schlat sie dod in (a) Ribla im Land Hamat. So wird Juda wäggfihrt üs sinem Land.

Gedalja als Schtadthaltr

(vgl. Jer 40,5 - 41,3)

25,22 Aba iba des Volk, des ibrig war im Land Juda, des Nebukadnezar, dr Kenig vu Babel, ibrigglo het, het sich anekockt er Gedalja, d Bue(Suhn) Ahikams, vum Bue(Suhn) Schafans. 25,23 Als etze alli Hauptlit vum Kriegsvolkes un ihri Manne(Männa) ghärt hän , daß dr Kenig vu Babel Gedalja igsetzt het, kumme sie zue Gedalja noh Mizpa, nämlich Jismael, dr Bue(Suhn) Netanjas, un Johanan, dr Bue(Suhn) Kareachs un Seraja, dr Bue(Suhn) Tanhumets, dr Netofatiter, un Jaasanja, dr Bue(Suhn) vumä Maachatiters, samt ihrem Manne(Männa). 25,24 Un Gedalja schwor nene un ihrem Manne(Männa) un sait zue nene: Firchte äich nit vor d Chaldäern; bliebe im Land un sin däm Kenig vu Babel folgsam, so wird's äich guet go.

25,25 Aba im siebte Monet kummt Jismael, dr Bue(Suhn) Netanjas, vum Bue(Suhn) Elischamas, vu königlichem Gschlecht, un zehn Manne(Männa) mit nem un schlat Gedalja dod, dzue de Judäer un Chaldäa, de bi nem ware in Mizpa. 25,26 Do macht sich des ganzi Volk uf, klei un groß, un de Obaschte vum Kriegsvolkes un (a) zehn noh Ägypte; denn sie firchte sich vor d Chaldäern.

Jojachin wird begnadigt

(vgl. Jer 52,31-34)

25,27 Aba im siebenunddreißigsten Johr, nohchdäm aJojachin, dr Kenig vu Juda, wäggfihrt war, am siebenundzwanzigsten Däg vum zwölften Monet glo hän Ewil- Merodach, dr Kenig vu Babel, im erschte Johr vu sinere Herrschaft Jojachin, d Kenig vu Juda, üs däm Kerga kumme 25,28 un schwätzt fründlig mit nem un het sich anekockt sinene Sitz iba de Sitze dr Kenig, de bi nem ware zue Babel. 25,29 Un Jojachin legt de Kleida vu sinere Gfangeschaft ab, un na(er) ißt alli Däg bi däm Kenig si Läbä lang. 25,30 Un s wird nem vum Kenig si schtändiger Unterhalt bschtimmt, d ma nem git a jeda Dag si ganzes Läbä lang.
Letschte Änderungen Oktober 26, 2005 by Dietmar Wiesler (Copyright)
Des isch ä Bäitrag vum Dietmar Wiesler fir me Evagelium im Netz (Copyright) Dez. 1999